De OVAM helpt u bij de aanpak van verontreinigde gronden

 

Hoe kunnen wij u helpen bij verontreinigde gronden?

Bodemonderzoek

Waarom samen?

Hoe helpen wij?

Wie betaalt?

Nieuwe bestemmingen
 

Hoe kunnen we u helpen bij verontreinigde gronden?

Met meer dan 90.000 gronden in eigendom is de Vlaamse overheid een echte grootgrondbezitter. Het is haar plicht om die gronden als een goede huisvader te beheren. Bovendien heeft ze ook een belangrijke voorbeeldfunctie voor wat betreft de uitvoering van het Vlaamse milieubeleid, incl. het bodembeleid.

Een goede bodemkwaliteit staat daarbij voorop. Een aspect van goed beheer is dan ook het in kaart brengen van de zogenaamde risicogronden. Niet alle gronden moeten immers onderzocht of gesaneerd worden. Het Bodemdecreet geeft aan dat de bodemkwaliteit moet nagegaan worden ter hoogte van de risicogronden. Dit zijn gronden waarop activiteiten aanwezig waren of zijn die bodemverontreiniging kunnen veroorzaken.

Door deze te screenen, krijgen we een totaalbeeld van de staat waarin de gronden zich bevinden en krijgen we zicht op toekomstige kosten én kansen. Risicovastgoed is immers niet noodzakelijk een pijnpunt: een proactief beheer ervan kan net een hefboom creëren voor economische en ruimtelijke ontwikkeling en een gezonde leefomgeving, en biedt de mogelijkheid om nieuwe projecten op te starten. De OVAM staat u graag bij om de overheidseigendommen maximaal te valoriseren.

Wilt u graag weten welke gronden in uw eigendom bij de OVAM gekend zijn als risicogrond? En welke oplossingen we daarvoor kunnen bieden? 

Bodemonderzoek

Om de uitvoering van bodemonderzoeken te stimuleren bij overheden, biedt de OVAM een raamcontract aan voor de uitvoering van oriënterende en beschrijvende bodemonderzoeken voor risicogronden in eigendom van de Vlaamse overheid en lokale besturen. Efficiënt en voordelig!

Deze raamcontracten kunnen worden ingezet voor gronden binnen het Vlaamse Gewest, in eigendom van Vlaamse overheden of lokale besturen:

  • een raamcontract voor gronden gelegen in de provincies Antwerpen, Limburg en Vlaams- Brabant;
  • een raamcontract voor gronden gelegen in de provincies Oost- en West-Vlaanderen.

Raamcontracten voor grondverzet kunt u terugvinden bij het Facilitair Bedrijf. 

Waarom samen?

“Omdat we dringend met meer aandacht en zorg moeten omspringen met de grond onder onze voeten. Onze bodem is onlosmakelijk verbonden met onze economie, onze gezondheid, ons leefmilieu en zelfs de manier waarop we innoveren.” 

Ruimte en grondwater zijn schaarse en kostbare goederen in Vlaanderen. Bodemverontreiniging kan dan ook een dramatische impact hebben op milieu en gezondheid. Het Vlaamse milieubeleid heeft zich daarom als doel gesteld om tegen 2036 gestart te zijn met de sanering van alle historische bodemverontreiniging (MINA-plan 4). De Vlaamse overheid speelt hierbij een belangrijke rol. Ze heeft zelf heel wat vastgoed in eigendom, waaronder tal van (potentieel) verontreinigde gronden. Als publieke actor, eigenaar en gebruiker heeft de Vlaamse overheid bovendien een belangrijke voorbeeldfunctie, zeker wat betreft de uitvoering van het Vlaamse milieubeleid, incl. het bodembeleid.

Vlaanderen wil deze rol ten volle opnemen en komaf maken met de verontreiniging op openbare domeinen. Bodemsanering kan een belangrijke hefboom creëren voor economische en ruimtelijke ontwikkeling, en een gezonde leefomgeving. Een vervuilde grond is immers nog geen verloren grond. Saneren opent nieuwe perspectieven: eens de grond gesaneerd is, kan hij worden ingezet voor positieve projecten zoals een speeltuin, park of sportterrein. Het is dan ook belangrijk om risicogronden zo snel mogelijk in kaart te krijgen en er een oplossing op maat voor uit te werken. De OVAM kan u daarbij met haar expertise en instrumentenaanbod helpen.

Hoe helpen wij?

Elke verontreiniging heeft haar eigen verhaal en vraagt een eigen aanpak. De OVAM biedt u dan ook een oplossing op maat aan. Wij hebben niet alleen de expertise om u te helpen, we beschikken ook over een uitgebreid aanbod aan instrumenten om uw risicovastgoed te helpen beheren op een vlotte en financieel haalbare manier.

Om een duidelijk beeld te krijgen op welke aanpak en instrumenten voor u interessant zijn, kan u ons contacteren voor een intake gesprek. Op die manier kunnen we op basis van uw specifieke vastgoed-eigendommen de juiste oplossing aanbieden.

Verschillende overheden hebben al gebruik gemaakt van onze aanpak op maat. Hier kan u enkele voorbeelden bekijken. 

Wie betaalt?

In het Bodemdecreet wordt duidelijk aangegeven wie wanneer een bodemonderzoek en bodemsanering moet uitvoeren. De daarbij horende kosten worden meestal door diezelfde persoon gedragen.

De eerste stap is steeds het in kaart brengen van een mogelijke bodemverontreiniging. Wanneer een risicogrond verkocht wordt, moet een bodemsaneringsdeskundige een oriënterend bodemonderzoek uitvoeren om ervoor te zorgen dat de koper beschermd is tegen de aankoop van verontreinigde grond. In dergelijke gevallen is de verkoper diegene die het bodemonderzoek moet uitvoeren en financieren.

Is er nog een bodembedreigende activiteit aanwezig? Dan moet de zogenaamde risicoactiviteit in bepaalde gevallen periodiek onderzocht worden. De exploitant van de risicoactiviteit betaalt voor dit onderzoek. Bij sluiting van een dergelijke activiteit moet de exploitant opnieuw een bodemonderzoek laten uitvoeren, om na te gaan of alles proper achtergelaten wordt.

Blijkt er een verontreiniging aanwezig te zijn op basis van het oriënterend bodemonderzoek? Dan moet een beschrijvend bodemonderzoek uitgevoerd worden. Hierin worden de omvang en de risico’s van de verontreiniging in beeld gebracht. De saneringsplichtige betaalt voor dit onderzoek. Dit kan de exploitant, eigenaar of gebruiker van de grond zijn. Onder bepaalde voorwaarden kunnen zij echter vrijgesteld worden van saneringsplicht. In dat geval zal de OVAM het verdere traject uitvoeren, gaande van beschrijvend bodemonderzoek tot eventuele bodemsanering.

De grootste kosten zitten natuurlijk in de saneringsfase. Wanneer een sanering noodzakelijk blijkt, moet eerst een bodemsaneringsproject opgesteld worden. Hierin worden de technische saneringsmogelijkheden besproken voor die specifieke verontreiniging en locatie. De beste techniek wordt geselecteerd en in detail uitgewerkt door de bodemsaneringsdeskundige. Het conformiteitsattest van dit bodemsaneringsproject, afgeleverd door de OVAM, geldt als vergunning voor de uitvoering van de werken. De eigenlijke bodemsaneringswerken worden uitgevoerd door een aannemer en begeleid door een bodemsaneringsdeskundige. De saneringsplichtige moet deze kosten betalen. In bepaalde gevallen kan een derde partij, bv. de verwerver van de grond of de OVAM de uitvoering van de saneringsplicht overnemen na de nodige afspraken. Zo kan de OVAM optreden als saneringswillige, waarbij de kosten van de sanering vooraf of nadien worden verrekend. Nadat de saneringswerken zijn uitgevoerd, stelt de deskundige een eindevaluatieonderzoek op, waarna de OVAM een eindverklaring kan afleveren. Hiermee is de sanering afgerond.

Een financiële stimulans bij de aanpak van verontreinigde grond is vaak meer dan welkom. Vandaar dat cofinanciering een interessante mogelijkheid kan bieden. Onder bepaalde voorwaarden kunnen de saneringskosten tot 50% terugbetaald worden, met een maximum van 200.000 €.

Meer informatie  hierover vindt u op de pagina Cofinanciering. Daarnaast zal de OVAM in 2017 een call organiseren voor de uitvoering van innovatieve onderzoeks- en saneringsprojecten, waarbij ook een financiële ondersteuning wordt voorzien.

Nieuwe bestemmingen

Een gesaneerd terrein opent een wereld aan kansen. Gronden die als verloren werden beschouwd, kunnen na sanering omgetoverd worden tot populaire locaties zoals een sportterrein of park, en bieden zo letterlijk ademruimte voor de hele omgeving. Niet alleen de eigenaar heeft dan ook baat bij een goed doordacht bodembeleid; een proactief beheer van risicovastgoed kan de hele regio een stuk aantrekkelijker maken en de woon- en leefkwaliteit sterk verhogen.

Hebt u een stuk grond waarvan u denkt dat het misschien gesaneerd moet worden? Laat het ons weten. Wij helpen u met een aanpak op maat!

Binnen het Vlaamse milieubeleid is het opstarten van de sanering van àlle historische bodemverontreiniging tegen 2036 een belangrijke doelstelling. Heel wat van deze gronden zijn eigendom van of vallen onder het beheer van een Vlaamse overheid. Maar liefst 55% van deze gronden werden nog niet nader onderzocht. Van de gronden die wel werden onderzocht en waarvoor een sanering noodzakelijk blijkt, werd slechts 44% van de saneringen ondertussen afgerond. Tijd voor een inhaalbeweging dus! Lees meer >

Contacteer ons

Caroline Van Gool
015 284 517
vastgoed@ovam.be