Ophaling, voorbehandeling en verwerking van transformatoren.

Als schroothandelaar kunt u te maken krijgen met afgedankte hoog- of middenspanningstransformatoren. We zetten even voor u op een rijtje wat de regels en verplichtingen zijn.

Hoog- en middenspanningtransformatoren bestaan in allerlei vormen en uitvoeringen. De transformatoren kunnen worden opgedeeld in twee grote groepen, nl. transformatoren zonder koelvloeistof en transformatoren met koelvloeistof.

Transformatoren zonder koelvloeistof

Transformatoren zonder koelvloeistof (droge transformatoren) zijn bvb. gietharstransformatoren en luchtgekoelde transformatoren.

• Luchtgekoelde transformatoren kunnen door een vergunde schroothandelaar ontmanteld worden om de verschillende metalen te recupereren.
• Gietharstransformatoren daarentegen kunnen slechts minimaal gedemonteerd worden. De kernen van dergelijke transformatoren zullen moeten worden geshredderd vooraleer de metalen kunnen worden gerecupereerd.
  Voor de ophaling van droge transformatoren is een erkenning als overbrenger van niet-gevaarlijke afvalstoffen nodig.

Transformatoren met koelvloeistof

Bij transformatoren met koelvloeistof kan deze koelvloeistof al dan niet PCB-houdend zijn. Vooraleer een dergelijke transformator voor verwerking kan worden afgevoerd moet het al dan niet PCB-houdend karakter van de koelvloeistof d.m.v. een analyse worden vastgesteld. De houder (meestal de eigenaar) van de transformator dient in te staan voor deze analyse. Indien uit de analyse op 109 congeneren blijkt dat de transformatorolie meer dan 50 mg PCB per kg olie bevat, dan moet de transformator als PCB-houdend worden beschouwd.

Lijst met erkende laboratoria voor PCB-analyses.

PCB-houdende transformatoren

PCB-houdende transformatoren moeten worden opgehaald door specifiek daartoe erkende overbrengers voor gevaarlijke afvalstoffen en moeten worden afgevoerd naar verwerkingsinstallaties die vergund zijn voor het ontmantelen en reinigen van PCB-houdende transformatoren. Voorbeelden van dergelijke verwerkingsinstallaties zijn Sita Decontamination Services in Grimbergen (B), ABB in Dortmund (D), Aprochim in Grez-en-Bouère (F), Tredi in Lagnieu (F) en Orion in Drachten (Nl).
Bij deze verwerkingsinstallaties wordt de olie van de transformatoren afgelaten en worden de karkassen en de kernen volledig ontmanteld en gespoeld met solvent. De PCB-houdende olie en de vervuilde onderdelen (papier, hout, ...) worden vernietigd in een verbrandingsinstallatie voor gevaarlijk afval en de gereinigde metalen kunnen naar de schroothandel.

Lijst met erkende overbrengers voor PCB-houdende apparaten

Transformatoren gevuld met niet-PCB-houdende olie

Volle olietransformatoren worden altijd beschouwd als gevaarlijk afval en moeten worden opgehaald door specifiek daartoe erkende overbrengers voor gevaarlijke afvalstoffen. De verwerking mag enkel gebeuren in inrichtingen die vergund zijn voor het verwerken van dergelijke gevaarlijke afvalstoffen.

Olietransformatoren die "leeg" zijn kunnen als schroot worden beschouwd. Als een transformator wordt afgedankt, mag hij richting schroot als aan de volgende voorwaarden is voldaan: - de transformator is PCB-vrij (dwz aangetoond met een
analyse van de koelvloeistof)

• de transformator is leeg, dwz de olie is maximaal afgelaten door bijv. gravitaire werking langs een kraantje
  of daartoe geboord gat (voorzien van een degelijk sluitende dop), zodat nog slechts een minimale hoeveelheid koelvloeistof overblijft;
• de afgezogen afvalolie moet zijn opgehaald door een daartoe erkend ophaler (bewijs!).

Lijst met erkende overbrengers voor afgewerkte olie.

Een afgedankte transformator mag dus naar een vergunde schroothandel als aan de volgende voorwaarden is voldaan :

• de transformator is PCB-vrij (analyseverslag van de transformatorolie);
• de transformator is leeg (ophaalbon erkende overbrenger voor de transformatorolie).

Het analyseverslag en de ophaalbon van de transformatorolie moeten samen met de lege transformator worden aangeboden.

Vergunningen, erkenningen, registraties

De overweging of een transformator al dan niet kan worden aanvaard, conform de milieuvergunningen en/of erkenningen waarover uw bedrijf beschikt, moet gebeuren vóór de aanvaarding van de transformator.

Voor het opslaan en/of verwerken van droge transformatoren en "lege" transformatoren die niet PCB-houdend zijn volstaat het vergund te zijn voor het verwerken van schroot. Bedrijven die ook PCB-houdende transformatoren en/of volle niet PCB-houdende transformatoen wensen te verwerken moeten bijkomend vergund zijn voor het verwerken van dergelijke gevaarlijke afvalstoffen.

Voor meer informatie over milieuvergunningen kunt u terecht bij de gemeentelijke milieudienst.

Haalt u transformatoren op, dan is een erkenning als overbrenger van afvalstoffen verplicht. Voor droge transformatoren en voor "lege" transformatoren die niet PCB-houdend zijn volstaat een erkenning als overbrenger van niet-gevaarlijke afvalstoffen.
Voor het ophalen van PCB-houdende transformatoren en/of volle transformatoren die niet PCB-houdend zijn is een erkenning als overbrenger van gevaarlijke afvalstoffen vereist. In de artikels 5.1.2.1 tot 5.1.2.8 van het Vlarea (belsuit van de vlaamse regering van 5 december 2003 tot vaststelling van het Vlaams reglement inzake afvalvoorkoming en -beheer) wordt uiteengezet hoe een erkenning als overbrenger kan worden aangevraagd en welke voorwaarden daaraan verbonden zijn. In bijlage 5.1.2.3 van het Vlarea vindt u een model van aanvraagformulier voor de erkenning als overbrenger van afvalstoffen.

Indienu de transformatoren vervoerd in opdracht van een erkend overbrenger, dan is een registratie als vervoerder van afvalstoffen verplicht. In de artikels 5.1.3.1 tot 5.1.3.6 van het Vlarea wordt bepaald hoe een registratie als vervoerder kan worden aangevraagd en welke voorwaarden daaraan verbonden zijn. In bijlage 5.1.3.2 van het Vlarea vindt u een model van aanvraagformulier voor de registratie als vervoerder van afvalstoffen.

Bovendien moet elk transport vergezeld zijn van een identificatieformulier. In artikel 5.1.1.4 van het Vlarea staat vermeld welke gegevens minstens moeten worden vermeld op het identificatieformulier. In bijlage 5.1.1.4 van het Vlarea vindt u een model voor een identificatieformulier.

Wit u transformatoren in- en/of uitvoeren, neem dan eerst contact op met de OVAM.

Meer informatie nodig ?

- voor transformatoren zonder PCB : bel naar de dienst KBB team Transport van de OVAM 015  284 357 of stuur een e-mail naar johan.verlinden@ovam.be, gudrun.janssens@ovam.be, of lies.verlinden@ovam.be;

- voor transformatoren met PCB : bel naar de dienst KBB Team Chemi van de OVAM 015 284 357 of stuur een e-mail naar gwen.dons@ovam.be of  tom.nuyts@ovam.be.