 |  | Algemeen medisch afval- Als ik thuis een inspuiting krijg, moet ik zelf zorgen voor de verwijdering van de injectienaald?
Indien een thuisverpleger of arts u bij u thuis een inspuiting geeft, moet hij
of zij zelf instaan voor de ophaling en verwerking van de gebruikte injectienaald.
Zij mogen deze zeker niet bij u thuis achterlaten.
Aangezien de arts of verpleger een medische handeling doet, is de gebruikte
injectienaald afkomstig van hun handeling en is hij/zij producent van de gebruikte
injectienaald. Zij moeten dus wettelijk gezien instaan voor de legale verwijdering
ervan.
Indien u uzelf een inspuiting geeft, moet u wel zelf zorgen voor de inzameling
en verwerking van de injectienaald. U kan hiervoor terecht bij de gemeentelijke
KGA-inzameling, op voorwaarde dat u de injectienaalden aanbiedt in een wettelijk
toegelaten naaldcontainer. U kan deze naaldcontainers verkrijgen bij de apotheker,
de medishops of, indien u diabetespatiënt bent, bij de Vlaamse Diabetesvereniging
(www.diabetes-vdv.be)
of via het gratis nummer 0800/96 333.
- Zijn de kranten en tijdschriften in de wachtkamer, voorschriftenboekjes en alle administratieve papieren ook bedrijfsafval?
Papierafval van de praktijk is steeds bedrijfsafval, maar ingeval van papier kan dit worden meegegeven met de gemeentelijke papierinzameling.
Bovendien moet nagegaan worden of deze voorschriftenboekjes en andere administratieve documenten van de tandartsenpraktijk geen vertrouwelijke informatie bevat. In dat geval kan ook beroep gedaan worden op bedrijven gespecialiseerd in het vernietigen van archieven die vertrouwelijke informatie bevatten.
- Zijn afgemaakte huisdieren risicohoudend medisch afval of dierlijk afval?
Dode huisdieren zijn juridisch gezien dierlijk afval, meer specifiek categorie 1-materiaal.
Voor het ophalen hiervan is een erkenning nodig van de OVAM, behalve indien de eigenaar van het dier het dode huisdier naar een erkend crematorium, de behandelende dierenarts of een erkend containerpark vervoert, of indien de behandelende dierenarts het dode huisdier transporteert naar de eigen dierenartsenpraktijk.
Verwerking van deze kadavers kan bij een verwerkingsinrichting voor dierlijke afvalstoffen, of door verwijdering in een vergund en erkend dierencrematorium of een vergunde verbrandingsinstallatie voor niet gevaarlijke bedrijfsafvalstoffen (i.c. huisvuilverbranding), voor zover de verbranding van kadavers werd opgenomen in de milieuvergunning van de inrichting of werd vermeld in de vergunningsaanvraag. De OVAM stelt zich bij deze laatste verwerkingswijze echter vragen rond de technische haalbaarheid ervan. De Europese Verordening tot vaststelling van de gezondheidsvoorschriften inzake niet voor menselijke consumptie bestemde dierlijke bijproducten, legt tevens bijkomende voorwaarden op voor de verbranding van dierlijk afval.
Dode huisdieren die minder wegen dan 10 kg mogen door een particulier ook worden begraven in de eigen tuin.
Anatomisch afval van huisdieren dient echter wel te worden beschouwd en behandeld als risicohoudend medisch afval en moet dan ook worden afgevoerd naar een daartoe vergunde verbrandingsinstallatie.
- We hebben medische onderzoeksapparatuur die werd vervangen. Waar moeten we met de oude apparatuur naartoe?
Indien het toestel nog in goede staat van werking is, kan het elders nog worden
gebruikt. De NGO Hospital Sans Frontières aanvaardt tweedehands onderzoeksapparatuur
en verzendt deze naar hulpbehoevende verzorgingscentra. Neem hiervoor contact
op met claude.simon@hsf.be.
Indien het toestel een radioactieve bron bevat, dient deze afgevoerd te worden
via NIRAS.
Normaal gezien moet de houder van het toestel in het bezit zijn van een inrichtingsvergunning
en moet beroep doen op een erkende instelling voor de fysische controle (AVN,
AIB-Vinçotte Controlatom of Techni-Test). Deze instellingen kunnen ook
bij afvoer adviseren. Elke wijziging in een inrichting of de stopzetting van
activiteiten overeenkomstig het ARBIS dient aan het FANC gemeld te worden.
Andere toestellen, zoals röntgentoestellen bijvoorbeeld, wekken straling
op met behulp van een niet-radioactieve energiebron. Op alle röntgentoestellen
vindt men ergens op het toestel een aanduiding van het vermogen terug (ca. 100
- 150 keV of MeV). Deze toestellen zijn stralingsvrij wanneer ze niet onder
spanning staan en kunnen dan als gewoon electronisch schroot verwerkt worden
door gespecialiseerde bedrijven (moeten gedepolleerd worden voor demontage,
bv olie in de röntgenbuis). Deze bedrijven vind je in de lijst van vergunde verwerkingscentra voor elektrische en elektronische apparatuur.
Bij de ontmanteling moet gelet worden op de aanwezigheid van een PCB-houdende
transformator of condensatoren, de kathodebuis met luminiscentiepoeder, en kwikschakelaars.
De metalen van de kathodestraalbuis kunnen worden worden gerecupereerd.
- Wat moet er gebeuren met geanalyseerd bloed of andere lichaamsvloeistoffen?
De geteste stalen van bloed of andere lichaamseigen stoffen dienen, zelfs al zijn ze sterk verdund door staalvoorbereiding, steeds te worden aanzien als medisch afval en kunnen dus niet geloosd worden via de riolering.
Uitzondering kan worden gemaakt voor geteste urine- en faecesresten voor zover deze niet afkomstig zijn van een patiënt die aan een besmettelijke ziekte lijdt die via één van deze stoffen kan worden overgedragen.
- Wat dient er te gebeuren met oplossingen van ontsmettingsproducten zoals glutaaraldehyde?
Ontsmettingsvloeistoffen op basis van glutaaraldehyde zijn waterige oplossingen waarin 2-3 % glutaaraldehyde zit. Aangezien glutaaraldehyde zich aan organische moleculen bindt en deze vernietigt, en het in een erg kleine concentratie in het ontsmettingsmiddel zit, kan via de riolering worden verwijderd.
Glutaaraldehyde zelf is biologisch afbreekbaar, en vormt dus geen gevaar voor de waterbiologie. Wel moet worden opgelet met andere stoffen die eventueel in de glutaaraldehyde-oplossing zitten en die een negatieve invloed kunnen hebben op het waterleven.
Een goed alternatief voor glutaaraldehyde zijn producten op basis van orthoftalaldehyde, perazijnzuur of waterstofperoxide.
- Mijn bedrijf produceert producten die in de medische sector worden toegepast en heeft een stock van niet-verkochte of vervallen medische producten. Moet dit worden verwijderd als medisch afval?
Neen, want medisch afval wordt gedefinieerd als een bijzondere afvalstof die bestaat uit alle afvalstoffen ongeacht de aard, het voorkomen of de samenstelling die afkomstig zijn van geneeskundige of diergeneeskundige behandelingen. Een geneeskundige behandeling is erop gericht de lichamelijke en/of geestelijke gezondheid van mens en/of dier te bevorderen of te controleren. Aangezien er geen geneeskundige behandeling gebeurt op uw bedrijf, dient het afval niet te worden beschouwd als medisch afval. Afhankelijk van de eigenschappen van het afval moet het als gevaarlijk of niet gevaarlijk bedrijfsafval worden opgehaald en verwerkt.
- Mogen de etensresten van patiënten gescheiden worden ingezameld voor dierenvoeding of compostering?
Alleszins moeten etenresten van patiënten die lijden aan een ziekte waardoor hun verzorgingsafval als risicohoudend medisch afval moet worden beschouwd, verplicht worden verpakt en verbrand als risicohoudend medisch afval.
Etensresten van andere patiënten worden beschouwd als niet risicohoudend medisch afval, waardoor het niet mag worden gestort. Gelet op het risico op vermengen van bv. geneesmiddelen van patiënten onder de etensresten en het risico op verspreiding van microbiologische verontreiniging, moet recyclage worden vermeden en moet dergelijk afval verbrand worden in een verbrandingsinstallatie voor niet gevaarlijke afvalstoffen.
Een alternatief bestaat erin om dit afval te verwerken in een vergistingsinstallatie, waarbij het digestaat (de uiteindelijke compost) niet wordt verkocht als bodemverbeteraar, maar wordt afgevoerd naar een verbrandingsinstallatie of stortplaats.
- De recipiënten van de erkende overbrenger zijn dermate ruim dat na 1 jaar sommige recipiënten nog niet halfvol zijn. Moet de ophaling van deze recipiënten toch minstens 1 keer per jaar gebeuren om wettelijk in orde te zijn?
De tekst van het VLAREA vermeldt geen expliciete tijdslimiet voor de opslag bij de afvalproducent. Er wordt alleen een regelmatige afvoer opgelegd. Dit is echter geen vrijgeleide om het afval jaren te laten staan in de praktijk. Het impliceert wel degelijk een beperking in de tijd voor het opslaan van het afval bij de afvalproducent. Er wordt aangeraden om éénmaal per jaar de ophaling te laten gebeuren om een regelmatige afvoer’ te realiseren.
Indien het jaren duurt om bepaalde afvalrecipiënten vol te krijgen is het raadzaam om, in samenspraak met de erkende overbrenger, kleinere recipiënten te gebruiken.
- Ik ben aangesloten bij een geneeskundige kring of een kring van thuisverpleegsters. Mogen wij onze afvalophaling centraliseren via de kring?
De ophaling van risicohoudend medisch afval in groepsverband is een werkwijze die grotendeels wettelijk geregeld is. Het is namelijk zo dat een geneeskundige kring van o.a. artsen, tandartsen of andere zelfstandige beoefenaars van een geneeskundig beroep en alle organisaties voor thuisverzorging als een geneeskundige praktijk worden beschouwd.
De geneeskundige praktijk wordt door de OVAM beschouwd als individuele productieplaats, zodat alle medisch afval van aangesloten verpleegkundigen op één centrale plaats kan worden opgeslagen in functie van een regelmatige afvoer naar een vergunde inrichting door een erkende ophaler van medisch afval. In de praktijk houdt dit in dat een groep verpleegkundigen, die zich in een kring heeft georganiseerd, door een opslag bij één van de leden (bij voorkeur echter op de maatschappelijke zetel indien deze daartoe geschikt is), zich op deze wijze van haar medisch afval kan ontdoen.
Het is hier ook belangrijk te vermelden dat het medisch afval vanaf het moment van ontstaan moet worden verpakt in recipiënten die voldoen aan de voorschriften vermeld in artikelen 5.5.3.4. tot en met 5.5.3.8. van het Vlarea (hiervoor zijn in de handel o.a. handige naaldenboxen verkrijgbaar).
- Onze erkende overbrenger voert ons vast niet risicohoudend medisch afval niet rechtstreeks naar een verbrandingsinstallatie, maar slaat het over op haar sorteercentrum. Is dit toegelaten?
Hier moet een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen NRMA afkomstig van instellingen voor geneeskunde en NRMA afkomstig van geneeskundige praktijken.
De OVAM laat niet toe dat niet risicohoudend medisch afval afkomstig van instellingen voor geneeskunde worden overgeslagen voorafgaand aan definitieve verwijdering. Tot slot leidt de bijkomende behandeling enkel maar tot een verhoogd risico op verspreiding van ziekten en aanlokken van ongedierte op de inrichting.
Tevens mag niet risicohoudend medisch afval van instellingen voor geneeskunde niet worden gestort. Het is zeer onzeker dat een overslagplaats waarvan de overgeslagen afvalstoffen gedeeltelijk naar stortplaatsen worden afgevoerd, de zekerheid kan bieden dat het niet risicohoudend medisch afval van instellingen voor geneeskunde niet gestort wordt, overeenkomstig de verplichting van artikel van het Vlarea.
Niet risicohoudend medisch afval van geneeskundige praktijken (artsenkabinetten, bejaardentehuizen,
) mag volgens het Vlarea samen met het gewone bedrijfsafval worden verwijderd, zodat er momenteel wel degelijk niet risicohoudend medisch afval op overslagplaatsen terechtkomt. Door de beperkte hoeveelheid en het lagere risico dat niet risicohoudend medisch afval van geneeskundige praktijken heeft, kan de overslag hiervan wel worden aanvaard.
Een sorteer- en overslagcentrum moet immers ook uitdrukkelijk de overslag van niet risicohoudend medisch afval in haar milieuvergunning laten vermelden, of deze activiteit moest ten minste in de milieuvergunningsaanvraag voor de inrichting vermeld zijn.
- Wanneer kan het niet-risicohoudend medisch afval met het wekelijks gemeenteafval meegegeven worden?
Het niet-risicohoudend medisch afval van een geneeskundige praktijken is een bedrijfsafvalstof. Een gemeente heeft geen enkele verplichting om bedrijfsafvalstoffen op te halen. De gemeente kan dit echter wel vrijwillig doen rekening houdend met de specifieke regels die van toepassing zijn op het bedrijfsafval. Deze beslissing wordt autonoom op gemeentelijk niveau genomen. Daarom is het best vooraf contact op te nemen met de gemeentelijke diensten en na te gaan of (bepaalde) bedrijfsafvalstoffen met de gemeentelijke (selectieve) inzamelingen mogen meegegeven worden.
- Ik geef mijn injectienaalden mee met het labo dat mijn bloedstalen komt ophalen. Is dit toegelaten?
Alle risicohoudend medisch afval moet via een daartoe erkende overbrenger bij de producent worden opgehaald voor verwerking in een daartoe vergunde inrichting. Medische laboratoria die bij wijze van service het risicohoudend medisch afval van hun klanten meenemen en tijdelijk opslaan op hun exploitatiezetel, moeten dus erkend zijn als overbrenger én bovendien een milieuvergunning bezitten voor de tijdelijke opslag van het afval op het labo zelf indien dit gebeurt. Wanneer dit labo niet erkend is als overbrenger, zijn zowel de producent van het afval als het labo in overtreding met de afvalstoffenwetgeving.
Elders op deze website vind je een lijst met erkende overbrengers van risicohoudend medisch afval.
- Ik heb een overeenkomst met mijn medische groothandel: zij laten een erkende overbrenger langskomen om mijn afvalstoffen op te halen, bekostigen de afrekening en van hen krijg ik ook de ophaalattesten toegestuurd. Is dit toegelaten?
De medische groothandel moet in dit geval over een erkenning beschikken als overbrenger van gevaarlijke afvalstoffen, aangezien hij opdracht geeft aan een ophaalfirma om op verschillende locaties afvalstoffen op te halen. Deze laatste firma fungeert in dit geval als vervoerder van afvalstoffen, ook al heeft zij misschien een erkenning. Het is immers de groothandel die een regeling met u heeft getroffen voor de ophaling van de afvalstoffen.
Indien een erkende overbrenger een rechtstreeks contract heeft met de producenten van het risicohoudend medisch afval en slechts een raamcontract afsluit met de groothandel in medisch materiaal, waarin vermeld staat dat de groothandel instaat voor de levering van naaldenboxen en op generlei wijze rechtstreeks voordeel uit de ophaling haalt, dient de groothandelaar geen erkenning als overbrenger te bezitten.
Alle administratieve documenten inzake afvalstoffenophaling en verwerking dienen tussen de erkende overbrenger en de producent te gebeuren.
- Zijn lege vaccinflesjes en ander klein glasafval recycleerbaar?
De praktijk wijst uit dat kleine glazen verpakkingen van b.v. vaccins, verdovingsmiddelen, pijnstillers en geneesmiddelen nooit volledig leeg zijn. De glasrecyclerende bedrijven staan erg terughoudend tegenover dergelijk glasafval en weigeren dit dan ook vaak.
Omwillen van de mogelijke resten in de flesjes beschouwt OVAM deze flesjes als risicohoudend medisch afval. Ze moeten dus samen met het andere risicohoudende medisch afval worden ingezameld en verwijderd.
Flesjes die cytostatica hebben bevat moeten steeds als risicohoudend medisch afval worden beschouwd.
Een uitzondering vormen de lege flesjes van hoestsiropen. Voor zover deze leeg zijn, zijn ze perfect recycleerbaar.
Grotere flessen, zoals infuusflessen, bevatten meestal ongevaarlijke producten en kunnen dan ook perfect worden gerecycleerd. Ze worden beschouwd als niet risicohoudend medisch afval.
- Waar kunnen we heen met aanmaakoverschotten en vervallen voedingsmiddelen van onze grootkeuken?
Aangezien deze afvalstromen niet in contact zijn geweest met de patiënten, moeten ze niet als medisch afval worden beschouwd. Aangezien het om organisch-biologisch afval met een hoog vochtgehalte gaat, is de beste optie vergisting. Elders op deze website vind je een lijst van vergunde vergistingsinstallaties.
Het K.B. van 08.20.1999 verbiedt het in verkeer brengen en gebruik in mengvoeders en voormengsels van "voedsel bevattende producten van dierlijke oorsprong en afval van voedsel bestemd voor menselijke consumptie afkomstig van grootkeukens, eetgelegenheden, cateringbedrijven, de woongelegenheid van de veeteler bevattende producten van dierlijke oorsprong, bestemd voor het voederen van dieren waarvan het vlees of de producten bestemd zijn voor de productie van voedingsmiddelen".
Richtlijn 2001/89/EG van 23.10.01 betreffende maatregelen van de Gemeenschap ter bestrijding van de klassieke varkenspest,
verbiedt Het vervoederen van varkens met keukenafval. ( Keukenafval = resten van voor menselijke consumptie bestemd voedsel van restaurants, cateringfaciliteiten, keukens, met inbegrip van grootkeukens, het huishouden van de veehouder of andere personen die met varkens omgaan).
De Europese Verordening 1774/2002 van 03.10.2002 inzake dierlijke bijproducten verbiedt onbehandeld (zonder hygiënisatie) categorie 3-materiaal* te vervoederen aan vee. Specifieke uitzonderingen zijn mogelijk, mits een verkregen toelating.
* Voorbeelden: aanmaakoverschotten, vervallen voedingsmiddelen waar producten van dierlijke oorsprong in zitten (melk, kaas, vlees, eieren,
)
|
