Keurmerken
Het doel van keurmerken is de consument in één oogopslag informatie geven over de (milieu)voordelen van producten. Om een keurmerk te mogen gebruiken, moeten de producten aan bepaalde eisen voldoen. Dit kunnen milieueisen, kwaliteitseisen of veiligheidseisen zijn. Keurmerken helpen de consument zo bij het maken van keuzes tussen verschillende producten. Ze zijn meestal niet verplicht, maar kunnen vrijwillig door de producent worden aangevraagd. Het succes van milieukeurmerken is tot op heden wisselend. Sommige keurmerken voor bepaalde producten worden weer opgeheven bij gebrek aan belangstelling. Er zijn ook gevallen waar een milieukeurnorm later een algemene productnorm werd.
We overlopen de meest voorkomende keurmerken. Indien er in dit lijstje ontbreken, mag u dit altijd signaleren aan info@ovam.be.
MILIEUKEURMERKEN
Het Europees Ecolabel kan vrijwillig worden aangevraagd door producenten en invoerders van bepaalde (categorieën van) producten, op voorwaarde dat deze producten voldoen aan vastgestelde eisen. Voor diverse productgroepen zijn criteria opgesteld waaronder papierproducten, (vaat)wasmachines, bodemverbeteraars, matrassen, verf en vernis. Voor een actueel overzicht van de productgroepen verwijzen wij u graag naar de website.
Europees ecolabel of www.ecolabel.be
Europees energielabel
Het Europees energielabel is een etiket met gebruikersinformatie over de efficiëntie en zuinigheid van elektrische huishoudelijke apparaten. Sinds 1996 is voor vele elektrische apparaten het energielabel verplicht. Het is de bedoeling dat in de toekomst alle elektrische apparaten voorzien zijn van het energielabel. Energielabels zijn bedoeld om consumenten te informeren over het energiegebruik van een bepaald apparaat. Het energielabel verdeelt de apparaten in efficiëntieklassen, waarbij A het meest efficiënt is en G het minst efficiënt. Daarnaast vermeldt het label vaak informatie over watergebruik en gebruikseigenschappen zoals de netto inhoud, waswerking, centrifugeerwerking en het geluidsniveau.
Biologische landbouw van de Europese Unie
Het label voor Biologische landbouw van de Europese Unie bevestigt dat het product afkomstig is van de biologische landbouw op Europees grondgebied. Een biologisch voedingsproduct wordt geteeld met behulp van milieuvriendelijke methoden, die in detail staan beschreven in de reglementering. NGO's zijn o.m. verboden.
Biologische landbouw van de Europese Unie
Milieukeur (Nederland)
Milieukeur is het officiële Nederlandse milieukeurmerk. Milieukeur legt voor elke productgroep eisen vast in een certificatieschema. Het certificatieschema bestaat uit milieueisen, functionele eisen en aanvullende eisen. De milieueisen zijn gebaseerd op onderzoek waarbij de producten van wieg tot graf op milieueffecten worden bestudeerd. Een product dat Milieukeur draagt, voldoet aan relatief strenge milieu- en kwaliteitseisen en is (gecontroleerd) minder milieubelastend. Nederland ontwikkelt momenteel alleen eisen voor productgroepen waarvoor nog geen Europees Ecolabel bestaat of waarvan de eisen voor het Europees Ecolabel niet toereikend worden geacht in relatie tot het Nederlandse milieubeleid. Het label heeft alleen een nationale (Nederlandse) betekenis.
Blauer Engel (Duitsland)
Dit officiële Duitse milieukeurmerk bestaat al sinds 1977. In de afbeelding van Blauer Engel staat het logo van de Verenigde Naties centraal. Voor dit officiële milieukeurmerk komen producten in aanmerking die in vergelijking met andere producten met een zelfde gebruiksdoel als minder milieubelastend beschouwd kunnen worden. Deze minder milieubelastende producten mogen niet van mindere kwaliteit of gebruiksonvriendelijker zijn dan andere vergelijkbare producten. Per productgroep zijn specifieke criteria opgesteld waaraan een product moet voldoen om het Blauer Engel label te krijgen. Op de verpakking staat aangegeven voor welk aspect het product milieuvriendelijk is, bijvoorbeeld "Umwelzeichen weil aus 100% Altpapier" of "voor 100% gerecycleerd papier".
Nordic Swan (Scandinavische landen)
Nordic Swan is het milieukeurmerk van Noorwegen, Zweden, Finland, IJsland en Denemarken. De Nordic Swan geeft aan dat een product één van de minder milieubelastende is in zijn soort. De eisen hebben betrekking op de productie, het gebruik en het afdanken van het product. De criteria voor dit keurmerk zijn echter voor bepaalde producten minder streng dan de eisen voor het Blauer Engel label en de Nederlandse Milieukeur. Zo is er voor papier b.v. geen eis voor chloorvrije bleking. Ook papiersoorten die met chloorhoudende chemicaliën zijn gebleekt, kunnen dus dit keurmerk krijgen. In België komt Nordic Swan vooral voor op papier.
Nordic Swan (Scandinavische Landen)
NF Environnement
Het NF-keurmerk is een Frans collectief certificatie keurmerk. Het label bevestigt dat het product beantwoordt aan ecologische criteria die gebaseerd zijn op een analyse van de bestaanscyclus van het product. Het is een volledig onafhankelijk label dat wordt toegekend door onafhankelijke organisatie en de Franse overheid.
Umweltzeichen
Het Oostenrijks ecolabel Umweltzeichen is vergelijkbaar met de Nederlandse Milieukeur. Het bevestigt dat het product beantwoordt aan ecologische criteria die gebaseerd zijn op de analyse van de bestaanscyclus van het product. Het label komt in België onder andere voor op kopieerpapier. Het logo is ontwikkeld door de Oostenrijkse kunstenaar en milieuactivist Hundertwasser.
FSC-label
Het FSC-label, een afkorting voor Forest Stewardship Council, staat vermeld op hout- en papierproducten. Het label garandeert dat het hout afkomstig is uit verantwoord beheerde bossen, waarbij het beheer rekening houdt met het milieu, een sociale dimensie heeft en economisch haalbaar is. Op onderstaande website vindt u naast uitleg over het FSC-label tevens een link naar een online leveranciergids voor FSC-gelabelde producten in België.
PEFC-label
PEFC staat voor Programme for the Endorsement of Forest Certification Schemes. Dit is een internationaal overkoepelend organisme, opgericht op initiatief van boseigenaars uit verschillende Europese landen. PEFC is gebaseerd op wederzijdse erkenning van verschillende nationale boscertificeringssystemen. Meer informatie over het label vindt u op onderstaande website
Biogarantielabel
Het Biogarantielabel garandeert dat het product biologisch geteeld is: zonder pesticiden, zonder chemische meststoffen, enz. U vindt dit label o.a. op voedingsmiddelen, etherische oliën en verven.
Max Havelaar
Het keurmerk Max Havelaar garandeert dat de kleine boeren in de ontwikkelingslanden voor hun product een eerlijke prijs krijgen. In België vindt u dit keurmerk o.m. terug op verschillende koffiemerken, thee en bananen.
Bio Oxfam
Dit label is een combinatie van het OXFAM fairtrade label en het biogarantielabel. Het geeft aan dat het product afkomstig is van eerlijke handel en biologisch van oorsprong is. Controle op de eerlijke handel gebeurt door OXFAM zelf. Controle op de biologische afkomst gebeurt door onafhankelijke controleorganen.
Fruitnet
Dit label waarborgt dat het fruit geteeld werd in overeenstemming met de reglementering die de geïntegreerde teeltmethoden omschrijft: om ongedierte te bestrijden worden in de eerste plaats de natuurlijke vijanden ingezet. Als het gebruik van pesticiden onvermijdelijk is, moet gebruik gemaakt worden van selectieve verdelgingsmiddelen. Het label wordt aangeduid met ernaast: "pitvruchten uit geïntegreerde teelt".
Energy Star
Het Energy Star label is een initiatief van het Amerikaanse EPA (Environmental Protection Agency) en het ministerie van milieu in de VS. De criteria voor het Energy Star label worden opgesteld in overleg met vertegenwoordigers van de industrie en andere belanghebbenden. Het Energy Star label is geïntroduceerd om de consument informatie te geven over de energie-efficiëntie van apparaten. De eisen variëren per productgroep, maar komen overeen met het Europees Energie Label. Het Energy Star label is te vinden op PC's, beeldschermen, printers, faxen en kopieerapparaten.
TCO-label
Het TCO-label is afkomstig uit Zweden en wordt toegekend aan computermateriaal vervaardigd uit milieuvriendelijke materialen (computers, monitors, klavieren, laptops ...).
Cosmébio
Dit label markeert ecologische én biologische cosmetica. De ingrediënten zijn afkomstig van de plantenwereld en in de eerste plaats van de geconcentreerde biologische landbouw. De fabrikanten moeten het charter Cosmébio ondertekenen, dat bijkomende eisen bevat betreffende de fabricagemethoden, de ingrediënten van dierlijke oorsprong, de verwerking van afvalstoffen en de eerlijke handel.
MSC (Marine Stewardship Council)
Dit label bevestigt dat de visserijen waar deze producten vandaan komen, methodes gebruiken die stroken met duurzaam vissen en die economisch stabiel zijn. Bovendien geven deze visserijen het visbestand de kans om zich te herstellen.
LOGO'S DIE INFORMEREN OVER DE VERPAKKING
Statiegeld
Wanneer u één van deze figuren ziet, mag u de lege verpakking (meestal een fles) terug naar de winkel brengen, zodat ze kan worden hergebruikt of gerecycleerd. Het geld dat u voor de lege fles hebt betaald toen u ze (vol) kocht, krijgt u nu terug. Koop alleen (glazen) flessen waar u het statiegeld van terugkrijgt. Zo hebt u minder afval.
Dit symbool betekent dat er geen statiegeld op de verpakking geheven wordt.
Plastic
Deze pictogrammen duiden verschillende soorten plastics aan. In het midden staat een nummer dat aanduidt om welke kunststof het gaat
1 = PET (Poly Ethyleen Tereftalaat)
2= HDPE (High Density PolyEthyleen)
3 = PVC (Polyvinylchloride)
4 = LDPE (Low Density PolyEthyleen)
5 = PP (Poly Propyleen)
6 = PS (Poly Styreen)
7 = andere soorten plastics
Soms vindt u ook het letterwoord erin geschreven. Daarbij staat PC voor Polycarbonaat en PLA voor poly lactic acid.
Compost
- OK compost
De composteerbare materialen die het OK compostlabel dragen, vallen in een professionele composteringsinstallatie binnen de 12 weken uiteen. De volledige biodegradatie duurt 6 maanden. Bij deze afbraak is soms een temperatuurspiek nodig. Deze producten kunnen dus niet in een gewone composthoop bij particulieren gecomposteerd worden. Het label is gebaseerd op de Europese norm EN 13432.
- OK compost home
Producten die dit label dragen kunnen ook in gewone compostvaten, -hopen of -bakken gecomposteerd worden. Indien het composteringsproces op een goede manier verloopt, vallen ze binnen de 4 maanden uiteen en biodegraderen ze bij 20°C in 6 maanden.
- OK biodegradabel
Biodegradatie kan zowel in de bodem als in water. Wanneer een product dit label bezit, dan is het in de bodem binnen 2 jaar voor 90% afgebroken.
- Kiemplantlogo
Het kiemplantlogo wordt in Groot-Brittannië, Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Polen en Nederland gebruikt. Het is vergelijkbaar met het OK-compost-home label.
Metaal
De productie van aluminium vraagt enorm veel energie, maar aluminium kan wel worden gerecycleerd. Dit pictogram staat op verpakkingen in magnetisch metaal. In de sorteercentra kunnen ze gemakkelijk van het andere afval gescheiden en daarna gerecycleerd worden. Stop daarom de lege drankblikjes en andere aluminiumverpakkingen in de blauwe PMD-vuilniszak.
Glas
Alle glas kan worden gerecycleerd. Stop het daarom in de glasbak.
Recycleerbaarheid
Dit logo heeft 2 betekenissen. Het wordt gebruikt om aan te duiden dat de verpakking of het product uit gerecycleerd materiaal bestaat of om aan te duiden dat het product of de verpakking recycleerbaar is. Soms wordt het percentage gerecycleerd materiaal dat werd gebruikt, aangeduid. Dat geldt meestal voor papier of karton.
Verantwoorde afvalverwerking
Dit logo wordt gebruikt om verantwoorde afvalverwerking van de verpakking of het product in afvalcontainers aan te moedigen. Het logo is niet verplicht. In Italië werd het gebruikt ter vervanging van de verplichte zin, die consumenten oproept de verpakking niet in het milieu te gooien.
ANDERE LABELS OP VERPAKKINGEN
Groene Punt
Het logo geeft aan dat de verantwoordelijke voor het in de handel brengen van het verpakte product een financiële bijdrage levert aan het systeem van inzameling en sortering van verpakkingsafval met het oog op de valorisatie. Dit systeem wordt in België beheerd door FOST Plus, die toeziet op de naleving van de verplichte terugname van verpakkingsafval voor (gedeeltelijk) hergebruik of recyclage. De productverantwoordelijke (producent, invoerder, distributeur) blijft verantwoordelijk voor de verpakking van zijn product, zelfs als dit afval is geworden. Hij moet het verpakkingsafval terugnemen om het te hergebruiken of te recycleren. Die terugnameplicht kan hij zelf op zich nemen (bvb. statiegeldproducten) of aan FOST Plus overlaten. Het Groene Punt geeft dus geen reële informatie over de milieuvriendelijkheid van het product zelf, omdat het systeem van toepassing is voor alle verpakte waren die in de handel worden gebracht.
Labels op waspoeders
Dit T-shirt staat op bepaalde pakken waspoeder, maar het betekent niet dat dit wasmiddel het milieu minder schaadt dan een ander. De fabrikant wil de consument alleen wat tips geven om milieuvriendelijker te wassen. Die tips zijn nuttig, maar het milieu wordt nog beter gediend door een geconcentreerd, milieuverantwoord wasmiddel te gebruiken.
Niet in vuilnisbak
Dit logo betekent dat het product niet gewoon in de vuilnisbak mag gegooid worden, maar dat het selectief moet worden opgehaald omdat het schadelijke stoffen bevat. Het logo moet op alle batterijen en herlaadbare batterijen staan die lood, cadmium of kwik bevatten.
Batterijen
Dit logo geeft aan dat er geen extra milieutaks (ecotaks) verschuldigd is omdat er een systeem bestaat om dit soort producten (in dit geval batterijen) te recycleren. Het recyclagesysteem voor deze producten wordt betaald door de producenten en onrechtstreeks door de consumenten.
Niet getest op dieren
Het logo geeft algemene informatie dat er voor het product en zijn ingrediënten, geen dierproeven zijn verricht.
Niet gebleekt papier
Dit logo geeft aan dat het product gemaakt is van 100% papier dat niet gebleekt is met chloor. Het is geen officieel logo.
OVERZICHT
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|||
 |
 |
 |
 |
 |
 |
||||
 |
 |
 |
 |
 |