Dakbitumen

Teerhoudend of niet ?

De aanwezigheid van teer bepaalt de recyclagemogelijkheden van dakafval.

Teerhoudend dakafval is gemaakt op basis van steeenkooldistillatie, teervrij dakafval (ook bitumineus dakafval genoemd) op basis van aardoliedistillatie.
Teerhoudend dakafval mag niet meer hergebruikt worden. Het bevat immers polyaromatische koolwaterstoffen ("PAK's"), die bij langdurig contact schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid.

In praktijk zal het onderscheid niet altijd zwart-wit zijn. Bij dakwerken woordt immers vaak een nieuwe laag bovenop een oudere geplaatst. Vroeg of laat moet men toch tot verwijdering van het geheel overgaan. Men heeft dan een mengsel van meerdere, vaak verkleefde lagen met verschillende samenstellingen. Deze lagen zijn vaak moeilijk van elkaar te scheiden. Vooral de oudere lagen kunnen teerhoudend zijn.

Ook andere residu's zoals hout- en isolatieresten, schroeven e.d. bemoeilijken de recyclage.
De economische haalbaarheid van recyclage hangt ook deels af van de aardolieprijs en dus de prijs voor nieuw dakbitumen.

Teerhoudend herkennen

Teerhoudend dakafval kan men als volgt onderscheiden van teervrij:

  • teerhoudend is vaak broos, teervrij is taaier en is dan ook moeilijker te snijden;
  • teerhoudend is vaak glimmend en bevat vaak moeilijk te verwijderen grind;
  • teervrij is vaak verkleefd aan isolatieresten, teerhoudend zal eerder los op het dak liggen;
  • teerhoudend heeft een indringende geur, teervrij ruikt 'zoeter';
  • teervrij werd gebruikt vanaf 1975, teerhoudend tot ongeveer 1980;
  • het stof van teerhoudend dakafval irriteert de huid.

Het onderscheid tussen teervrij en teerhoudend dakafval kan ook gebeuren via een spuitbusteertest of PAK-test, een zogenaamde "PAK-marker".

Inzamelsysteem

Een aantal afvalverwerkers zamelt dakbitumenafval in. Dit dakbitumenafval wordt in Nederland verwerkt tot herbruikbare granulaten.

Op sommige containerparken kunt u dakbitumenafval afgeven.
Indien dit niet mogelijk is kan u voor beperkte hoeveelheden best een containerdienst contacteren om de afvalstoffen te laten ophalen of af te geven.

Een Vlaams producent van dakbitumen verwerkte voldoende zuiver dakbitumenafval in nieuw dakbedekkingsmateriaal. Hij ontving echter nog relatief weinig zuiver dakbitumenafval uit Vlaanderen. Op dit moment zou de recyclage echter (voorlopig) gestopt zijn, dit wegens onder meer technische problemen en wegens de economische onhaalbaarheid van het initiatief.
Meer info bij recyclage@derbigum.com

De sector voerde samen met de Vlaamse overheid in 2011 een haalbaarheidsstudie uit voor de uitbouw van een Vlaams inzamel- en verwerkingssysteem. Recyclage en hergebruik is zeker mogelijk maar er zijn een aantal knelpunten zoals de nood aan een meer rendabele selectieve sloop van oud dakbitumen.

Verbranding in een vergunde wervelbed- of draaitrommeloven is een voorlopig alternatief voor recyclage.

Gebruiksmogelijkheden

Dakbitumenafval (teervrij dakafval) kan gebruikt worden bij de productie van nieuwe bitumineuze dakbedekkingen of bij de productie van asfalt voor de wegenbouw.
Niet meer recycleerbaar dakbitumenafval kan verbrand worden in een vergunde installatie.

Teerhoudend dakafval mag niet meer hergebruikt worden.
Het afval moet verbrand of eventueel gestort worden.

Materiaaleisen voor recyclage

Het dakbitumenafval:

  • moet volledig teervrij en asbestvrij zijn;
  • is bij voorkeur reeds grof vermalen (stukken van max.1 m²);
  • is vrij van hout, stenen, kunststoffen zoals PVC (behalve fijne wapeningsvezels) en andere organische resten;
  • is vrij van aanklevende isolatie;
  • bevat zo weinig mogelijk metalen.

Toekomst

Er zijn technische oplossingen voor het gebruik van dakbitumenafval in nieuw dakbitumen.

Er zijn nog inspanningen nodig voor een meer selectieve sloop van dakbitumenafval en voor de verdere uitbouw van inzamelsystemen en eventueel van een verwerkingscentrum voor dakbitumenafval in Vlaanderen.

De inzameling van dakbitumenafval komt in Vlaanderen op gang, het afval zou overwegend naar Nederland worden afgevoerd voor verdere recyclage.

Acties binnen beleidskader

De producenten van dakbitumen kunnen dakbitumenafval terug opwerken tot grondstof voor nieuw dakbitumen indien het afval zuiver genoeg en teervrij is. Dakbitumenafval bestaat vaak uit verschillende, soms verkleefde lagen met een variërende samenstelling. De inzameling en opwerking ervan blijft dus wel een (milieu)technische en economische uitdaging.

Op 1 oktober 2010 startte het MIP-2 onderzoeksproject “Bitukring”. MIP staat voor “Milieu- en energietechnologie Innovatie Platform”, een door de Vlaamse overheid opgerichte competentiepool waarin de beleidsdomeinen Economie, Wetenschap en leefmilieu samenwerken met als hoofdopdracht het vergroenen van de economie. Meer info over het project vindt u op de website van MIP.

Het project “Bitukring” omvat een haalbaarheidsstudie van het gebruik van bitumineus dakafval voor hoogwaardige toepassingen. Productspecificaties, logistieke en economische aspecten worden bekeken.

Links

Contact

Team Bouw- en sloopafval
secretariaatkbl@ovam.be
Tel 015 284 356