De overdracht van gronden en de bodemsaneringswetgeving

Het Bodemdecreet en zijn uitvoeringsbesluiten heeft een enorme impact op de overdracht van gronden. Wie een grond wil overdragen moet eerst de verplichtingen van het Bodemdecreet vervuld hebben.

De verplichtingen en opeenvolgende stappen voor de overdrager (vaak de verkoper) bij de overdracht van grond:

• Eerst moet de overdrager nagaan of het over een overdracht van risicogrond gaat.
  Een risicogrond is een grond waarop een inrichting gevestigd is of was of een activiteit uitgeoefend wordt of werd die bodemverontreiniging kan veroorzaken. Deze activiteiten en inrichtingen zijn opgenomen in een speciale lijst, terug te vinden in bijlage 1 van het VLAREBO. Informatie hierover kan opgevraagd worden bij de gemeente, maar ook de koopakte en eigen voorkennis kunnen verhelderend werken.
• Gaat het niet om een risicogrond, dan moet de overdrager enkel vóór het sluiten van de overeenkomst betreffende de overdracht van gronden een bodemattest aanvragen voor deze grond. Dit gebeurt via een aanvraagformulier bodemattest dat u ook kunt verkrijgen bij de gemeente, de notarissen of de OVAM.
• Indien het om een risicogrond gaat, dan is de overdrager verplicht om een oriënterend bodemonderzoek te laten uitvoeren door een erkend bodemsaneringsdeskundige en de resulaten mee te delen aan de OVAM. Daarnaast moet de overdrager zijn bedoeling om tot overdracht over te gaan melden aan de OVAM via het standaardmeldingsformulier voor overdracht en een bodemattest aanvragen. Binnen de twee maanden geeft de OVAM een antwoord.
• Daarna moet worden nagegaan welke uitspraak er op het bodemattest wordt vermeld.
  Indien uit het oriënterend bodemonderzoek blijkt dat géén beschrijvend bodemonderzoek nodig is, kan de overdracht plaatsvinden, op voorwaarde dat het oriënterend bodemonderzoek op het moment van overdracht nog geldig is. Hierbij spelen onder andere volgende factoren een rol: Zijn er nog risico-activiteiten of -inrichtingen aanwezig geweest sinds het oriënterend bodemonderzoek?, Wat is de datum van ondertekening van het oriënterend bodemonderzoek?
• Indien uit het oriënterend bodemonderzoek blijkt dat een beschrijvend bodemonderzoek is vereist en eventuele verdere stappen zoals beschreven in het decreet, kan de overdracht voorlopig niet plaatsvinden. In bepaalde gevallen kan de overdracht wel plaatsvinden. Dit is o.a. wanneer de OVAM aanvaardt dat de verontreiniging niet op uw grond tot stand kwam, of wanneer de OVAM u het statuut van onschuldig bezitter toekent.
• De inhoud van het bodemattest, binnen de twee maanden door de OVAM afgeleverd, wordt door de overdrager meegedeeld aan de verwerver vóór het sluiten van de overeenkomst en opgenomen door de notaris in alle akten van overdracht.

Om de betrokkenen te begeleiden in deze verplichtingen heeft de OVAM een handig beslissingsinstrument ontwikkeld dat kan gebruikt worden bij verkoop van gronden en andere overdrachten. Vragen zoals 'Heb ik een bodemattest nodig', 'Moet er een bodemonderzoek uitgevoerd worden?' en 'Is mijn bodemonderzoek nog actueel?' vinden hier hun antwoord. Je kunt met deze hulp bij overdrachten zelf nagaan of de overdracht in regel is met het bodemsaneringsdecreet.

De gehele procedure kan ook door de notaris afgehandeld worden. Verdere informatie kan u schriftelijk of telefonisch aanvragen bij de gemeente of de OVAM. Een bezoek aan de OVAM ter bespoediging van de procedure heeft geen zin omdat alle vragen in volgorde van ontvangst behandeld worden.