 |  | Elektrische en elektronische apparaten (AEEA)- Wat is AEEA?
Alle apparaten die elektrische stroom of batterijen nodig hebben als eerste energiebron om de basisfunctie uit te voeren, worden in afvalfase aangeduid als AEEA.
Bijvoorbeeld apparaten die je in het huishouden gebruikt, zoals koelkasten, diepvriezers, was- en droogmachines, kruimeldieven, elektrische tandenborstels, tv's, radio's, stereo's en videorecorders, maar die je evengoed ook op kantoor kan gebruiken zoals faxen, computers, printers. Voorbeelden van elektrische en elektrische en elektronische apparaten bestemd voor professioneel gebruik zijn koeltogen, geldautomaten, copieermachines, server.
- Wat wil de overheid?
Door de introductie van de aanvaardingsplicht worden de producenten en invoerders van het AEEA verantwoordelijk gesteld voor de inzameling en de verwerking van de toestellen bij afdanking. Zij moeten de terugname en de milieuvriendelijke verwerking organiseren en financieren. Om te voldoen aan de aanvaardingsplicht heeft de producent/invoerder twee mogelijkheden:
- Een collectieve aanpak dat geregeld wordt met de overheid via een milieubeleidsovereenkomst (mbo). Er wordt een beheersovereenkomst aangeduid dat zorgt voor collectieve inzameling, selectie op hergebruik, verwerking en rapportering an de overheid;
- Een individuele aanpak dat gebaseerd is op een door de overheid goedgekeurd afvalbeheersplan. Hier zorgt de producent/invoerder zelf voor de inzameling, selectie op hergebruik, verwerking en rapportering aan de overheid.
De aanvaardingsplicht van AEEA bestemd voor huishoudelijk gebruik werd in Vlaanderen ingevoerd op 1 juli 1999. De sector heeft een collectief systeem van inzameling en verwerking ervan opgestart in juli 2001. Het beheersorganisme RECUPEL vzw staat in voor de practische uitvoering ervan. Invoerders en producenten van elektrisch en elektronisch apparatuur bestemd voor huishoudelijk gebruik kunnen zich aansluiten bij RECUPEL vzw om aan hun wettelijke plichten te voldoen. Voor de verwerking en recyclage van AEEA, worden in het VLAREA een reeks verplichtingen opgelegd. Deze wetgeving is sinds 13 augustus 2005 verstrengd door de implementatie van de Europese richtlijn (WEEE-richtlijn). Vanaf 1 januari 2005 geldt de aanvaardingsplicht voor AEEA bestemd voor professioneel gebruik. Voor deze toestellen zal een collectief systeem opgestart worden begin 2007. Er zijn ook producenten/invoerders die een individueel afvalbeheerssysteem zullen opstarten
- Waarom wordt AEEA apart ingezameld?
Om verschillende redenen.
Tussen de AEEA zitten nog apparaten die nog herbruikbaar zijn in het tweedehands-circuit. Wanneer zij niet herbruikbaar zijn in hun geheel, bevatten de apparaten materialen die recycleerbaar zijn, zoals koper, ijzer, edele metalen, het glas van de beeldschermen.
Vele AEEA bevatten echter ook componenten of onderdelen die schadelijk zijn voor het milieu, zoals bijvoorbeeld batterijen, kwikhoudende onderdelen, koelgassen, isolatiemateriaal, printplaten, radioactieve bronnetjes. Wanneer hergebruik niet kan, moeten eerst de schadelijke componenten uit het AEEA gehaald worden. Daarna moet het afval zo milieuvriendelijk mogelijk verwerkt worden met een zo hoog mogelijke recyclagepercentage.
- Hoe is de inzameling en verwerking georganiseerd en wie betaalt dit?
De inzameling en verwerking van AEEA moet georganiseerd worden door de producenten en invoerders. Zowel een collectief systeem als een individueel systeem is mogelijk. Sinds juli 2001 is het collectief systeem opgestart door de vzw RECUPEL. De producenten en invoerders hebben een fonds opgericht dat gebruikt wordt om de kosten van inzameling en verwerking te betalen. Bij aankoop van een nieuw elektrisch of elektronisch toestel, betaalt de consument een extra bedrag, dat bestemd is voor dit fonds. Dit wordt de milieubijdrage genoemd. De milieubijdrage verschilt per product, omdat de levensduur, inzamel- of verwerkingskost bij afdanking ervan ook verschillend kan zijn. De lijst van milieubijdrage vind u op de website van RECUPEL (http://www.recupel.be).
- Waar kan ik mijn afgedankt toestel afgeven?
Oude apparaten kunnen ingeleverd worden langs verschillende kanalen:
- Wanneer het toestel nog herbruikbaar is, kan je het naar de dichtstbijzijnde kringwinkel brengen.
- Bij aankoop van een nieuw, soortgelijk toestel kan je een oud toestel gratis inleveren in de winkel van elektrische en elektronische toestellen
- Wanneer je geen nieuw toestel aankoopt, kan je het oude toestel best naar het gemeentelijk containerpark brengen en het in de daartoe bestemde container of palletbox zetten.
De oude apparaten bevatten gevaarlijke componenten of materialen en worden als gevaarlijk afval beschouwd. AEEA kan niet verwerkt worden door een schroothandelaar die niet vergund is voor de depollutie en verwerking van AEEA. In België werd in 2005 in totaal 67.635 ton AEEA ingezameld of 6,7 kg/inwoner door RECUPEL. In Vlaanderen werd toen 59% van het AEEA ingezameld via de containerparken van gemeenten en intercommunales, 12% via kringloopcentra en 29% rechtstreeks bij de eindhandelaars en verkopers van elektrische en elektronische toestellen. Voor meer gegevens van het collectief systeem: http://www.recupel.be
- Wat gebeurt er met het ingezameld AEEA?
In het collectief systeem van RECUPEL wordt het AEEA gesorteerd in 4 fracties: koel- en vriesapparatuur, groot witgoed en grote huishoudelijke apparaten, beeldbuishoudende apparatuur (TV's en monitoren), en andere elektronische apparatuur (ITC-apparatuur, audio-, videoapparatuur, kleinhuishoudelijk apparatuur, tuingereedschap). RECUPEL stelt voor elke fractie een container of palletbox ter beschikking. RECUPEL organiseert de ophaling en het transport van het AEEA. RECUPEL heeft een samenwerkingsovereenkomst met de kringloopsector om de ingezamelde toestellen eerst te selecteren op herbruikbaarheid. Nadien gaan de gesorteerde fracties naar de specifieke verwerkingsbedrijven. Deze verwerkingsbedrijven halen eerst alle gevaarlijke onderdelen uit de apparaten. Daarna worden alle herbruikbare materialen zoals ijzer, koper en andere metalen, sommige kunststoffen, glas eruit gehaald voor recyclage. Het resterend gedeelte wordt vermalen, waarbij opnieuw herbruikbare materialen gescheiden worden voor recyclage. De gevaarlijke onderdelen (batterijen, kwikschakelaars, kwikhoudende lampen, toners) gaan naar andere verwerkingsbedrijven die gespecialiseerd zijn in de verwerking van dit gevaarlijk afval.
- Wie mag het AEEA verwerken?
AEEA dat nog gevaarlijke onderdelen of milieuschadelijke componenten bevat, is gevaarlijk afval. Alleen verwerkingsbedrijven die specifiek vergund zijn voor de verwerking van AEEA, mogen AEEA ontvangen. Wanneer de opslag meer dan 1 ton is, dan moeten deze bedrijven beschikken over een Vlarem-klasse 1 milieuvergunning. De meeste schrootverwerkende bedrijven zijn vergund voor het verwerken van schroot (niet-gevaarlijk afval), maar niet voor het verwerken van AEEA (gevaarlijk afval). Door de implementatie van de Europese Richtlijn, legt de milieuwetgeving strengere maatregelen op voor de demontage van AEEA en worden hogere recyclage-resultaten van de verwerking gevraagd. Enkele voorbeelden van milieuschadelijke componenten dat AEEA kan bevatten, zijn:
-
- koelmiddelen met CFK's of halonen, kwikschakelaars CFK-houdende olie,
- PCB houdende condensatoren
- batterijen, toners, cartridges, inktlinten, beeldschermen, LCD-schermen, TL-lampen en andere kwikhoudende lampen, asbest,...
- Wie mag het AEEA inzamelen en vervoeren?
Het bedrijf dat AEEA inzamelt of vervoert, is volgens de nieuwe VLAREA verplicht erkend te zijn als overbrenger van deze afvalstoffen.
Het bedrijf dat AEEA vervoert in opdracht van een erkend overbrenger, is verplicht geregistreerd te zijn bij de OVAM als vervoerder van deze afvalstoffen.
In- en uitvoer van AEEA is onderworpen aan een zeer strenge reglementering.
Voor meer inlichtingen hierover neem je best contact op met de Dienst Selectief Ingezamelde Stromen van de OVAM.
|
