Milieuverantwoord materiaalbeheer in de bouw

Bouwen en wonen zijn essentiële menselijke activiteiten die echter ook een grote impact op het milieu hebben. Onderzoekers wijten ongeveer 40 % van de wereldwijde broeikasgasemissies en van het grondstoffengebruik aan de bouwsector. (ISO 21931-1:2010, Sustainability in building construction – Framework for methods of assessment of the environmental performance of construction works)

Wij staan voor de uitdaging ons grondstoffengebruik verder te rationaliseren, niet in het minst in de bouwsector. Enkel naar het einde van de materiaalketen en dus naar het afvalbeheer kijken volstaat niet meer: om nog substantiële milieuwinsten te boeken dienen we de efficiëntie van de hele keten te verbeteren.

Een herevaluatie van de manier waarop de maatschappij met materialen omgaat kan bovendien ook een sociaal economische stimulans geven. Onze Westerse wereld kan op dit terrein het voortouw nemen.

De OVAM heeft met het in juli 207 door de Vlaamse regering goedgekeurde uitvoeringsplan “milieuverantwoord materiaalgebruik en afvalbeheer in de bouw” een eerste stap gezet van een klassiek afvalbeheer naar een verruimend materialenbeleid. Gelet op het milieubelang van de bouwsector was dit een logische keuze.

Het realiseren van een milieuverantwoord materialenbeleid is de belangrijkste missie van de OVAM. Deze doelstelling moet leiden tot een vergaande ontkoppeling tussen economische groei en milieubelasting.

Vijf concrete projecten uit het uitvoeringsplan zullen deze doelstelling vorm geven.

Het gaat over:

• milieuprestatievoorschriften uitwerken voor milieuverantwoord materiaalgebruik in een gebouw (project 1)
• meer selectief slopen (project 2)
• kwaliteit gerecycleerde granulaten verhogen met een beheersysteem (project 3)
• steenachtige fracties hoogwaardiger gebruiken (project 4)
• de materiaalkringloop van enkele specifieke bouwafvalstromen beter sluiten (project 5). Voor een concreet antwoord op de vraag: 'Waar kunnen we vandaag met dit bouwafval of deze materiaalstroom terecht?' verwijzen we naar onze pagina 'recyclage van specifieke bouwmaterialen'.

Milieuverantwoord materiaalbeheer in de bouw heeft zowel met de transitie duurzaam materiaalgebruik te maken als met de transitie duurzaam wonen en bouwen en zelfs met andere initiatieven op het gebied van innovatie op lokaal, gewestelijk, maar zeker ook (inter)nationaal niveau.

Het uitvoeringsplan milieuverantwoord materiaalgebruik geeft invulling aan de 3 strategielijnen uit de Transitieagenda Duurzaam Wonen en Bouwen (DuWoBo).

De eerste deelstrategie focust op het stimuleren van duurzaamheid binnen het materiaalgebruik: op lange termijn zou ieder gebouw aan een kwaliteitsnorm van milieuverantwoord materiaalgebruik voldoen, gekaderd binnen de duurzaamheidscriteria van een gebouw.

De tweede deelstrategie richt zich op de ontwikkeling van nieuwe materialen uit de biosfeer (bos- en landbouwproducten) of de technosfeer (kunststoffen, metalen, composieten). Deze nieuwe bouwmaterialen zijn niet alleen door hun lage milieu-impact intrinsiek duurzaam door hun materiaalkeuze, maar dragen bovendien actief bij aan een duurzame woonomgeving (bijvoorbeeld zelfreinigend, polluenten verwijderend, thermisch en akoestisch isolerend & regulerend).

De derde deelstrategie richt zich op een zuinig gebruik en maximaal hergebruik van primaire en secundaire grondstoffen, materialen, gebouwen en bouwsystemen waardoor het verbruik van grondstoffen en emissies minimaal is. Hiertoe zijn er experimenten uit op woonkernniveau, experimenten over flexibel en demontabel bouwen en over het opzetten van gesloten materiaalketens op lokaal en regionaal niveau.

Meer info vindt u op de links aan de rechterzijde van deze pagina.

Concrete informatie over de 5 projecten van het uitvoeringsplan vindt u op de volgende webpagina’s van dit webthema.