asfaltpuin en asfaltgranulaten

Asfaltpuin

Asfaltpuin is afkomstig van de opbraak van wegen en verhardingen zoals parkings.

Net zoals inert puin kan ook asfaltpuin gerecycleerd worden met het oog op hergebruik. 

De recyclage dient te gebeuren in een hiervoor vergunde inrichting.
In praktijk zal dit een puinbreekinstallatie zijn die ook vergund is voor het verwerken van asfaltpuin. Hier wordt het asfaltpuin gebroken en gezeefd tot een bepaald kaliber (vaak 0/40 mm) zodat het geschikt wordt voor verder transport en hergebruik.

Teerhoudend of niet?

Het onderscheid tussen teerhoudend en teervrij asfalt (of PAK-houdend en PAK-vrij) bepaalt of en welk hergebruik van het asfaltpuin nog mogelijk is.

Bij teerhoudend asfalt is het gebruikte bindmiddel een distillatieproduct van steenkool. Dit bevat PAK's of poly-aromatische koolwaterstoffen, een familie van organische verbindingen die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid.
Bij teervrij asfalt is het bindmiddel afkomstig van de distillatie van aardolie. Dit bindmiddel bevat nauwelijks PAK's.

Het onderscheid tussen beiden kan gemaakt worden met behulp van een praktische "PAK-marker" test. Deze test vereist enkel een spuitbus en een UV-lamp en kan op de werven zelf uitgevoerd worden. De testkits zijn commercieel verkrijgbaar.

Hergebruik van teervrije asfaltgranulaten

Men kan enkel spreken van asfaltgranulaten indien ze voor minstens 70 % bestaan uit asfaltpuin. De rest bestaat dan uit inerte granulaten, afkomstig van gebroken betonpuin, baksteenpuin en/of natuursteenpuin.

Teervrije (of niet-PAK-houdende) asfaltgranulaten worden soms in asfaltcentrales hergebruikt bij de productie van nieuw asfalt. Men spreekt hierbij wel eens van warm hergebruik.

De enige voorwaarde hierbij is dat dit gebruik in de vergunning van de de asfaltcentrale vermeld is.

Juridisch wordt het asfaltgranulaat bij dergelijk gebruik niet meer als een afvalstof beschouwd. Milieutechnisch is dit een hoogwaardige toepassing: het gaat over hergebruik van een materiaal in éénzelfde of een gelijkaardig produkt als waaruit het materiaal afkomstig is. De materiaalketen wordt zo volledig gesloten.

Teervrije asfaltgranulaten worden echter vaker als bouwstof hergebruikt, in (onder)funderingen voor wegen en verhardingen.  Men noemt dit soms koud hergebruik.

Voor dergelijk verspreid hergebruik van een afvalstof zijn er voorwaarden van toepassing.
De voorwaarden voor asfaltpuin vindt men bij art. 2.3.2.1 en 2.3.2.2 en bij onderafdeling 5.3.3 van het Vlarema.

Een samenvatting van deze voorwaarden:

  • het asfaltgranulaat is afkomstig van een vergunde recyclage-inrichting
  • het voldoet aan het "Eenheidsreglement" (dit is een soort certificeringssysteem). Dit reglement omvat ook een keuring van de aard en van de wijze waarop het asfaltgranulaat geproduceerd is. Deze keuring wordt uitgevoerd door de vzw Copro of Certipro en moet bij de bestemmeling per geleverde lading met het nodige document kunnen gestaafd worden.

Het doel van dit reglement en de keuringen is om de kwaliteit en zuiverheid van het granulaat te garanderen en zo het hergebruik ervan te stimuleren.

Hergebruik van teerhoudende asfaltgranulaten

De voorwaarden voor hergebuik zijn strenger omdat teerhoudende asfaltgranulaten  (TAG) schadelijker zijn voor mens en milieu.

TAG mag nooit in een asfaltcentrale hergebruikt worden. Bij de verhitting in de centrale kunnen immers teveel PAK's als schadelijke dampen vrijkomen.

De overheid zal het "koude" hergebruik van teerhoudende asfaltgranulaten (TAG) als bouwstof  op termijn dan ook bannen. Voorlopig wordt dit hergebruik enkel nog toegestaan in grootschalige werken, dit om een verdere verspreiding van het asfalt over vele kleine werken zoveel mogelijk tegen te gaan.

Tot en met 30 april 2019 kan TAG volgens Vlarema nog als bouwstof gebruikt worden, mits er onder meer aan volgende voorwaarden wordt voldaan:

  • De OVAM heeft aan de producent van het TAG een grondstofverklaring verleend  (zoals beschreven in het Vlarema).
  • Het TAG wordt enkel gebruikt  in koude cementgebonden toepassingen waarbij
    minimaal 1 500 m³ TAG per werk vereist is.
  • De locatie van deze werken moet vooraf ingegeven worden in een webtoepassing van de OVAM:
    zie https://services.ovam.be/sso/pages/login.xhtml .
    Aanmelding is nodig

Vanaf 1 mei 2019 moet TAG "thermisch gereinigd" worden: het moet afgevoerd worden naar een verbrandingsinstallatie waar het teerhoudend bindmiddel vernietigd wordt en het overblijvende, zuivere inerte puin hergebruikt kan worden.

Tot heden zijn er enkel in Nederland installaties die TAG thermisch verwerken..

Voor de uitvoer van teerhoudend afval naar Nederland is volgens de Europese wetgeving een kennisgeving aan de bevoegde overheid nodig. Voor Vlaanderen is dit de OVAM.

Voorafgaand aan het verbod tot gebruik als bouwstof zal de Administratie Wegen en Verkeer (AWV) de verplichting tot thermisch reinigen ook al opleggen in haar bestekken vanaf begin 2018.
Voor kleine werken is dit ook nu al het geval.

De vzw Copro (Controle Producten) zal hierbij de tracering opvolgen vanaf de tussenopslaglocatie in Vlaanderen tot de aanlevering bij de thermische verwerker, dit om te garanderen dat  het teerhoudend asfalt effectief thermisch zal verwerkt worden.

Meer info

Meer en aanvullende info vindt u op deze website bij items over het Vlarema, over grondstofverklaringen, over de in- en uitvoer van afvalstoffen en over het eenheidsreglement voor gerecycleerde granulaten.