Nieuwsbrief - juli 2015

OVAM Eco-efficiëntie Award voor Vlajo Mini-ondernemingen

eco-efficiëntie awardEen bedrijf dat minder grondstoffen en materiaal gebruikt om dezelfde hoeveelheid product te maken, is efficiënter en milieuvriendelijker. De OVAM stimuleert dat eco-efficiënte ondernemerschap en richt haar pijlen ook naar scholieren en studenten. Zij zijn immers onze toekomstige ondernemers. Daarvoor werkt de OVAM nauw samen met Vlajo Mini-ondernemingen. Via de mini-ondernemingen maken studenten al vroeg kennis met het ondernemerschap: gedurende een schooljaar bouwen ze immers een eigen ‘bedrijfje’ uit, met alles wat daarbij komt kijken.

Elk jaar belonen beide organisaties in elke provincie één mini-onderneming die uitblinkt in eco-efficiëntie met een Award. De Eco-efficiëntie Awards van het schooljaar 2014-2015 gaan naar een mobiele koffiebar, twee mini-ondernemingen die nieuwe producten maken uit afgedankte materialen, een hersteldienst voor oude fietsen en een ecologische carwash. De OVAM herbevestigde ook de samenwerking met Vlajo voor het schooljaar 2015-2016.

Meer informatie over de winnaars van de OVAM Eco-efficiëntie Award

Startschot voor Blue Gate Antwerp

logo blue gateIn 2006 smeedden de Stad Antwerpen, AG VESPA, Waterwegen en Zeekanaal nv (W&Z) en ParticipatieMaatschappij Vlaanderen nv (PMV) plannen om de verlaten en verontreinigde terreinen aan Petroleum Zuid aan de Schelde in Antwerpen te saneren en te herontwikkelen tot een hoogwaardig bedrijventerrein. Blue Gate Antwerp nv werd opgericht om die sanering en herontwikkeling uit te voeren.

Maar een laatste horde stond de werken nog in de weg: Blue Gate Antwerp moest eerst eigenaar worden van alle gronden. Een overdracht conform het Bodemdecreet was niet mogelijk omdat enkel een gefaseerd beschrijvend bodemonderzoek conform werd verklaard. Artikel 164 van het Bodemdecreet bracht de oplossing. Dat artikel voorzag in een uitzonderingsprocedure, waardoor de verkoop van de gronden toch zou kunnen doorgaan. Op advies van de OVAM heeft Vlaams minister voor Omgeving Joke Schauvliege eind juni het artikel 164 ondertekend.

Na de sanering wordt Blue Gate Antwerp een watergebonden en eco-effectief bedrijventerrein voor innovatieve productiebedrijven, instellingen voor onderzoek en ontwikkeling en logistieke bedrijven die zich toeleggen op slimme logistiek en stadsdistributie.

www.bluegateantwerp.eu

Nieuwe handleiding bij Europese afvalstoffenlijst

vlaggen van europese landenEind 2014 paste de Europese Commissie definities en grenswaarden van gevaarlijk afval aan. Die wijzigingen zijn opgenomen in de Lijst van Afvalstoffen en de Kaderrichtlijn Afval. In navolging van die twee Europese documenten heeft de OVAM de handleiding van de Europese afvalstoffenlijst EURAL geactualiseerd.

Raadpleeg hier de handleiding

De belangrijkste wijzigingen:

  • De formules en concentratielimieten van gevaarlijk afval zijn beter afgestemd op die van de CLP Verordening. CLP staat voor de indeling, etikettering en verpakking van gevaarlijke stoffen.
  • De gevaarlijke eigenschappen van afval zijn voortaan opgenomen in bijlage III van de Kaderrichtlijn.
  • De invulling van de grenswaarden van de gevaarlijke eigenschap HP14 ‘ecotoxiciteit’ wordt tegen 2017 afgerond.
  •  Enkele gevaarseigenschappen zijn gewijzigd of toegevoegd, bijvoorbeeld:
    • HP5 Specifieke doelorgaantoxiciteit.
    • HP15 Stoffen die andere gevaarlijke stoffen doen ontstaan.
  • De toepassing van criterium HP9 ‘Infectieus’ moet lokaal in elke lidstaat geregeld worden.
  • De grenswaarden voor gevaarlijk afval met persistente organische polluenten (POP’s) worden afgestemd op de vernieuwde POP-regelgeving.
  • De EURAL-codes zijn slechts zeer beperkt gewijzigd (bv. code voor metallisch kwik en gedeeltelijk gestabiliseerd kwik).
  • Ook de Vlaamse wetgeving wordt aangepast aan de Europese teksten. Die wijzigingen worden opgenomen in VLAREMA 5.

Afvalstoffenlijst: Besluit 2000/532/EG: Publicatieblad van de Europese Unie, L 370/44, 30.12.2014

Kaderrichtlijn: Bijlage III bij Richtlijn 2008/98/EG: Publicatieblad van de Europese Unie, L 364/89, 19.12.2014

Voorkom voedselverlies met de gratis materialenscan

Voedselverliezen tot een minimum beperken? Het klinkt elk voedingsbedrijf als muziek in de oren. Een snelle oplossing biedt de mini online scan van Flanders’ FOOD: in amper acht minuten komt u te weten in welke stappen van het productieproces u nog meer voedselverlies kunt beperken. Doe de online scan!

Maar u kunt nog een stap verder gaan en uitgebreid meten. Specifiek voor bedrijven in de voedingssector hebben de OVAM en Agentschap Ondernemen, onder impuls van FEVIA Vlaanderen en Flanders’ FOOD, de materialenscan aangepast. Een scanadviseur van C2C Platform licht, samen met Flanders’ FOOD, de processtappen in uw bedrijf door, brengt uw huidige materialenverbruik in kaart en geeft een duidelijk zicht op de verliesposten en het bijbehorende kostenplaatje. Eenvoudige simulaties tonen hoe u de efficiëntie kunt opdrijven en de productiekosten kunt verlagen. De adviseurs, FEVIA Vlaanderen en Flanders’ FOOD wijzen u ook verder de weg bij vervolgacties.

Vraag hier de gratis materialenscan aan. Flanders’ FOOD zal u contacteren voor een bedrijfsbezoek.

Meer info over de materialenscan en de scanadviseurs:
www.materialenscan.be
www.flandersfood.com

DIgestaat op MAat

In het voorjaar van 2015 heeft IWT, het overheidsagentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie, steun beloofd aan DIgestaat op MAat (DIMA). Met dit onderzoeks- en transformatietraject, dat loopt tot 2017, willen kringloopexpert Vlaco en onderzoeksinstituut ILVO de vergistingssector nieuw leven inblazen en de rendabiliteit opkrikken.

Digestaatproducten op maat, daar is het DIMA vooral om te doen. Door gericht digestaat na te behandelen, te standaardiseren en/of te verrijken worden bijkomende afzetkanalen aangeboord. Denk maar aan de landbouw, producenten van meststoffen, bodemverbeteraars en potgrond en de openbare groensector.

Het traject bestaat uit zes werkpakketten en is in mei 2015 van start gegaan. Het doel is een feitelijke matching tussen vraag en aanbod, dus tussen afnemers en vergisters. Een nodenanalyse, diepte-interviews door het marktanalysebureau MAS, informatie over de markteconomische en juridische voorwaarden, technologisch advies, karakterisatie en informatieverspreiding vormen de basis.

Een duurzame toekomst met 3D-printing

additive design challengeHoe kan 3D-printen bijdragen tot een duurzame toekomst? De Additive Design Challenge daagt alle denkers, designers en doeners uit om met 3D-printing producten te maken die een positieve impact hebben op mens en planeet. Deze challenge wordt georganiseerd door Plan C (Transitienetwerk Duurzaam Materialenbeheer Vlaanderen) en partners.

Voor de Additive Design Challenge schreven 61 teams zich in. Uiteindelijk werden 37 ideeën geselecteerd, waarvan 23 de tweede ronde haalden. Wat wordt het beste 3D-printproduct voor een duurzame toekomst? In het najaar worden de drie winnaars bekendgemaakt.

Meer info en updates over de Additive Design Challenge.

Bekijk ook het filmpje op https://vimeo.com/127690738

Een verslag van het bezoek van Neil Gershenfeld, professor aan het MIT en bezielervan het wereldwijde Fablabs-netwerk.

Greener Packaging Award 2015

logo greener packagingEen doordachte verpakking kan de ecologische voetafdruk verkleinen. Dat is het uitgangspunt van de Greener Packaging Awards. Met dit initiatief willen Fost Plus en Val-I-Pac bedrijven belonen die verpakkingen ontwerpen met een zo klein mogelijke milieu-impact. Ook de OVAM zetelt in de jury.

Tijdens de vorige editie won Procter & Gamble met het poetsmiddel Mr. Proper. Door het product sterker te concentreren kon de verpakking met maar liefst 50% beperkt worden. En de dop met autostop, die bij het gieten precies één dosis vrijgeeft, voorkomt verspilling.

Ook Colruyt viel in de prijzen met zijn vaste displayrekken, ter vervanging van de kartonnen versies. Die aanpassing zorgde niet alleen voor minder transportschade en een efficiënter transport, maar leidde ook tot een gigantische jaarlijkse besparing van 77 ton karton, 26 ton plastic en 11.000 km aan verplaatsingen.

Streeft ook uw bedrijf naar een lagere ecologische voetafdruk op het vlak van huishoudelijke of industriële verpakkingen, stel u dan meteen kandidaat voor de Greener Packaging Awards 2015 op www.greenerpackaging.be. De awards worden uitgereikt in november 2015.

Statiegeld op eenmalige drankverpakkingen?

Is statiegeld op wegwerpdrankverpakkingen een oplossing voor het zwerfvuilprobleem? Een studie in opdracht van de OVAM onderzocht de economische, ecologische en maatschappelijke impact van een mogelijke invoering van een statiegeldsysteem op eenmalige drankverpakkingen in Vlaanderen. Het eindrapport bevat vijf scenario’s, afhankelijk van het soort verpakking en de mogelijke terugnamepunten, en werd in april bezorgd aan Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege.

Lees hier het eindrapport

Begin juni besliste de minister om één scenario in detail uit te werken. Op elke drankverpakking van metaal (drankblikjes) of kunststof (PET/HDPE) zou 25 eurocent statiegeld geheven worden. Grote distributiecentra zouden verplicht zijn om de statiegeldverpakkingen terug te nemen. Kleine distributiecentra, verkooppunten en recyclageparken kunnen zich vrijwillig bij het systeem van terugname aansluiten. De resultaten van dat onderzoek worden eind september verwacht.

Picknicken tegen voedselverspilling

affiche feed the 500Een picknick met voedseloverschotten? Dat is wat de provincie West-Vlaanderen in samenwerking met de stad Kortrijk en het OCMW Kortrijk organiseren tijdens het straatbanket ‘Feeding the 2000’. Onder deskundig toezicht van sterrenchef Matthieu Beudaert van Table d’Amis worden er maar liefst 2000 vegetarische maaltijden bereid met voedseloverschotten.

Dit initiatief wil de aandacht vestigen op een duurzamer voedselsysteem. De mosterd werd gehaald bij de internationale organisatie ‘Feeding the 5000’, die eerder al in Londen en Brussel een dergelijk evenement organiseerde.

feedbackglobal.org

Iedereen mag gratis aan tafel schuiven op zondag 20 september van 12 tot 14 uur aan de Broeltorens, Verzetkaai en Broelkaai in Kortrijk. Alles moet op!

Oudenaarde klaar voor herontwikkeling

De OVAM heeft de bodemsanering afgerond van de gasfabriek aan de Schelde in Oudenaarde, die de stadsbewoners vroeger voorzag van stadsgas. De site kan nu herontwikkeld worden met kantoren, handelszaken, woongelegenheden en een nieuw gerechtsgebouw.

Door de exploitatie van de gasfabriek en de onzorgvuldige afbraak was de volledige site ernstig verontreinigd. Ook het grondwater was vergiftigd door cyanide in de grond en putten met vloeibaar teer. De OVAM saneerde het terrein via ontgraving en voerde ook de verontreinigde funderingen en het asbesthoudende puin af.

Al van in het begin heeft de OVAM de saneringswerken slim afgestemd op de herontwikkelingsplannen. Zo werd op sommige plaatsen de grond dieper weggegraven om elk risico voor de volksgezondheid en het milieu te vermijden, en waar bijvoorbeeld een ondergrondse parking aangelegd zou worden, werd geen grond aangevoerd. Dat betekende een flinke besparing op de kosten. Door maximaal te kiezen voor transport via schip was er ook minder verkeershinder in de stad.

Meer info over deze sanering

Bodemsanering Hasseltse school succesvol afgerond

groepsfotoEen nieuwe school met een gezonde bodem, daar hebben de OVAM en Scholen voor Morgen voor gezorgd bij de scholengroep VISO Sint-Angela in Hasselt.
Even terug naar de schoolbanken. Het Technisch Instituut Heilig Hart en het VTI Ursulinen uit Hasselt worden in 2016 gegroepeerd op één locatie. Samen vormen ze de scholengroep VISO Sint-Angela. De 1400 leerlingen krijgen er les in een nieuwbouw naast een gerenoveerde school. Scholen van Morgen, een Vlaams initiatief voor de verbetering van de infrastructuur van schoolgebouwen, zorgt voor het ontwerpen, bouwen, financieren en onderhouden van de nieuwe schoolgebouwen.

Maar er rees een probleem: op een kritiek moment voor de aanvang van de werken werd vervuiling aangetroffen onder een te slopen gebouw. De opruiming van de vervuiling zou een aanzienlijke meerkost betekenen en de nieuwbouwwerken hinderen.
Via het saneringsprogramma voor verontreinigde schoolterreinen kon de OVAM snel een oplossing uitwerken. Specialisten van de OVAM onderzochten met de school en de bouwheer de timing, juridische situatie, financiering, samenwerking en kostenbeperking voor de sanerings- en nieuwbouwwerken. Ondertussen heeft de OVAM de bodemsanering succesvol afgerond.

Met dit saneringsprogramma heeft de OVAM de drempel verlaagd voor schoolbesturen om te werken aan een propere bodem. Tachtig scholen hebben zich al preventief aangemeld en het team Scholen heeft een veelvoud van scholen met zorgen en vragen over de bodemkwaliteit ondersteund. Hoewel het project nog maar drie van de voorziene acht jaar loopt, kan het nu al een succes genoemd worden. Effectief saneren is inderdaad de beste oplossing!

Samenwerkingsproject scholen

Studiedag 'Houtige biomassa voor jouw lokale economie'

Op woensdag 16 september 2015 organiseert Inverde in Leuven een studiedag over het lokaal gebruik van houtige biomassa uit landschapsbeheer. Je kan er kennismaken met goede praktijkvoorbeelden uit binnen- en buitenland, waarbij vooral de resultaten van het Interreg IVB NWE project 'TWECOM' bijzondere aandacht krijgen. Na de middag wordt in verschillende workshops informatie uitgewisseld over de belangrijkste aandachtspunten om een lokaal biomassaproject tot een succesverhaal uit te bouwen.

Het onderwerp van deze studiedag heeft een belangrijke link met  actieplan 'Duurzaam beheer van biomassa(rest)stromen 2015-2020', dat op 10 juli 2015 door de Vlaamse Regering werd goedgekeurd.
De strategie voor biomassa uit landschapsbeheer van het actieplan legt immers ook het accent op lokaal gebruik van lokale, duurzaam beheerde houtige biomassa. Ook benadrukt de strategie sterk de samenwerking van de lokale beheerders van biomassa.
Het actieplan werd voorbereid door de OVAM in nauwe samenwerking met verschillende stakeholders.

Meer informatie en inschrijving: http://www.inverde.be/cursus/2630
 

Agenda

7-9 september 2015
ISWA Antwerpen
www.iswa2015.org

16 september 2015 
Houtige biomassa voor jouw lokale economie 
www.inverde.be/cursus/2630


20 september 2015
Feed the 2000 Food Act
Broeltorens, Verzetkaai en
Broelkaai, Kortrijk

29 september 2015
Studiedag zwerfvuil
Congrescentum Lamot, Mechelen

9-10 november 2015
MGP-symposium: herontwikkeling van gassites, Gent
www.mgpsymposium.com