Nieuwsbrief - maart 2015

 
Bodemjaar uit de startblokken

header bodembewustIn maart en april voert de Vlaamse overheid een mediacampagne om het belang van een gezonde bodem te onderstrepen. Deze campagne, tijdens het VN Internationale Jaar van de Bodem, is opgebouwd rond een aantal opmerkelijke verhalen, die aantonen dat bodem een veel grotere rol speelt dan u op het eerste zicht zou denken: Hoe beschermt een gezonde bodem ons tegen de opwarming van de aarde? Hoe kan een gezonde bodem kanker genezen? Hoe zorgt een gezonde bodem voor meer buurtgevoel? of Hoe zorgt een propere bodem voor meer werkgelegenheid?

De campagne is een initiatief van de OVAM, het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie, de VLM, de VMM, het INBO, het ANB en het Departement Landbouw en Visserij en zal uitmonden in het Bodembewust-debat op woensdag 22 april in congrescentrum Lamot in Mechelen in aanwezigheid van Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw Joke Schauvliege. De rol van een gezonde bodem in de strijd tegen de klimaatopwarming vertellen we u in dit bericht al. Wie het antwoord op alle andere vragen wil, houdt best de campagne in de gaten

Volg de campagne via www.bodembewust.be of discussieer mee via #bodembewust.


OVAM, Gent en IVAGO maken samen werk van minder afval

overeenkomst gent ivago ovamSteden en gemeenten kampen met complexe milieuproblemen die het lokale beleid overstijgen. De oplossing heet samenwerken, en dat hebben ze ook in Gent begrepen. Sinds 5 maart 2015 bundelen de stad Gent, afvalophaler IVAGO en de OVAM de krachten om de afvalberg te verkleinen.

Oplossing op maat

De OVAM heeft al samenwerkingsverbanden met Aalst, Dendermonde, Duffel, Eeklo, Kortrijk en Mechelen, en nu dus ook met Gent. De ondersteuning op maat zorgt voor een win-winsituatie: de OVAM realiseert haar beleidsdoelen, steden en gemeenten vinden een passende oplossing voor lokale problemen.

Tine Heyse, Gents schepen voor milieu: "In Gent staan we duidelijk nog voor een uitdaging op het vlak van netheid. We willen ook dat er meer gft-afval wordt opgehaald. Samenwerken met de OVAM kan ons helpen om die doelstellingen te bereiken.
Henny De Baets, administrateur-generaal van de OVAM: Dankzij het samenwerkingsverband kunnen we een stad als Gent meer maatwerk bieden. Want lokale problemen hebben vaak een lokale oplossing nodig."

Het samenwerkingsverband combineert lopende dossiers met nieuwe projecten. De stad Gent, IVAGO en de OVAM zullen onder andere samenwerken rond:

  • een proefproject voor de selectieve inzameling van glas- en steenwol;
  • de duurzame inrichting van het bedrijventerrein Wiedauwkaai;
  • het vervolledigen van de gemeentelijke inventaris van risicogronden;
  • meer en betere gft-inzameling en –verwerking;
  • een nette stad: meer selectief inzamelen, minder zwerfvuil, sluikstorten, restafval en grofvuil, en een verdere verfijning toepassing van het principe 'de vervuiler betaalt'.

Kom alles te weten over dit samenwerkingsverband

OVAM steunt innovatieve projecten rond materialenbeheer

De OVAM reserveert jaarlijks 500.000 euro om lokale besturen (gemeenten of intergemeentelijke samenwerkingsverbanden) te ondersteunen bij vernieuwende projecten op het vlak van materialenbeheer.

Welke thema's aan bod kunnen komen, is niet op voorhand afgebakend, maar mogelijke invalshoeken zijn: voedselverspilling tegengaan, duurzaam wonen en bouwen, het ondersteunen van de deeleconomie en het stimuleren van hergebruik, reparatie, recyclage en alternatieve vormen van selectieve inzameling. Ook voorstellen die nieuwe doelgroepen aanspreken, andere logistieke oplossingen uitproberen of willen investeren in technologische ontwikkeling komen in aanmerking - alles wat de lokale kringloop groeikansen biedt. De subsidie dekt maximaal 50% van de projectkosten.

Projectideeën moeten vóór 1 april 2015 worden ingediend met behulp van een sjabloon. Alle informatie en het sjabloon vindt u op ovam.be/subsidies-voor-lokale-besturen. Daar leest u ook meer over de zes projectideeën die in 2014 subsidies kregen.

Bezoek de OVAM-beursstand op de Easyfairs Industry & Environment

De OVAM neemt op 1 en 2 april deel aan de Eaysyfairs Industry & Environment beurs in Antwerp Expo. U kan de OVAM gedurende deze twee dagen terugvinden op de beursvloer, met een beursstand over de nieuwste ontwikkelingen in het duurzaam afval-, materialen- en bodembeheer. Op dinsdag 2 april (10u30 - 13u30) is de OVAM gastheer van een het Circular Economy seminarie op de beurs. Toegang tot de beurs en deelname aan het Circular Economy seminarie zijn gratis.

www.easyfairs.com/environment-be


Europa stelt plannen voor ciruculaire economie bij

Op 16 december 2014 stelde de nieuwe Europese Commissie haar werkprogramma voor 2015 voor. Toen werd duidelijk dat het afvalpakket, dat in juli 2014 ter bespreking was voorgelegd aan het Europees Parlement en de Raad, zou worden teruggetrokken. Het pakket moest van Europa een voortrekker in de circulaire economie maken. Het bleek niet ambitieus genoeg en daarom wil de Commissie tegen eind 2015 uitpakken met een nieuw, ambitieuzer voorstel waarbij de hele productieketen wordt behandeld en niet enkel de afvalfase.

België, en met haar vele andere lidstaten en het Europees Parlement, heeft protest aangetekend tegen de intrekking, omdat we vrezen dat van uitstel afstel komt. Het goede werk van de afgelopen maanden dreigt te worden tenietgedaan.
Vlaanderen heeft er van in het begin voor geijverd om de Vlaamse visie en het beleid rond duurzaam materialenbeheer zoveel mogelijk in de Europese wetgeving te integreren. Ook nu de Europese Commissie aan een nieuw plan werkt, blijft de OVAM actief pleiten voor een pakket dat er eind 2015 ligt, welke de transitie naar een duurzaam gebruik van grondstoffen in Europa inzet.

3D-printing voor een betere wereld

Dat 3D-printen - ook wel additive manufacturing genoemd - enorm veel potentieel heeft, dat wist u wellicht al. Maar wat tot nu toe onderbelicht bleef in de hype, is dat 3D-printing ook een uitgesproken positieve impact op mens en planeet kan hebben. De Additive Design Challenge wil daar verandering in brengen. Het gaat om een initiatief van Plan C, het Vlaamse transitienetwerk voor duurzaam materialenbeheer. De OVAM sponsort de wedstrijd.

Het doel van de Challenge is simpel: goede, soms prille, ideeën rond 3D-printing helpen ontwikkelen. De deelnemende ontwerpers en bedrijven passeren doorheen een aantal deadline-events langs een vakjury. Tijdens deze jurering zullen enkel de beste ontwerpen en ideeën doorgelaten worden naar een volgende ronde. Plan C biedt ondersteuning aan de deelnemers doorheen het hele traject, samen met een netwerk van makers, industrie, onderzoekers...

Tijdens de zomer van 2015 worden de prototypes van de beste concepten ontwikkeld. Op een slotevent in het najaar worden de drie winnaars van de Challenge bekend gemaakt.

www.additivedesignchallenge.be

Ecosportief, Sporten doe je spoorloos

sporten doe je spoorloosSporten is gezond, maar is het dat ook zo voor het milieu? Op die vraag zoekt Ecosportief het antwoord. Het project voor een meer duurzame sportbeoefening is zijn tweede jaar ingegaan. Er is een eigen website, www.ecosportief.be, en over heel Vlaanderen lopen proefprojecten. Bovendien hebben de projectpartners Ecolife, ISB vzw en BOS+ vzw samen met organisaties uit de sport-, milieu- en natuurwereld een toolbox met tien instrumenten ontwikkeld. Wilt u een ecosportieve sportdienst of sportclub worden, duurzaam met uw sportaccommodatie omgaan of uw sportevenement op een milieuvriendelijke manier organiseren? De toolbox helpt u erbij. De OVAM en het departement Leefmilieu, Natuur en Energie van de Vlaamse overheid steunen Ecosportief en moedigen organisatoren, waaronder ook de lokale besturen, aan om hun sportaanbod op een duurzame manier te organiseren.

www.ecosportief.be

European Sustainable Phosphorus Conference

Op 5 en 6 maart vond in Berlijn de tweede European Sustainable Phosphorus Conference plaats. De OVAM en verschillende partners van het Vlaams Nutriënten Platform namen deel. Het thema van de conferentie Taking P to the next level toonde dat er in de voorbije twee jaar veel vooruitgang is geboekt. Waar de eerste conferentie in Brussel twee jaar geleden vooral nodig was om de fosforproblematiek op de Europese agenda te zetten, was het tijdens deze tweede conferentie mogelijk om verder te kijken. De boodschap was duidelijk: het is tijd om de wetgeving en de beleidskaders op punt te stellen, zodat technologische oplossingen voluit geïmplementeerd kunnen worden.

Bovendien moet er meer aandacht zijn voor de maatschappelijke veranderingen die nodig zijn om de fosforkringloop te sluiten, zoals bewustwording, kennisopbouw, veranderingen in levensstijl en gedrag ...

De sessies waar de OVAM actief mee vorm gaf, konden op een brede appreciatie rekenen. Samen met het European Compost Network en Vlaco leidde de OVAM de druk bijgewoonde discussiegroepen rond de bijdrage van compost en digestaat aan de fosforkringloop. Vele aspecten van het beheer van organisch afval werden besproken. De beschikbaarheid en het doordacht gebruik van fosfor, het belang van selectieve inzameling, de rol van economische instrumenten en een integrale kwaliteitscontrole met het oog op een kwaliteitsvol product kregen aandacht. Er was consensus dat niet alleen fosfor, maar ook andere nutriënten en organische koolstof in compost en digestaat onder de loep genomen moet worden.

De OVAM verzorgde ook samen met Vlakwa een interactieve sessie rond Skill development. Naar aanleiding van onze betrokkenheid bij verschillende studies over het jobpotentieel van de kringloopeconomie en de veranderende vaardigheden die daar mee samen hangen, bekeken we samen met de deelnemers het sluiten van de fosforkringloop als concrete case. Welke jobs, activiteiten en werknemers zullen het meest moeten veranderen? Hoe kunnen werknemers herschoold worden en door wie kan dit gebeuren? Aan de hand van deze vragen kregen we een eerste zicht op de vaardigheden die nodig zijn om de fosforkringloop te sluiten. De resultaten van deze sessie zullen worden teruggekoppeld naar het OECD LEED programma het thema verder onderzoekt. Ook is het inspiratie voor het werk binnen het European Sustainable Phosphorus Platform.

Digitaal melden van grensoverschrijdende afvaltransporten

Bedrijven die afval over de grens vervoeren, moeten dat op voorhand melden in het kader van de EVOA-kennisgeving (Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen). Sinds januari 2015 kan dat ook digitaal dankzij het OVAM Web Portal (OWP). Bedrijven die met de OVAM een gebruiksovereenkomst sluiten, krijgen een unieke login en paswoord.

Ze kunnen kiezen tussen twee gebruikswijzen:

  • De gegevens worden enkel doorgestuurd naar de OVAM-databank. Bedrijven die voor deze mogelijkheid kiezen, kunnen het transportdocument afdrukken en gebruiken als begeleidend document tijdens het vervoer. Ze moeten het dan wel nog zelf verzenden naar de andere bevoegde autoriteiten en betrokken actoren.
  • De OVAM faxt het transportdocument naar de andere bevoegde autoriteiten en betrokken actoren. Bedrijven die voor deze mogelijkheid kiezen, kunnen de ontvangststatus van de verzonden faxen volgen via het OWP.

Na een proefperiode van enkele jaren is het OWP sinds januari 2015 in gebruik. Als het systeem succesvol is, zullen er behalve fax ook andere verzendmogelijkheden worden aangeboden, zoals e-mail of digitale gegevensuitwisseling via XML.

Het gebruik van het OWP heeft duidelijke voordelen voor de gebruikers en de OVAM:

  • beperkte foutenlast door automatische validatie van de informatie;
  • mogelijkheid om vergelijkbare transporten in één keer aan te melden;
  • mogelijkheid om documenten te printen en als begeleidend transportdocument te gebruiken;
  • mogelijkheid om de ontvangststatus van kennisgevingen op te volgen;
  • geen slecht leesbare faxen en dito verduidelijkingsvragen van diverse overheden;
  • mogelijkheid om faxen te laten versturen, waardoor gebruikers besparen op faxkosten.

U leest er hier alles over

Bodemsanering: OVAM versoepelt rapportageplicht

Met het project 'Optimalisatie Bodembeheer' wil de OVAM het bodembeleid afstemmen op de maatschappelijke uitdagingen en de evoluties in de bodemsector. In dat kader stapt de OVAM af van het principe dat het verloop van bodemsaneringswerken op geregelde tijdstippen gerapporteerd moet worden. De OVAM vertrouwt erop dat de erkende bodemsaneringsdeskundige de werken goed opvolgt, en verwacht voortaan enkel nog in bepaalde, welomschreven gevallen tussentijdse rapportages.

Er is nog een tweede wijziging: vanaf nu staat de OVAM om praktische redenen slechts drie keer per dossier een afbouw van de financiële zekerheid toe. Als u hiervan wilt afwijken, dient u contact op te nemen met de dossierhouder.

Meer info over het afbouwen van financiële zekerheden

Geoloket uitgebreid met schadegevallen

Het geoloket voor bodemdossierinformatie toont de ligging van alle bodemdossiers waarvoor bij de OVAM informatie gekend is.

Het geoloket bevat nu ook een map 'Meldingen en calamiteiten'. Die toont alle meldingen van bodemverontreiniging, bodemgerelateerde schadegevallen en evaluatierapporten van schadegevallen. De map kan worden geopend door het rechthoekige vakje links van de laagnaam aan te vinken.

services.ovam.be/geoloket/
 

OVAM start sanering voormalige gasfabriek in Sint-Truiden

agostOp 18 februari startte de OVAM met de sanering van de voormalige gasfabriek in Sint-Truiden. De site, in het hart van de stad, is ernstig verontreinigd met minerale olie, PAK's en cyanides. De boosdoener is de gasfabriek die de Truienaren tussen 1882 en 1946 voorzag van stadsgas.

De geplande sanering is een fraai staaltje van geïntegreerd saneren. De OVAM stemt de graaf- en saneringswerken helemaal af op de herontwikkeling van de site en het bouwproject van het Autonome Gemeentebedrijf AGOST. Dat levert efficiëntiewinsten op en spaart geld uit.

Er zal naar schatting 14.670 ton verontreinigde grond ontgraven en afgevoerd worden. De grond wordt thermisch of chemisch gereinigd. Tijdens de werken stelt de OVAM alles in het werk om de veiligheid te garanderen en de hinder tot een minimum te beperken. Zo zal de luchtkwaliteit in de buurt continu gemeten worden. Bij het geringste risico legt de veiligheidscoördinator de werken onmiddellijk stil, tot een veilige manier gevonden is om verder te werken.

Na afloop van de sanering wordt de grondwaterkwaliteit nog vijf jaar gemonitord. Dat verhindert echter niet dat de site ondertussen opnieuw herontwikkeld wordt tot een nieuw, bruisend stadsdeel van Sint-Truiden.

Lokale projectoproep van het Fonds Duurzaam Materialen- en Energiebeheer: kleine veranderingen maken een wereld van verschil!

fonds duurzaam materialen- en energiebeheerWe weten het: we moeten dringend anders consumeren, eten, wonen, ons verplaatsen en verwarmen. Want als we zo energie en grondstoffen blijven verslinden, is de planeet binnenkort onleefbaar. Een mens krijgt dan snel het gevoel dat deze uitdaging alleen op grote schaal kan worden aangepakt. Niets is minder waar. Kleine, lokale initiatieven kunnen een wereld van verschil maken. Steeds meer mensen willen in hun eigen omgeving aan de slag rond duurzaam materialen- en energiebeheer. Lokale gemeenschappen zijn een broedplaats van ideeën. Het Fonds Duurzaam Materialen- en Energiebeheer wil die creativiteit aanboren en biedt kleinschalige ideeën tot 2 500 euro steun.

Het fonds helpt al sinds 2007 vernieuwende projecten die Vlamingen willen leren duurzamer om te gaan met energie en materialen. Het is een samenwerking van Indaver, de Bond Beter Leefmilieu Vlaanderen en het Actiecomité ter beveiliging van het Leefmilieu op de Linkeroever en in het Waasland (Abllo vzw). De Koning Boudewijnstichting beheert het Fonds, de OVAM zetelt mee in de jury.

Tot 27 april kunt u een dossier indienen voor kleinschalige initiatieven, die met de steun van het Fonds misschien kunnen dienen als inspiratiebron voor anderen of die vanuit de luwte kunnen uitgroeien tot initiatieven met een grote impact.

www.fdme.be

30 dagen uitgedaagd

Een maand lang iets wel of iets net niet doen? Daarmee jezelf en je omgeving een stap vooruit helpen? Dat doen we met zijn allen samen tijdens 30 dagen. Speel mee in april en kies je favoriete uitdaging: 30 dagen meer groen, 30 dagen stilte zoeken of 30 dagen autovrij.

De uitdagingen in het kort:

  • 30 dagen meer groen: Creëer op 30 dagen zoveel mogelijk ecologische tuin en biodivers groen in je omgeving.
  • 30 dagen autovrij: Geef je auto een maand vrijaf. Ga zoveel mogelijk te voet of neem de fiets, step, skeelers, trein, tram, bus of je skateboard.
  • 30 dagen stilte zoeken: Bouw stilte, rust en ruimte in je dag in. Zomaar, een vijftal minuutjes per dag.

Wanneer
1-30 april 2015

Wie
De campagne is een initiatief van beleidsdomein Leefmilieu, Natuur en Energie en loopt parallel met het Milieubeleidsplan (het MINA-plan).

www.30dagen.be/meergroen

http://www.30dagen.be/autovrij

www.30dagen.be/stiltezoeken

info@30dagen.be

Agenda

26 maart 2015
Rondetafel vuilnisbakkenbeleid en -plannen
www.indevuilbak.be

28 maart 2015
Eurokartoenale 'Bodemverontreiniging en -sanering'
Prijsuitreiking en opening tentoonstelling
www.ecc-kruishoutem.be

1-2 april 2015
Industry & Environment
Antwerp Expo-Easyfairs
www.easyfairs.com/environment-be

20 april 2015
Viering 25 jaar recyclage bouw- en sloopafval in Vlaanderen
congrescentrum Lamot, Mechelen
www.ovam.be

22 april 2015
Bodembewust-debat: debat naar aanleiding van het internationaal jaar van de bodem
congrescentrum Lamot, Mechelen
www.bodembewust.be

1 juni 2015
Workshop Duurzame bodemsanering

9-10 november 2015
MGP-symposium: herontwikkeling van gassites
Gent
www.mgpsymposium.com

SOER 2015 events
www.eea.europa.eu/soer-2015/events