Zijdelings Vaartje West

Zijdelings Vaartje West

Waarom wordt het Zijdelings Vaartje onderzocht?

Het Zijdelings Vaartje staat op de lijst van 15 prioritair te onderzoeken waterbodems. Deze lijst werd opgesteld door de OVAM en de VMM in samenwerking met alle waterloopbeheerders binnen de coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW).  Het gaat hier over zwaar verontreinigde bronbeken. Door de verontreiniging zo stroomopwaarts mogelijk aan te pakken, worden problemen stroomafwaarts vermeden. De aanpak van de verontreiniging in deze bronbeken zal op termijn dan ook kostenbesparend werken. Het Zijdelings Vaartje loopt ook door het terrein van Carcoke. Door de activiteit van de cokesfabriek werd het vaartje sterk vervuild met o.a. teer. Op een aantal plaatsen werd de vervuilde teerlaag reeds weggenomen. De OVAM wil met dit onderzoek ook nagaan of er in de vaste bodem onder de sliblaag en op de oever nog vervuiling aanwezig is.

Wat houdt deze samenwerking tussen de OVAM en de VMM precies in ?

De OVAM en de VMM werken op twee vlakken samen bij de uitvoering van het pilootwaterbodemonderzoek op het Zijdelings Vaartje: bij het herschrijven van de ontwerpstandaardprocedure voor waterbodemonderzoek en bij de uitvoering van het waterbodemonderzoek.

Het doel van de pilootwaterbodemonderzoeken is om de ontwerpstandaardprocedure voor waterbodemonderzoek uit te testen in de praktijk en bij te sturen. Het onderzoek op het Zijdelings Vaartje is het vijfde pilootwaterbodemonderzoek. Op basis van de vorige vier waterbodemonderzoeken werd het hoofdstuk rond de bemonsteringsstrategie uit de ontwerpstandaarprocedure reeds herschreven, samen met VMM en Witteveen & Bos. Deze aangepaste versie werd uitgetest bij het Zijdelings Vaartje en na afronding van het waterbodemonderzoek zal de aangepaste versie nogmaals bijgestuurd worden. Op deze manier zal ook het hoofdstuk rond risico-evaluatie herwerkt worden. Zo werken we samen aan een standaardprocedure die bruikbaar is en gedragen door alle betrokkenen.

In een waterbodemonderzoek wordt niet alleen de sedimentlaag, maar ook de vaste bodem eronder en de oevers onderzocht. De VMM heeft heel veel expertise rond onderzoek van de sedimentlaag en rond oppervlaktewater. De OVAM en Witteveen & Bos hebben veel kennis rond onderzoek, risico-evaluatie en sanering van vaste bodems maar ook rond waterbodems is binnen de pilootwaterbodemonderzoeken al heel wat kennis opgebouwd. Witteveen & Bos kent ook goed het Nederlandse beleidskader rond waterbodems, wat een meerwaarde is in deze samenwerking.

Om de expertise van zowel OVAM, VMM als de erkend bodemsaneringsdeskundige optimaal te kunnen benutten werd in een visie-nota, opgesteld door OVAM, VMM en de Vereniging van Erkend Bodemsaneringsdeskundigen, de gezamelijke aanpak van verontreinigde waterbodems uitgewerkt. Het idee is dat per waterloop een begeleidingscommissie wordt samengesteld met de betrokken actoren van de waterloop. De erkende bodemsaneringsdeskundige is in samenspraak met de begeleidingscommissie verantwoordelijk voor de opmaak van de voorstudie en een conceptueel sitemodel, voor het veldwerk op oevers en overstromingsgebieden, de risico-evaluatie en de opmaak van het eindrapport. De VMM voert het veldwerk in de waterbodem uit en staat in voor het in kaart brengen van de kwaliteit en kwantiteit van de waterbodem.

Wat is de huidige stand van zaken?

Het veldwerk is uitgevoerd. Op het terrein van Carcoke is nog een laag teer vermengd met slib aanwezig. Ook stroomafwaarts van Carcoke is nog verontreiniging aanwezig, maar dan wel dieper (daar werd reeds geruimd). De bodem- en waterbodemstalen worden nu geanalyseerd en er wordt gestart met de evaluatie van de gegevens. De VMM heeft de ligging en hoeveelheid van het sediment tot aan de vaste bodem volledig in kaart gebracht en voert nu ecotoxicologische testen uit op een aantal stalen. Em. Prof. Dr. Persoone, een autoriteit op vlak van ecotoxtesten, voert op eigen voorstel een nieuwe test met haliene planten uit op een aantal van deze waterbodemstalen. Niet alleen de aangepaste bemonsteringsstrategie wordt geëvalueerd, maar ook de samenwerking tussen alle betrokkenen. En zo maken we samen morgen mooier!