landschap

Woonzones

Waarom een apart beleid voor woonzones?

Ruimte is in Vlaanderen een schaars goed. Het was in het verleden dan ook niet ongebruikelijk om oude stortplaatsen of fabrieksterreinen in te richten als woongebied. Door deze historische activiteiten zijn deze gronden echter mogelijk verontreinigd. Bij verkoop van hun grond worden de betrokken bewoners nu geconfronteerd met de verplichting om een oriënterend bodemonderzoek uit te voeren. Daarnaast is er uiteraard de bezorgdheid over de mogelijke bodemverontreiniging. Om tegemoet te komen aan deze problematiek heeft de OVAM daarom een beleid ontwikkeld dat zich specifiek richt op potentieel verontreinigde woonzones.

Wat is een woonzone?

Een 'woonzone' is een groep van minstens twee kadastrale percelen waarop vroeger een activiteit of inrichting aanwezig was die bodemverontreiniging kan veroorzaken. De percelen worden momenteel hoofdzakelijk gebruikt voor bewoning en zijn in eigendom van verschillende eigenaars.

Omwille van de voormalige historische activiteiten zijn de eigenaars van de gronden gebonden aan de verplichtingen van het Bodemdecreet. Dit betekent dat bij verkoop van een grond een oriënterend bodemonderzoek moet uitgevoerd worden. De eigenaars dragen echter meestal geen enkele verantwoordelijkheid voor de eventuele historische bodemverontreiniging.

Wanneer de OVAM de betrokken percelen van de woonzone via een site-besluit groepeert, kan er één globaal bodemonderzoek op de woonzone uitgevoerd worden. Door deze globale aanpak verlaagt zowel de administratieve en financiële last en dit in de eerste plaats voor de eigenaars en bewoners. Tenslotte krijgt men door de globale aanpak sneller een volledig beeld van de kwaliteit van de bodem en van de mogelijke risico's van de bodemverontreiniging.

Hoe worden woonzones geselecteerd?

De selectie gebeurt op basis van de OVAM databank met potentieel verontreinigde sites, gegevens uit bodemonderzoeken, inventarisatiestudies en door inbreng van gemeenten. De verzamelde gegevens worden per prioriteit gerangschikt waarbij rekening wordt gehouden met de verontreinigingsgraad, het aantal percelen en het aantal bewoners dat in het verleden al een vrijstelling van de saneringsplicht hebben gekregen.

Wat is de wettelijke basis voor woonzones?

Om een globale aanpak van een groep gronden wettelijk mogelijk te maken, wordt een site-besluit opgesteld. In het verleden was dit besluit ook gekoppeld aan een ministerieel besluit. Het vaststellen van een site wordt mogelijk gemaakt door hoofdstuk XIV van het Bodemdecreet. In het site-besluit wordt er een overkoepelende regeling uitgewerkt op vlak van de onderzoeks- en saneringsplicht van de eigenaars en bewoners, de termijnen van de diverse procedures en dergelijke meer. Zo kan er één globaal bodemonderzoek (site-onderzoek) uitgevoerd worden in plaats van de omslachtige perceelsgebonden aanpak. Door het schaaleffect verlaagt zowel de administratieve als de financiële last, in de eerste plaats voor de bewoners. We krijgen op deze manier ook een volledig beeld van de kwaliteit van de bodem en de mogelijke risico's van de bodemverontreiniging. Het site-besluit wordt door de OVAM opgesteld en ondertekend, waarna het in het Belgisch Staatsblad wordt gepubliceerd. Voor elke woonzone zijn alle documenten terug te vinden op de webstek van de betreffende woonzone.

Een lijst van de bestaande woonzones vindt u hier

Kan ik mijn grond nog verkopen als mijn grond deel uitmaakt van een woonzone?

Vanaf de dag van de publicatie van het sitebesluit in het Belgisch Staatsblad, kan u uw grond verkopen voor zover deze momenteel enkel voor bewoning wordt gebruikt en er geen andere activiteiten op hebben plaatsgehad dan de historische activiteit waarvoor de site werd opgesteld. Het enige wat u dan moet doen is het ingevuld formulier 'melding van overdracht' aan de OVAM bezorgen en een bodemattest aanvragen. Als uw grond niet enkel voor bewoning wordt gebruikt of er hebben in het verleden nog andere activiteiten plaatsgehad dan de activiteit waarvoor de site werd opgesteld, kan u best contact opnemen met de projectleider van de betreffende woonzone.

Wie betaalt het bodemonderzoek op een woonzone?

Afhankelijk van de situatie wordt het site-onderzoek gefinancierd door de gemeente, de OVAM of deels door beide. Ook een niet-particuliere onderzoeksplichtige kan het site-onderzoek betalen. Een eventuele sanering wordt meestal door de OVAM uitgevoerd en gefinancierd. De specifieke regeling hiervoor kan u terugvinden in het sitebesluit of het ministerieel besluit dat u op deze website kan downloaden bij de betreffende site.

Wat zijn de doelstellingen van het site-onderzoek?

Een site-onderzoek moet voldoen aan de doelstellingen van een oriënterend en een beschrijvend bodemonderzoek. In eerste instantie zal er nagegaan worden of er een bodemverontreiniging aanwezig is. Als er een bodemverontreiniging wordt vastgesteld, zal de omvang ervan bepaald worden en zal er nagegaan worden of de bodemverontreiniging een risico vormt.

Wat is de kans dat mijn perceel moet gesaneerd worden?

Onze ervaring heeft geleerd dat sanering in de minderheid van de gevallen noodzakelijk is.

Waar zijn er al woonzones opgestart?

U vindt een overzicht van de woonzones die de OVAM opstartte via het tabblad regio

Daar kan u een plan raadplegen waarop de site aangeduid is en kan u de juridische documenten downloaden.

Hebt u nog vragen?

Voor meer info, kan u de projectcoördinator bij de OVAM contacteren:
Sabine Plingers
Tel. 015 284 448
woonzones@ovam.be