Nieuwsbrief - februari 2015

 
OVAM stelt Strategisch Plan 2015-2020 voor

strategisch planGrondstoffen, water, voedsel, bodem en ruimte worden wereldwijd almaar schaarser. De toenemende globalisering maakt de Vlaamse economie bovendien kwetsbaar voor de schommelende grondstofprijzen op de wereldmarkt. Andere trends die zich aftekenen zijn de groeiende individualisering en internationalisering. Die kunnen zowel extra consumptie in de hand werken – en dus de vraag naar materialen de hoogte in jagen – als leiden tot een duurzamer consumptiegedrag. Vast staat dat de impact van onze manier van produceren en consumeren de draagkracht van onze planeet te boven gaat.

Ook de bodem staat voor belangrijke uitdagingen: erosie, afdichting, verontreiniging, een verminderde biodiversiteit … En dat terwijl de bodem cruciaal is voor voldoende voedsel, zuiver drinkwater, een aangename leefomgeving, ruimte om te wonen, voor industrie, natuur en recreatie … Een schone bodem is, letterlijk, het draagvlak voor het welzijn en de welvaart in Vlaanderen.

Het is slechts een greep uit de uitdagingen en kansen waar Vlaanderen de komende jaren voor staat. Hoe we die uitdagingen moeten aangaan, daarover hebben zich meer dan honderd stakeholders van de OVAM gebogen in interviews en werksessies. Het resultaat is dit breed gedragen Strategisch Plan, dat de bakens van het afval-, materialen- en bodembeleid uitzet van vandaag tot in 2020.

pdf bestandStrategisch plan 2015-2020 (5.61 MB)

 

Nieuw rusthuis in Vilvoorde: bouw en sanering in één

Eind 2014 startte OCMW Vilvoorde op de Broekpoortsite met de bouw van een woonzorgcentrum. De Broekpoortsite omvat de voormalige sites Peeters-Buelens en Happy Paper, die de OVAM in het verleden al saneerde en waar een restverontreiniging met minerale olie was achtergebleven. De huidige eigenaars van beide terreinen hebben die verontreiniging niet veroorzaakt en kregen een onschuldstatuut.

In 2014 sloot OCMW Vilvoorde met de OVAM een overeenkomst om de herontwikkeling en de ambtshalve sanering van deze site zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. OCMW Vilvoorde schreef één aanbesteding uit voor zowel de bouwwerken als de ambtshalve saneringswerken.

Ter hoogte van de site Happy Paper wordt een ondergrondse parkeergarage uitgegraven tot een diepte van 3 meter. De werkzaamheden geven de OVAM de kans om de diepere olieverontreiniging die werd aangetroffen tijdens de vorige saneringsfase, mee aan te pakken en af te voeren voor thermische reiniging.
Ter hoogte van de site Peeters-Buelens wordt tot een diepte van ongeveer 3 meter een ondergrondse schacht voor onder meer leidingen gegraven. Hier kan de OVAM nog dieper graven, om de zware verontreiniging die is blijven zitten tijdens de vorige saneringsfase mee uit te graven en af te voeren voor reiniging.

Zoveel mogelijk grond op de site wordt hergebruikt voor aanvullingen, als de grondkwaliteit en de stabiliteit het toelaten.

De saneringswerken zullen tegen eind februari 2015 rond zijn. Over 2 jaar zal het nieuwe woonzorgcentrum er staan.


Roeselare pakt verontreinigde woonzones aan

Op 10 februari werd tijdens een informatieavond het startsein gegeven voor een nieuw woonzoneproject in Roeselare.

Het project gaat over 128 percelen, verspreid over 26 locaties in Roeselare en de deelgemeenten Rumbeke en Beveren. De kleinste locatie bestaat uit één perceel, de grootste uit 38 percelen. In het verleden waren er een leerlooierij, wasserijen, ververijen, metaalbewerking en stortplaatsen gevestigd. Om de uitvoering van het bodemonderzoek juridisch mogelijk te maken, werden de 128 percelen via een sitebesluit gegroepeerd tot één geheel.

De site in Roeselare toont dat een woonzoneproject niet alleen mogelijk is voor een groep aaneengesloten gronden met dezelfde voormalige activiteit, zoals een verkaveling op een voormalige stortplaats. Ook een verzameling kleinere locaties binnen een afgebakend gebied zoals een gemeente of stadscentrum, waar in het verleden diverse vervuilende activiteiten hebben plaatsgevonden, kunnen in een woonzoneproject aangepakt worden. In het siteonderzoek worden de locaties apart onderzocht en beschreven.
Het bodemonderzoek is een initiatief van de OVAM, die ook de kosten betaalt. We (pre)financieren ook de eventuele sanering.

Meer informatie over woonzones. Verder kunt u met vragen of mogelijk nieuwe woonzones terecht op woonzones@ovam.be.


Nieuwe formulieren om vrijstelling saneringsplicht te vragen

Bij bodemonderzoeken wordt soms bodem- en/of grondwaterverontreiniging aangetroffen die te wijten is aan vroegere activiteiten op het terrein. In zulke gevallen biedt het Bodemdecreet de mogelijkheid om een 'vrijstelling van saneringsplicht' aan te vragen. Daarvoor hebben we nu nieuwe standaardformulieren uitgewerkt.

De voorwaarden voor vrijstelling worden beschreven in artikel 12 enartikel 23 van het Bodemdecreet. De eigenaars, exploitanten of gebruikers van de locaties moeten op een gemotiveerde wijze aantonen dat zij aan deze voorwaarden voldoen. De OVAM evalueert de aanvraag en beslist dan of de aanvrager kan worden vrijgesteld van verdere verplichtingen.

Het is niet voor iedereen even makkelijk om zijn weg te vinden in de wetgeving. Daarom zijn er nu nieuwe standaardformulieren met als titel 'Gemotiveerd standpunt voor de vrijstelling van de saneringsplicht voor een verontreinigd terrein'. Een vragenlijst helpt de gebruiker bij het indienen van zijn aanvraag. Wanneer er documenten nodig zijn, staat dat duidelijk aangegeven.

Er zijn twee formulieren: één voor eigenaars en één voor exploitanten/gebruikers.

 
Consultatie Startnota MBO afgedankte batterijen

Binnenkort start de Vlaamse Regering de onderhandelingen met de producenten van batterijen om tot een milieubeleidsovereenkomst (MBO) ter uitvoering van de aanvaardingsplicht te komen. Daarom heeft de minister een startnota opgesteld die de beleidskeuze motiveert en de belangrijkste doelstellingen en krachtlijnen beschrijft. De OVAM nodigt u uit om uw visie of opmerkingen op deze nota te geven.

U kunt vragen, opmerkingen of bezwaren over de startnota formuleren van 9 februari tot en met 13 maart 2015. Dit kan via mail naar mbo@ovam.be of per post via OVAM – Dienst KBB, Stationsstraat 110 in 2800 Mechelen. De OVAM onderzoekt alle reacties en stelt hierover een verslag op dat wordt voorgelegd aan de Vlaamse Regering.

Startnota MBO batterijen

 
Gaat ook uw bedrijf voor het Charter Duurzaam Ondernemen?

Het Vlaams Charter Duurzaam Ondernemen helpt bedrijven om duurzaam ondernemen concreet vorm te geven. Het is een initiatief van VOKA Kamer van Koophandel in de provincies Limburg, Oost-Vlaanderen en Antwerpen, en van POM West-Vlaanderen. De OVAM ondersteunt de milieucharters van deze partners al jaren via haar deelname aan de evaluatiecommissie en juicht nu de evolutie van een milieucharter naar een charter duurzaam ondernemen toe.

De deelnemende bedrijven werken aan een continue verbetering van hun prestaties inzake milieu, sociale en economische thema’s. Ze engageren zich bovendien om transparant met de belanghebbenden te communiceren over de geleverde inspanningen en de behaalde resultaten. Na ieder actiejaar leggen ze hun resultaten voor aan een team van onafhankelijke deskundigen. Bij een positieve evaluatie ontvangen ze het Charter Duurzaam Ondernemen.

Wil ook uw bedrijf zich onderscheiden met een Charter Duurzaam Ondernemen ?? Neem voor meer info contact op met:

 
In actie voor materiaalbewust bouwen

In een actieprogramma hebben de OVAM en de bouwsector voor de komende twee jaar vastgelegd hoe ze concreet werk gaan maken van de omslag naar een duurzaam materialenbeleid in de Vlaamse bouwsector.

Het beleidsprogramma ‘Materiaalbewust bouwen in kringlopen’ (2014-2020) schuift vijf werkvelden naar voren:

  • selectief slopen en ontmantelen;
  • de kringloop van steenachtige materialen meer sluitend maken;
  • de kringloop van niet-steenachtige materialen meer sluitend maken;
  • materiaalprestatie gebouwen;
  • dynamisch (ver)bouwen.


Vorig jaar hebben we voor elk van deze vijf werkvelden een concreet actieprogramma voor de periode 2014-2016 uitgewerkt. Dat gebeurde in nauw overleg met de stakeholders uit de bouwsector. Het actieprogramma bevat zowel acties die de OVAM trekt als acties waarin de sector zelf het voortouw neemt. Enkele opmerkelijke doelstellingen zijn het koppelen van de stedenbouwkundige vergunning aan de sloopinventaris, het opzetten van proefprojecten voor hoogwaardig gebruik van recyclaten, de ontwikkeling van een ontwerptool voor architecten, en het opzetten van 'living labs' rond dynamisch bouwen.

Meer info over het actieprogramma 2014-2016

 
Geanimeerd seminarie over transitie naar duurzaam materialenbeheer

Vlaanderen is Europees en wereldwijd een voorloper in de transitie naar duurzaam materialenbeheer. Toch moet er nog heel wat gebeuren om die transitie maatschappelijk te verankeren. Kennis is daarbij essentieel. Op 11 december heeft het Steunpunt Duurzaam Materialenbeheer (SuMMa), in samenwerking met het Vlaams Materialenprogramma (VMP) en de OVAM, een seminarie over deze thematiek georganiseerd. Aan bod kwamen de economische randvoorwaarden, de vraag of we andere indicatoren nodig hebben en of duurzaam materialenbeheer een nieuwe vorm van beleidsmaken vereist, Vlaanderens internationale positie en de juridische omkadering die Vlaanderen in de toekomst nodig heeft.

Op het seminarie hebben wetenschappers van KU Leuven, UA, Ugent, Uhasselt en VITO op interactieve wijze hun onderzoeksresultaten voorgesteld. De wetenschappelijke insteek, de expertise van de talrijke externe deelnemers en de scherpe vragen uit het publiek zorgden voor geanimeerde debatten en een kritische reflectie op de vereiste beleidsmaatregelen. Vanuit zijn onderzoeksrol zal SuMMa zich blijven inzetten om de open vragen en de gaten in de kennis die tijdens het seminarie aan het licht zijn gekomen beter in kaart te brengen.

Meer info op https://steunpuntsumma.be/

logo Duurzaam Materialenbeheer logo vmp

 

Hoe sluiten we de kringloop van matrassen?

Ook in 2014 konden projecten zich weer kandidaat stellen voor MIP, het Milieu- en energietechnologie Innovatie Platform. Een van de goedgekeurde projecten is 'Innomat'. Het is ingediend door een consortium van bedrijven uit de matrassensector, dat wil onderzoeken hoe de materialenkringloop van matrassen gesloten kan worden. Ecodesign en een betere toepassing van de reststromen zijn maar twee van de interessante denksporen. Het project sluit aan bij het onderzoeksproject van de OVAM naar nieuwe vormen van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid, met matrassen als case. In het najaar van 2015 start de OVAM gesprekken met de matrassensector over het invoeren van een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. De MIP-studie kan daarbij dienen als input. Bedoeling is om tegen 1 januari 2017 een aanvaardingsplicht voor matrassen in te voeren.

Bekijk hier de MIP projecten van 2014

 

Rondetafel over effectieve vuilnisbakkenplannen

Wie op straat iets eet of drinkt, moet zijn afval kunnen weggooien. Maar hoe plaats je vuilnisbakken zodat voorbijgangers ze ook echt gebruiken?

Op 26 maart organiseert de OVAM voor lokale besturen een rondetafel over dit thema. Twee gemeenten komen uitleggen hoe ze hun vuilnisbakkenbeleid hebben verbeterd. Zo hanteren ze nieuwe criteria voor de juiste plaats en brengen ze ook in kaart of de vuilnisbakken goed gebruikt worden. U komt te weten hoe ze het concreet op het terrein aanpakken. Na afloop is er tijd voor vragen en uitwisseling.

Praktisch

donderdag 26 maart van 13.30u tot 16u

Locatie

OVAM
Stationsstraat 110
Mechelen.

Om een goede en zinvolle uitwisseling te verzekeren is het aantal plaatsen beperkt. Vooraf inschrijven is dus noodzakelijk. Dat kan via de website of met een mail naar netheidsnetwerk@indevuilbak.be

 
Hoe spoor je leerlingen aan tot duurzaam materialengebruik?

Duurzaam materialengebruik wint terrein, ook in het onderwijs. Om die boodschap in de verf te zetten, brengt het Vlaams Materialenprogramma (onder de hefboom Slim Samenwerken) verschillende partners en initiatieven uit het onderwijs samen.

Onder het motto 'Geef oude spullen een tweede leven' gaan leerlingen heel concreet rond duurzaam materiaalgebruik aan de slag. Het gaat om een gemeenschappelijk project van Broederlijk Delen, Catapa, Bos+ en Studio Globo, met de steun van de Vlaamse overheid. Ideaal voor scholen die een vakoverschrijdend project of een specifiek vakgebied willen koppelen aan een duurzame doelstelling!

Meer info op www.second-life.be.

Grondstofwijzer is een praktijkdag voor leerkrachten secundair onderwijs. Zij maken er kennis met de principes van Educatie voor Duurzame Ontwikkeling, zodat ze het thema achteraf zelf kunnen aankaarten in de klas. De focus ligt op de herkomst van onze delf- en grondstoffen, en hun gebruik en verbruik in de praktijk. Er is ook een spelmodule voor de technische vakken in het secundair onderwijs. Meer info, data, locaties en (gratis maar verplicht) inschrijven op http://grondstofwijzer.blogspot.be.

Wilt u als vereniging, bedrijf, leerkracht of lokaal bestuur uw doelgroep sensibiliseren over duurzaam materialengebruik en duurzame consumptie? Gebruik dan de nieuwe Prezi-presentatie: daarin worden op een heldere en overzichtelijke manier de basisprincipes van het sluiten van materialenkringlopen uitgelegd.

Klik hier voor de presentatie

Voor bijkomende informatiefiches over de thema’s in de Prezi, het gebruik van de Prezi en andere vragen over educatie en sensibilisering kunt u mailen naar educatie@ovam.be.

 
Dient u een 'abstract' voor MGP in?

De aanpak van verontreinigde gassites is voor de OVAM een belangrijke prioriteit, welke mooie kansen biedt voor herontwikkeling. Om dit te benadrukken en om het internationale 'Jaar van de Bodem' te ondersteunen, is de OVAM hoofdsponsor van het 'International Symposium on Manufactured Gas Plants' (MGP) in Gent.

Heeft uw een interessante studie of artikel dat u graag toont? Dien dan uw abstract in vóór 30 april 2015 op www.surveymonkey.com/s/MGP2015.

 

Agenda

25 februari 2015
Stadsvernieuwingsdag van de Vlaamse Confederatie Bouw
www.b44c.com

26 februari 2015
See-Days
www.see-days.be

26 maart 2015
Rondetafel vuilnisbakken.
Inschrijven via: netheidsnetwerk@indevuilbak.be

28 maart 2015
'Bodemverontreiniging en -sanering'
Eurokartoenale - Kruishoutem
Prijsuitreiking en opening tentoonstelling
www.ecc-kruishoutem.be

1-2 april 2015
Industry & Envrironment - Antwerp Expo-Easyfairs met deelname van de OVAM
www.easyfairs-com

20 april 2015
Viering in het teken van 25 jaar recyclage bouw- en sloopafval
Congrescentrum Lamot, Mechelen

1 juni 2015
Workshop Duurzame bodemsanering

9-10 november 2015
MGP-symposium, Gent
Herontwikkeling van gassites
mgpsymposium.com