Proefproject immobilisatie zware metalen

In juni 2011 is het project 'Risicogebaseerde sanering in de Kempen' afgerond. Dit project werd uitgevoerd door de Provinciale Hogeschool Limburg (PHL), de Universiteit Hasselt en de Universiteit Gent met steun van het IWT-Vlaanderen en de OVAM.

De non-ferro metallurgische industrie heeft in de Kempen sporen nagelaten in het milieu. Door emissie en atmosferische depositie zijn zware metalen, voornamelijk zink, cadmium, lood en arseen verspreid geraakt in de omgeving. In een groot gebied is het totaalgehalte aan zware metalen licht verhoogd, maar door de plaatselijke bodemgesteldheid (zure zandbodems) zijn deze metaalaanrijkingen gekenmerkt door een hoge bioschikbaarheid.

In-situ immobilisatie met behulp van metaalimmobiliserende bodemadditieven is een potentiële strategie voor beheersing van mogelijke risico's die uitgaan van deze metalen. Een verlaagde metaalaccumulatie in gewassen of een gereduceerd vrijkomen van metalen vanaf bodempartikels in het maag-darm stelsel na direct opname, zal de menselijke blootstelling aan metalen verminderen. Op ecologisch vlak kan een reductie van toxiciteit voor allerhande organismen meer kansen bieden aan ontwikkeling van het natuurlijk ecosysteem.

Met dit project werd in een multidisciplinaire aanpak de toepasbaarheid nagegaan van metaalimmobilisatie in de Kempen. Het uitgangspunt hierbij was de triade aanpak, waarin zowel fysico-chemische, milieubiologische als toxicologische effecten in beschouwing worden genomen. In het project is voor een reeks potentiële additieven uit diverse sectoren (o.a. mestverwerking en metaalindustrie) de toepasbaarheid nagegaan als additief specifiek voor de Kempen. Daarnaast is een gestandaardiseerd protocol voorgesteld dat moet toelaten additieven te beoordelen. Bij deze testopzet is de klemtoon gelegd op de duurzaamheid, met andere woorden is nagegaan of metalen ook voor lange tijd worden vastgehouden door de additieven.

Het eindrapport 'Risicogebaseerde sanering in de Kempen, gestoeld op een reductie van de mobiliteit en de biobeschikbaarheid van zware metalen in de bodem' is beschikbaar via de website van het het Vlaams Innovatienetwerk.