Nieuwsbrief - oktober 2015

Uitreiking OVAM Ecodesign Award 2015 voor studenten

ecodesignDe uitreiking van de OVAM Ecodesign Award voor studenten heeft dit jaar plaats tijdens de Week van het Ontwerpen. Wilt u als eerste weten wie een OVAM Ecodesign Award in de wacht sleept? Kom dan op vrijdag 30 oktober naar de Week van het Ontwerpen!
Diezelfde avond stelt Hogeschool West-Vlaanderen haar boek van de 10e lichting Industrieel Productontwerpen voor en krijgt u de sterkste alumni van 10 jaar Howest te zien.

Zowel de 10e lichting van Industrieel Productontwerpen als de winnaars van de OVAM Ecodesign Award voor studenten worden voorgesteld in een tentoonstelling die u die avond kunt bezoeken.

Toegang is gratis. Inschrijven is niet nodig.

www.ecodesignlink.be/nl/studentenaward

Start sanering gasfabriek aan de Jan-Pieter Minckelersstraat in Leuven

sanering gasfabriekIn september is de OVAM gestart met de ambtshalve bodemsaneringswerken aan de Jan-Pieter Minckelersstraat in Leuven. Jan-Pieter Minckelers ontdekte eind 18de eeuw aan de universiteit van Leuven dat door steenkool te verhitten, zonder de aanwezigheid van zuurstof, een gas ontsnapte dat brandbaar was en geschikt was als lichtbron. De vraag naar gasfabrieken steeg enorm vanaf de tweede helft van de 19de eeuw.

Vandaag kampen we nog altijd met de gevolgen van dit industriële verleden. Tijdens de productie van het gas kwamen immers schadelijke afvalstoffen, zoals teer en cyanide, vrij.

De bodemverontreiniging in Leuven zal gesaneerd worden door een ontgraving. De OVAM voert ruim 15.000 ton verontreinigde grond af voor verwerking. Bij de ontgraving en het transport nemen we de nodige veiligheidsmaatregelen, zodat er geen risico is voor de omwonenden en de arbeiders.

Uiterlijk eind 2015 ronden we de ontgravingsfase af. Een monitoring zal aangeven of we nadien moeten starten met een actieve grondwatersanering. Eens alle aanwezige risico’s zijn weggenomen is de onderbenutte site klaar voor een nieuwe toekomst met een duurzame herontwikkeling.

In oktober ontdekt u op de tentoonstelling “Vaartkomweerspiegeld’2015” (op de Noordoever van de Vaartkom) de herontwikkelingsplannen van deze site.

Correct beheer van groenafval bij openbare groenvoorzieningen

Bij de aanleg en het onderhoud van openbaar groen en tuinen komen vaak grote hoeveelheden groenafval vrij. Voor het beheer van dat groenafval door openbare besturen en tuinaannemers biedt de afval- en materialenwetgeving verschillende opties:

1) Opslag op eigen terreinen

Bij veel kleine hoeveelheden groenafval is een inzamelcontainer op de eigen terreinen een goedkope oplossing. De hoeveelheid groenafval die tijdelijk op de eigen terreinen mag worden opgeslagen, is vastgelegd op één container van 40 m³, zo niet is een milieuvergunning vereist (rubriek 2.1.2. van de Vlarem-indelingslijst). Daarbij moet u regelmatig afvoeren.

2) Afvoer naar het gemeentelijke containerpark

Groenafval van openbare groenvoorziening en van tuinaannemers wordt beschouwd als een bedrijfsafvalstof. Het gemeentelijke containerpark kan onder bepaalde voorwaarden met huishoudelijk afval vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen aanvaarden (aparte registratie, doorrekenen van volledige kostprijs, kleine hoeveelheid).

3) Composteren

Compost kan de kwaliteit van de bodem van de groenvoorzieningen en tuinen verbeteren. Deze compost kan zelf worden geproduceerd, als aan een aantal verplichtingen (milieuvergunning, keuringsattest voor de compost ...) voldaan wordt. Groenafval kan ook naar een vergunde composterings- of vergistingsinstallatie afgevoerd worden.

4) Afvoer naar derden

U kunt ook zelf het groenafval afvoeren naar een containerbedrijf dat een vergunning heeft voor het accepteren van groenafval.
Storten of verbranden van groenafval of het uitrijden van groenafval op (landbouw)grond is niet toegestaan. Slechts in uitzonderlijke gevallen wordt het verbranden van tuinafval in de eigen tuin toegelaten.

Om te kunnen bewijzen dat het groenafval correct is afgevoerd en/of verwerkt, moet een producent van afvalstoffen, net zoals een inzamelaar, afvalstoffenhandelaar of -makelaar en een verwerker een afvalstoffenregister bijhouden.

Snellere aanpak van locaties in kwetsbare gebieden

Eén van de belangrijkste kerntaken van de OVAM is zorgen voor een propere bodem en grondwater. Kwetsbare gebieden, waaronder de beschermingszones van de drinkwaterwingebieden, vragen extra waakzaamheid. Tegen 2019 moeten alle saneringen van bodem- en grondwaterverontreiniging in deze kwetsbare gebieden in uitvoering zijn.

De OVAM wil hier proactief optreden. Voor locaties in de beschermingszones van drinkwaterwingebieden wil de OVAM nagaan of de (voormalige) risico-inrichtingen een bedreiging vormen voor het grondwater en de drinkwatervoorraden. Is dat het geval, wordt de verontreiniging aangepakt.

De OVAM werkt voor elke locatie een aanpak op maat uit, met begeleiding door een bodemsaneringsdeskundige. De betrokken eigenaars en exploitanten kunnen met al hun vragen terecht bij aangestelde bodemsaneringsdeskundigen. Voor plaatsen waar de betrokkenen niets te maken hebben met de voormalige risico-inrichtingen en er geen duidelijke saneringsplichtige is, wordt een ambtshalve bodemonderzoek uitgevoerd.

Locaties met een eigen verplichting (o.a. een periodieke onderzoeksplicht die nog niet werd uitgevoerd) worden opgevolgd.

Dankzij een goede samenwerking met alle partijen hoopt de OVAM snel een volledig beeld te krijgen van de kwaliteit van de bodem en het grondwater binnen de beschermingszones van drinkwatergebieden.

Slotevenement Internationaal Jaar van de Bodem

header bodembewustZin om deel te nemen aan de finale van het Internationaal Jaar van de Bodem ‘Een gezonde bodem voor een gezond leven’? Kom op vrijdag 4 december 2015 naar het slotevenement in Brussel. Het evenement loopt gelijk met andere slotevenementen die de
Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) organiseert.

Vertegenwoordigers van de FAO en de UNCCD geven die dag een uiteenzetting over de internationale context van bodems op onze planeet, over de huidige situatie en over de globale uitdagingen. Ook de Europese Commissie zal er zijn om te wijzen op het engagement van de Europese Unie i.v.m. bodembescherming. Het bodembeleid moet in de Europese regels worden geïntegreerd en dit komt tijdens het colloquium aan bod.

Voor België tekenen de drie gewesten present. Ze hebben elk een verschillend landschap en voeren bijgevolg een verschillend bodembeleid. Andere EU-lidstaten zullen op het einde het woord nemen om de situatie in hun eigen land te bespreken.

Meer nieuws over de inschrijvingen en het programma:
www.bodembewust.be/slotevenement

Repareren op café

reparerenIn Lokeren organiseert de afvalintercommunale IDM al twee jaar Repair Cafés. Dat initiatief is één van de interessante lokale cases op portfolio.ovam.be. In dat portfolio vinden lokale besturen nog veel meer voorbeelden van collega-besturen die hen kunnen inspireren.

“Sensibilisering en communicatie over alles wat met afval te maken heeft, is één van onze kerntaken”, zegt IDM-communicatieverantwoordelijke Helen Van Lysebetten . “Preventie staat uiteraard centraal. Door je oude strijkijzer niet meteen weg te gooien, voorkom je dat het vroegtijdig afval wordt. De Repair Cafés passen volledig in onze visie op afval. Onze communicatieverantwoordelijke Annick Maes nam in 2013 het initiatief voor de eerste twee Repair Cafés in Lokeren en Lochristi. Die trokken onmiddellijk veel volk en we vonden vrij gauw een heleboel vrijwilligers om mee te doen. Het ging zo hard dat we nu al acht Repair Cafés per jaar opzetten met lokale partners."

Meer lezen over dit project? portfolio.ovam.be

30 dagen uitgedaagd

30 dagen delenVlaanderen lanceert in november de campagne “30 dagen uitgedaagd”. Tijdens de campagne worden burgers uitgedaagd om 30 dagen lang aandacht te hebben voor voedselverlies en de deeleconomie.

30 dagen voedselwinst

"30 dagen voedselwinst" daagt u uit om het voedsel dat u in huis haalt ook daadwerkelijk op te eten. Lijkt simpel? Toch is het dat niet altijd! Daarom helpt de campagne met tips en tricks om uw koo(p)(k)gedrag beter te kunnen inschatten, te koken met restjes en te experimenteren met klassieke en minder voor de hand liggende bewaartechnieken. Wie deelneemt, gaat met zichzelf en de andere deelnemers de strijd aan om telkens beter te worden in het winnen van voedsel.

30 dagen dingen delen

30 dagen dingen delen” daagt u uit om het leven van uw spullen te verbeteren en te verlengen. Samen met uw buren, vrienden en collega’s kijkt u wat u samen kan gebruiken en dus niet elk hoeft te kopen, ruilt u kleren die u beu bent maar uw vriendin zo mooi staan, of vindt u een spannend geupcyceld leven voor verloren voorwerpen. Bovendien zijn het niet enkel spullen die u deelt. Ook kennis en ervaringen wisselt u uit. Zo weet u sneller wie u wat kan vragen en hoe u meer waar krijgt voor minder geld. De grootste winst boekt u misschien wel met hoe vindingrijk u blijkt te zijn en hoe leuk het is om dat te delen. Zo wordt wat u deelt niet minder maar net meer!

Schenkingsbeurs online

schenkingsbeures logoVlaanderen wil het voedselverlies met 15% doen dalen tegen 2020. Er werd een “Roadmap Voedselverlies” opgesteld met tal van acties om dit in de praktijk om te zetten. Eén van de grotere uitdagingen in dit kader was ervoor zorgen dat de voedseloverschotten van de voedingsindustrie, de distributie en de horeca op een veilige en efficiënte wijze bij kansarmen terecht komen. Om dat mogelijk te maken werd de Schenkingsbeurs uitgewerkt. Deze webapplicatie creëerde een kader waardoor voedseloverschotten snel op de juiste plaats terecht komen.

Schenkers van voedseloverschotten kunnen op een geografische kaart zien welke lokale voedselhulporganisaties er actief zijn. Omgekeerd kunnen sociale organisaties zien welke overschotten er zijn en desgewenst reserveren. Het kan gaan om occasionele schenkingen maar ook systematische schenkingen van bijvoorbeeld een lokale supermarkt kunnen op die manier gestuurd worden.

De software van de Schenkingsbeurs zorgt dat aanbieders en afnemers elkaar gemakkelijk vinden en vlot gegevens kunnen uitwisselen. Zo is het mogelijk om alle voedseloverschotten in de voedingsketen optimaal te gebruiken en het voedselverlies tot een minimum te beperken.

www.schenkingsbeurs.be
www.komosie.be/voedselverlies

Studenten pakken voedselverspilling aan

groep studentenOp 29 & 30 september organiseerde de OVAM en Vlajo een Innovatiekamp rond de thema's ecodesign en voedselverlies. De studenten kregen de uitdaging om de verspilling van brood tegen te gaan. De insteek van het kamp was om de hele levenscyclus van brood te herbekijken om zo tot nieuwe concepten te komen.

In totaal gingen 130 studenten van de opleiding Productontwikkeling van de Universiteit Antwerpen en de opleiding Idea & Innovation Management van de Erasmushogeschool aan de slag. Ze kregen 24 uur de tijd om met een oplossing te komen.

De ideeën waren heel divers en speelden in op verschillende delen van de keten. Heel wat acties richten zich op de preventie van broodafval. Zoals slimme broodtrommels die de consument informeren over de versheid van zijn brood. Sensibiliserende apps die de consument een beeld geven van de hoeveel brood hij consumeert en verspilt. Een machine die brooddeeg produceert waarvan de consument een hoeveelheid deeg aankoopt, aanvult met de additieven zoals zaadjes, stukjes chocolade, om later thuis te bakken in zijn eigen oven. Andere ideeën waren meer gericht op het inzetten van verspild brood. Zoals het kweken van insectenburgers die opnieuw ingezet kunnen worden voor menselijke consumptie. Foodtrucks die rond rijden met nieuwe gerechten gemaakt van oud brood.

De winnaar van de dag was de groep Bread & Beer. Zij willen van verspild brood bier brouwen door nieuw leven te blazen in een oude brouwtechniek. Op het niveau van de producent, waar ook een groot aandeel van voedselverlies plaatsvindt, kan hun idee op grote schaal kan ingezet worden. Bij de consument zagen ze dit dan weer op een heel andere schaal. De consument kan, aan de hand van een Bread & Beer-productiepakket, zijn eigen bier brouwen.

Agenda

23 oktober 2015
Uitreiking OVAM GroeneVent Awards
www.groenevent.be
www.facebook.be

30 oktober 2015
Uitreiking OVAM Ecodesign Award voor studenten
www.ecodedsignlink.be

8-10 november 2015
MGP-symposium in Gent
Herontwikkeling van gassites
www.mgpsymposium.com

4 december 2015
Bodemcongres ikv Bodemjaar 2015
Tour & Taxis
www.bodembewust.be

10 december 2015
Agribex: Bodem & landbouw
Meer info volgt op www.bodembewust.be

Save the date: 11 december 2015
Casestudie Langeweg, Antwerpen. Eerste resultaten van een nieuwe projectaanpak bij perceelsoverschrijdende samenwerking voor gebiedsregisseurs