Meest gestelde vragen - doelgroep particulieren

Wanneer is asbest schadelijk voor de gezondheid?

Bevatten mijn golfplaten of leien asbest?

Bevat mijn isolatie rond verwarmingsbuizen asbest, wat moet ik doen?

Wat moet verwijderd worden?

Wie mag wat verwijderen?

Mag ik mijn asbestdak of -gevel reinigen of ontmossen?

Mogen zonnepanelen en overzetdaken op asbestdaken?

Kan ik subsidies krijgen voor asbestverwijdering?

Waar kan ik terecht met mijn asbestafval?

Hoe laat ik een staal analyseren?

 

Wanneer is asbest schadelijk voor de gezondheid?

Asbest is enkel schadelijk bij inademing van vrijgekomen asbestvezels. Asbestvezels kunnen splitsen in kleine, onwaarneembare vezels. Ze dringen dan zeer diep in de longen door. Daar kunnen ze ontstekingen veroorzaken en ook ernstige ziekten zoals asbestose, mesothelioom, longkanker, buik- en longvlieskanker.

  • Asbestvezels zijn niet schadelijk bij huidcontact of bij inslikken (bv. via het drinkwater).
  • Asbestziekten zijn niet overdraagbaar van persoon op persoon.
  • Asbest veroorzaakt geen huidkanker.
  • In de normale buitenlucht is sowieso asbest aanwezig in heel kleine hoeveelheden die niet schadelijk zijn.
  • Ziekten door asbest komen vooral voor bij mensen die in hun beroep langdurig zijn blootgesteld aan hoge concentraties asbestvezels, bv. bij asbestwerkers, installateurs van centrale verwarming, loodgieters, elektriciens, schrijnwerkers, ...


Algemeen gelden volgende regels:

  • Hoe hoger de concentratie, hoe hoger het risico
  • Hoe kleiner de vezel, hoe groter het risico
  • Hoe langer blootgesteld, hoe groter het risico
  • Meestal wordt men pas ziek tussen 20 en 40 jaar na de blootstelling aan asbestvezels. Medisch onderzoek kan dus niet vaststellen of iemand asbestvezels heeft ingeademd en wat de gevolgen zullen zijn.

Een ‘preventieve screening’ is alleen zinvol bij mensen die tijdens hun beroep meermaals aan asbest werden blootgesteld. Men moet er wel rekening mee houden dat er geen behandeling bestaat die een asbestziekte kan genezen.

Bij ongerustheid, ademhalingsproblemen, hoesten of pijn in de borststreek, raadpleeg uw huisarts.

Lees meer over de gevolgen van asbest op uw gezondheid.

Bevatten mijn golfplaten of leien asbest?

Leien of golfplaten met fabricagedatum ouder dan 1990 zijn altijd asbesthoudend. Vanaf de jaren '90 begon men met het produceren van asbestvrije vezelcement leien en golfplaten maar de productie van de asbesthoudende variant liep parallel tot 1998. Om te bepalen of uw golfplaten of leien asbest bevatten kunt u rechts op deze pagina de beslissingsbomen golfplaten/leien raadplegen. Let wel: Dit geeft geen 100 % uitsluitsel. Om 100% zeker te zijn of er al dan niet asbest aanwezig is kunt u best een staal laten analyseren door een erkend asbestlabo. Als u zelf een staal neemt, houd dan rekening met volgende voorschriften.

Bevat mijn isolatie rond verwarmingsbuizen asbest, wat moet ik doen?

Het gipslaagje, vaak met jutte omwikkeld, rondom leidingisolatie van verwarmingsbuizen bevat vaak asbest. Het onderliggende karton en de minerale wol zijn niet asbesthoudend. De enigste manier om dit te weten is een stukje te laten analyseren door een erkend asbestlabo. Zij komen ter plaatse op een veilige manier het staal nemen en kunnen u verder adviseren voor een verwijdering of veilig beheer.

Beschadigde of verweerde asbestisolatie kan het best verwijderd worden. Heel lichte beschadigingen kunt u fixeren door ze te omwikkelen met plastic folie en tape. Als het materiaal in goede staat is, maar zich op een plaats bevindt waar regelmatig mensen komen zodat het materiaal beschadigd kan geraken, dan kunt u dit materiaal het best laten verwijderen of afschermen. Contacteer een erkend verwijderaar om het materiaal te verwijderen.

Loodgieters en verwarmingstechnici mogen niet werken aan asbesthoudende plaasterisolatie rond verwarmingsleidingen.

Wat moet verwijderd worden?

Voorlopig bestaat er nog geen verplichting om asbest te verwijderen. De OVAM stelt dit jaar wel een actieplan Asbestafbouw voor aan de Vlaamse regering. Recente studies toonden aan dat asbestoepassingen zoals asbestcement daken en gevels door verwering en veroudering de asbestvezels minder binden en loslaten. Daarom besliste de Vlaamse regering in 2014 om gefasseerd tegen uiterlijk 2040 risicovolle asbesttoepassingen versneld te verwijderen.

Wie mag wat verwijderen?

Hechtgebonden toepassingen in goede staat mag u als particulier zelf verwijderen met de nodige voorzorgsmaatregelen. U kunt hiervoor ook een beroep doen op een gewone, erkende aannemer. Kies dan wel een aannemer waarvan de uitvoerende werknemers over het jaarlijkse opleidingsattest “eenvoudige handelingen” beschikken .

Volgende asbesttoepassingen mogen werknemers verwijderen volgens de arbeidswetgeving:

  • Hechtgebonden asbest die niet beschadigd is of waarbij er geen vrije vezels zichtbaar zijn en waarbij verwijdering geen aanleiding geeft tot een wijziging van de toestand;
  • Hechtgebonden asbest die beschadigd is of waarbij er vrije vezels zichtbaar zijn en die verwerkt is in een buitentoepassing waarbij geen derden aanwezig zijn, voor zover de verwijdering geen aanleiding geeft tot een wijziging van de toestand;
  • Asbesthoudende dichtingen of pakkingen, koorden, geweven materialen, remvoeringen en analoge materialen;
  • Losgebonden asbesthoudend plaatmateriaal, asbestkarton, voor zover het asbest gefixeerd is en het eenvoudig gedemonteerd, weggenomen en verpakt kan worden zonder de asbesthoudende materialen te breken of te beschadigen;
  • Asbestcontaminatie in een lokaal, ruimte, gebouw of technische installatie waarbij er geen zichtbare asbestresten aanwezig zijn, voor zover het lokaal, de ruimte, het gebouw of de technische installatie gereinigd wordt met stofzuigers met een absoluutfilter en door middel van vochtige doeken.

Meer informatie: www.werk.belgie.be

Elke werf met werkzaamheden die werknemers blootstellen aan asbest moe­t gemeld worden aan de met toezicht belaste ambtenaar van de FOD WASO, aan de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer, aan het Comité voor Preventie en Bescherming op het werk en aan de betrokken werknemers zelf.

Niet-hechtgebonden toepassingen moeten verwijderd worden door een erkend asbestverwijderaar, maar ook voor sterk beschadigde, verweerde of moeilijk te verwijderen hechtgebonden toepassingen is dit aangewezen, in het bijzonder in binnenruimtes. Zonder gespecialiseerde kennis en uitrusting is de kans reëel dat er belangrijke hoeveelheden asbestvezels in de omgevingslucht terechtkomen. Een erkend asbestverwijderaar werkt met aangepaste apparatuur en beschermingsmiddelen en zijn werknemers genoten een aanvullende opleiding voor couveusezakmethode of de hermetisch afgesloten zone. Deze opleiding duurt 32 uur en wordt aangevuld met een jaarlijkse bijscholing van 8 uur.

Lijst erkende asbestverwijderaars

Mag ik mijn asbestdak of -gevel reinigen of ontmossen?

Het is bij wet verboden om een asbestdak te reinigen of te ontmossen met een hogedrukreiniger of roterende borstels. Er is geen veilige manier om asbestcement te reinigen, bijvoorbeeld om een nieuwe coating aan te brengen. Altijd zullen er asbestdeeltjes vrijkomen in de dakgoot, regenwaterput of op omliggende verhardingen of in de tuin. Het enige wat u kunt doen is de dakbedekking op een veilige manier verwijderen en vervangen door een nieuw materiaal dat geen asbest bevat.

Mogen zonnepanelen en overzetdaken op asbestdaken?

Zowel de Vlaamse milieuwetgeving als de federale arbeidswetgeving verbiedt het plaatsen van zonnepanelen of overzetdaken op asbestdaken. Om deze werken uit te voeren wordt de asbesthoudende dakbekleding immers beschadigd door het doorboren, nagelen of doorslijpen. Onderliggende materialen worden dan met asbesthoudend stof gecontamineerd. De aanwezigheid van zonnepanelen zadelt de eigenaar dus met een aanzienlijke meerkost op als hij het asbestdak moet vervangen. Oude asbestdaken onder overzetdaken vormen een permanente, sterk verweerde asbestbron. Ze zijn een continu potentieel risico en betekenen een minwaarde voor het gebouw.

Kan ik subsidies krijgen voor asbestverwijdering?

Momenteel bestaat er nog geen directe subsidie voor de verwijdering van asbesthoudende materialen. Indirect wordt de verwijdering van asbesttoepassingen ook reeds ondersteund als renovatiekost via premies zoals de renovatie- en verbeteringspremie. Meer informatie vindt u op www.premiezoeker.be. Lokale besturen kunnen sinds kort wel subsidies krijgen van de OVAM voor het organiseren van asbestafbouwprojecten. Dergelijke projecten worden vaak intergemeentelijk georganiseerd en bestaan uit bijvoorbeeld het goedkoop ophalen van asbestcementafval aan huis of het organiseren van gegroepeerde verwijderingen. De OVAM stelt dit jaar een actieplan Asbestafbouw voor aan de Vlaamse regering. In dit plan stellen we bijkomende maatregelen en instrumenten voor ter ondersteuning van de verwijdering van asbestdaken of andere asbesttoepassingen.

Waar kan ik terecht met mijn asbestafval?

Asbestcement toepassingen zoals leien, golfplaten, enz. mag u afvoeren naar een recyclagepark. Omwikkel het asbestafval met plastic folie of steek het in een kunststof zak met aangepast formaat. Zo vermijdt u stofvorming en breuken tijdens het transport en het lossen op het recyclagepark.

Bij de meeste recyclageparken kunt u met een beperkte hoeveelheid asbestcement gratis terecht. Informeer u vooraf bij uw intercommunale of de milieudienst van uw gemeente.

Asbestafval moet u steeds gescheiden houden van ander bouw- en sloopafval.

U kan asbestcement en andere hechtgebonden asbesttoepassingen die u zelf verwijdert ook laten afvoeren naar een vergunde inrichting via een containerverhuurbedrijf. Hier vindt u een lijst van geregistreerde inzamelaars voor de ophaling van asbestafvalstoffen bij particulieren. In het veld 'Afvalomschrijving of Eural code' kunt u 'asbest' ingeven. Daarna kiest u de afvalcode die van toepassing is.

Vraag steeds een kopie van het ondertekende identificatieformulier voor afvalstoffen. Het is uw bewijs dat u het asbestafval op wettelijke wijze hebt laten afvoeren.

Asbesttoepassingen die u laat verwijderen, worden in regel door de aannemer zelf afgevoerd. Meer info over het transport van afvalstoffen.

Hoe laat ik een staal analyseren?

U kan een staal laten analyseren door één van de erkende asbestlabo's.

Van zodra het labo uw staal ontvangen heeft (de grootte van een suikerklontje is in principe voldoende), kent u binnen enkele werkdagen de resultaten. In een aantal gevallen is het aangeraden om staalname door iemand van een erkend asbestlabo te laten doen. Dit is zeker het geval voor risicovollere toepassingen zoals niet-hechtgebonden asbesthoudende materialen. Daarom bespreekt u dit best vooraf met het erkende asbestlabo om te kijken wat de beste optie is in uw situatie. Indien u ervoor kiest om zelf de staal te nemen en op te sturen is het belangrijk dat u volgende voorschriften in acht neemt:

  • Tracht zo min mogelijk beschadigingen aan te brengen aan het materiaal wanneer u zelf een staal neemt.
  • Gebruik zeker geen snel draaiende werkmachines. Vermijd schuren, slijpen, boren, breken,…
  • Vermijd het gebruik van een 'gewone' stofzuiger. Een stofzuiger filtert de vezels niet maar blaast ze in het rond wat het risico op contaminatie net vergroot.
  • Vernevel de omgeving van de staalname met water (bv. met een plantenspuit). Dit vermindert de vezelemissie. Let op: overdrijf niet. Als het staal zelf nat wordt, bemoeilijkt dit de analyse.
  • Gebruik een P3-stofmasker en eventueel beschermende kledij zoals een wegwerpoverall en handschoenen.
  • Voorkom verspreiding naar asbestvrije zones door bv. contaminatie via schoenen en kledij.
  • Gooi besmette kledij weg.
  • Zorg voor voldoende verluchting.
  • Ontstof de oppervlakten in de onmiddellijke omgeving van de staalname (alsook de staalzakjes) met een vochtige doek die u daarna wegwerpt, uiteraard goed verpakt in een gesloten plastic zak.
  • We raden u aan om de beschadiging die ontstaan is door de staalname toe te dekken. Dit kan bijvoorbeeld met lijm, tape of een laklaag.
  • Gebruik ook nooit een hogedrukreiniger op (vermoedelijke) asbestcementleien en golfplaten om ze te ontmossen. Zo kan beschadiging ontstaan en kunnen de asbestvezels vrijkomen.
  • Verpak de stalen hermetisch en dubbel in een (her)sluitbare zak. Tracht hierbij zo weinig mogelijk lucht in het zakje te verzamelen om het risico op ‘openploffen’ te vermijden.
Contactformulier asbest

Heeft u het antwoord op uw vraag niet op onze website gevonden of wenst u ons te contacteren, dan kan u hiervoor dit formulier invullen.

Meldingsformulier onzorgvuldig verwijderen van asbest

Heeft u een melding over het onzorgvuldig verwijderen van asbest, lees dan zeker eerst dit even na. Wilt u dan nog steeds een melding doen, dan kan u dit formulier invullen.