Nieuwpoort - PCN

Op 12 april 2010 startte de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) de tweede fase van de feitelijke ambtshalve bodemsanering van het voormalige Produits Chimiques de Nieuport (PCN) gelegen aan de Pieter Deswartelaan in Nieuwpoort. Deze gronden en het grondwater bevatten sterk verhoogde concentraties aan zware metalen.

De Pieter Deswartelaan ligt aan de zuidelijke rand van Nieuwpoort-Stad. In deze zuidelijke rand van Nieuwpoort was in het verleden de industriële bedrijvigheid gelokaliseerd. Het zwaar verontreinigde terrein was sedert 1966 verlaten en gaf een verwaarloosde indruk.

De stad Nieuwpoort besliste om over te gaan tot een stadsvernieuwing in de zuidelijke rand, waarbij de nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen werden getoetst aan een mooi uitzicht vanuit de polders(Strategisch Beeldbepalend Actieplan). Eindbestemming is een residentiële woonwijk met veel groen. De eerste stap was echter de sanering van de blackpoint.

Op de terreinen van het voormalige PCN (Produits Chimiques de Nieuport) werd er van 1926 tot 1966 lithopoon (bariumsulfaat + zinksulfide) geproduceerd, tijdens een periode van 2 à 3 jaar zou er ook loodwit geproduceerd zijn.

De vloeibare residu´s van het wassen van het bariumsulfide werden als slib via een buis in het lager gelegen gedeelte van het terrein gestort, naast de fabrieksgebouwen. De vaste residu´s van zinkerts en zinksulfaat werden achter de fabrieksgebouwen en in  de vijver op het terrrein gestort.

In 1982 is er op vraag van de burgemeester een beperkt onderzoek uitgevoerd door de OVAM. Wegens gevaar voor de volksgezondheid werd het terrein gesloten en verzegeld in 1983.

In 2003 werden deze percelen bij besluit van de administrateur-generaal van de OVAM op basis van bodemverontreiniging als site verklaard (publicatie B.S. 11 mei 2004).

Uit het, in 2006 uitgevoerde ambtshalve beschrijvend bodemonderzoek, bleek dat:

  • er op de terreinen van het voormalige PCN een historische grondverontreiniging met arseen, cadmium, lood, zink en barium aanwezig was. Deze verontreiniging vormde een verspreidingsrisico door verwaaiing van gronddeeltjes en door uitloging naar het grondwater en een potentieel risico voor personen indien dit terrein in zijn toenmalige situatie als woongebied gebruikt zou worden;
  • twee buurtpercelen verontreinigd waren met lood, als gevolg van verwaaiing van bodemdeeltjes van de site naar de omliggende percelen, in die mate dat sanering noodzakelijk was;
  • het grondwater verontreinigd was met zware metalen, barium, mangaan en cyaniden. Deze verontreiniging vormde een verspreidingsrisico en heeft zich in beperkte mate al verspreid buiten de grenzen van de site.

De sanering van de terreinen van het vroegere PCN was voorzien in drie fasen.

Eerste fase

De eerste fase, de voorbereiding op de eigenlijke sanering, werd midden 2008 afgerond.

Hierbij werden de afvalhopen op het terrein afgegraven en afgevoerd naar een vergunde stortplaats categorie 1. en er werd  een werfweg aangelegd om een vlotte toegang tot de vijver mogelijk te maken. Daarna werd het terrein genivelleerd, met geotextiel afgedekt en opnieuw aangevuld met een laag zuivere aarde van zo'n 60 à 100 cm.

Hierdoor kon de rest van het terrein en de vijver vlot worden bereikt voor de verdere sanering.

PCN 1ste fase sanering

 

PCN 1ste fase sanering

Saneringswerken

In april 2010 startte de tweede fase van de sanering.

Deze tweede fase omvatte volgende bodemsaneringswerken:

  • het verwijderen van het verontreinigd water en slib uit de vijver,
  • de verwijdering van de afvalstoffen en verontreinigde grond op het achterliggend gedeelte van de terreinen van PCN tot een maximale diepte van circa 2,5 m-mv,
  • het ontgraven van twee particuliere tuinen tot een diepte van ca. 60 cm-mv en het ontgraven van het onverharde gedeelte van het containerpark.

De verontreinigde grond werd afgevoerd naar een vergunde stortplaats categorie 1. Daarna werd het terrein genivelleerd, met geotextiel afgedekt en opnieuw aangevuld met een laag zuivere aarde.

De effectieve werken van fase 2 duurden circa 6 maanden .

Monitoring

Na de sanering wordt de kwaliteit van het grondwater nog gedurende 30 jaar nauwgezet gemeten (fase 3 van de saneringswerken).

Met deze saneringsaanpak zullen de bedrijfsterreinen achteraf als woon- en parkgebied  ingericht worden.

De ernst van de verontreiniging was niet van die omvang dat veiligheidsmaatregelen nodig waren. De OVAM raadde bij afronding van het onderzoek wel af om grondwater te gebruiken voor consumptie. Tijdens de sanering hoefden de omwonenden geen extra voorzorgsmaatregelen te nemen en zijn met een schrijven hiervan op de hoogte gebracht.

- Fase 1: 1,9 miljoen euro, incl. BTW
- Fase 2: 7,6 miljoen euro, incl. BTW

Wie is wie

Projectverantwoordelijke: An Eijkelenburg
Erkend Bodemsaneringsdeskundige: ABO N.V.
Aannemer : Tijdelijke HandelsVereniging Herbosch-Kiere - Aclagro
Veiligheidscoördinator: ER Consulting

Herontwikkeling PCN
NieuwpoortPCN
Contact

An Eijkelenburg
015 284 189
ambtshalve@ovam.be