Grote Nete

Op dit moment loopt er een bodemonderzoek ter hoogte van de Grote Nete tussen Geel en Lier. Dit bodemonderzoek heeft tot doel het identificeren en karakteriseren van de verontreiniging van de waterbodem en de oevers van de Grote Nete. De OVAM onderzoekt hierbij het chemische aspect; het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) onderzoekt het radiologische aspect. Het onderzoek zal eind dit jaar afgerond zijn.

Waarom wordt de Grote Nete onderzocht?

In 2002/2003 toonde een studie (zie publicatie "Inventarisatie en karakterisatie van verhoogde concentraties aan natuurlijke radionucliden van industiële oorsprong in Vlaanderen" rechts op deze pagina) verhoogde radiumconcentraties aan langs de Grote Nete en Nete nabij Lier. Het ging om zones die slecht toegankelijk en niet bebouwd waren, waardoor het risico op blootstelling aan deze verontreiniging voor de bevolking verwaarloosbaar was en er geen bijkomende acties werden ondernomen.

De aanwezigheid van radium in de Grote Nete is echter terug actueel, naar aanleiding van de ontwikkeling van het Sigmaplan en de daaraan verbonden werken. In het kader van het milieu-hygiënisch onderzoek voor delen van het Sigmaplan, werden bovendien ook sterk verhoogde concentraties aan zware metalen teruggevonden op dezelfde percelen. Daarom nam het FANC contact op met de OVAM.

Het FANC en de OVAM identificeerden verschillende zones binnen het mondingsgebied van de Grote Nete waar verder verkennend bodemonderzoek op korte termijn was aangewezen. Uit dit bijkomend onderzoek blijkt dat er ook kunstmatige radioactieve stoffen aanwezig zijn, weliswaar in veel lagere concentraties.

De verontreiniging met radium en zware metalen is vergelijkbaar aan deze langs de Grote Laak, en ligt dus vermoedelijk in het verlengde van de reeds gekende verontreiniging aldaar. Er zijn verschillende lozers stroomopwaarts van het onderzochte studiegebied. In een uitgebreider, beschrijvend onderzoek in opdracht van de OVAM en in samenwerking met het FANC zal dit nader onderzocht worden. De aanwezigheid van de kunstmatige radionucliden is vermoedelijk te verklaren door de aanvoer via de Molse Nete, waar dezelfde nucliden terug te vinden zijn op de oevers en in de bedding, zij het wil in significant hogere concentraties.

Deze nieuw gevonden besmetting dateert in elk geval van voor eind jaren ’70, wanneer de dijken zijn geplaatst langs de Grote Nete. Besmette sedimentpartikels die niet werden afgezet in Grote Laak en Molse Nete konden zich waarschijnlijk enkel afzetten bij lage snelheden, en dus bij stagnatie bij overstroming verder stroomafwaarts op de Grote Nete. Dit kan verklaren waarom er zelfs tientallen kilometers stroomafwaarts significante verontreiniging teruggevonden wordt.

Wat is de huidige stand van zaken?

Het veldwerk is in uitvoering. Na de afronding van het bodemonderzoek zal ten gepaste tijde gecommuniceerd worden.

Heeft u ondertussen al vragen? Stel deze gerust via waterbodem@ovam.be met vermelding 'Grote Nete'.