Nieuwsbrief - september 2015

 

  • Flanders Recycling Hub wil van Vlaanderen aantrekkingspool voor materiaalstromen en recyclage-activiteiten maken
  • Verenigde Naties stellen in Antwerpen eerste Global Waste Management Outlook voor tijdens ISWA 2015 congres
  • Gloednieuwe website bundelt voorbeeldprojecten van lokale besturen
  • Zoek mee naar bodemhelden!
  • Raamcontract bodemonderzoek voor Vlaamse en lokale overheden
  • Wie wint de OVAM GroeneVent Award 2015?
  • Actieplan voor duurzaam beheer van biomassa(rest)stromen
  • Werken aan lokaal duurzaam materialenbeheer - Dien uw project in vóór 1 oktober
  • Vlaamse overheid boekt resultaten in de strijd tegen voedselverlies
  • Bestrijd zwerfvuil en claim uw plek
  • Sanering van terreinen fietsvelgenfabrikant Alesa
  • Internationaal congres van gasfabrieken
  • Herbebossing voorkomt migratie in Burkina Faso
  • Agenda

Flanders Recycling Hub wil van Vlaanderen aantrekkingspool voor materiaalstromen en recyclage-activiteiten maken

scheepvaartHet Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL) lanceerde afgelopen dinsdag Flanders Recycling Hub, een ambitieus onderzoeksproject dat een ‘roadmap’ wil uitstippelen om Vlaanderen uit te bouwen tot een internationale recyclagehub waar materialen aangevoerd, gerecupereerd en weer geëxporteerd worden.
Flanders Recycling Hub bundelt dus twee grote Vlaamse troeven: onze unieke ligging in het centrum van Europa en een uitgebreide expertise op het vlak van afvalbeheer en recyclage.

De uitvoering van het project is in handen van het VIL, een twintigtal deelnemende bedrijven (gaande van haven- en recyclagebedrijven tot logistieke dienstenleveranciers), de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) en de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO).

Het project Flanders Recycling Hub is een actie uit het Vlaams Materialenprogramma, een publiek-privaat programma opgestart door de OVAM met als doel materialenkringlopen in Vlaanderen te sluiten en de circulaire economie dichterbij te brengen.

vil.be/project/flanders-recycling-hub
www.vlaamsmaterialenprogramma.be

Verenigde Naties stellen in Antwerpen eerste Global Waste Management Outlook voor tijdens ISWA 2015 congres

iswa 2015Van 7 tot 9 september was het verzamelen geblazen in Antwerpen voor afval- en recyclagespecialisten uit de hele wereld. Onder de titel “Let’s make the most of our waste and resources” wisselden 1200 congresgangers uit meer dan 90 landen ideeën en ervaringen uit over afval- en materialenbeheer en de transitie naar de circulaire economie.

Het congresorganisatoren (Stad Antwerpen, ISWA, VVSG, ISVAG, Indaver, Fostplus en de OVAM) viel de eer te beurt om gastheer te zijn voor de voorstelling van de eerste ‘Global Waste management Outlook’ van de Verenigde Naties. In dit rapport wordt voor het eerst een stand van zaken van het afval- en materialenbeheer op onze planeet opgemaakt. Het rapport wijst op de grote verschillen tussen de verschillende delen van de wereld en beklemtoont de dringende noodzaak om afvalbeheer prominenter op de internationale agenda te zetten. Opmerkelijk is dat de onderzoekers aangeven dat een goede, integrale aanpak van het afval- en materialenprobleem een besparing van 15 tot 20% van onze CO²-uitstoot kan opleveren.

In de volgende editie van OVAM.link gaan we dieper in op de Global Waste Management Outlook en het ISWA 2015 congres. Wie het congres al even wil (her-)beleven, kan de ‘Mood Movie ISWA 2015’ bekijken via www.youtube.com.

Gloednieuwe website bundelt voorbeeldprojecten van lokale besturen

voorbeeldprojectenLokale besturen doen vandaag al heel wat voor een propere bodem en een duurzaam afval- en materialenbeheer. Repaircafés organiseren, oude gasfabrieken omtoveren tot nieuwe buurten, bedrijven en burgers sensibiliseren rond zwerfvuil, evenementen verduurzamen, (stookolie)tankenslagen organiseren … Het zijn maar enkele voorbeelden van waardevolle samenwerkingen tussen lokale besturen en de OVAM. Vanaf vandaag bundelt een gloednieuwe website (portfolio.ovam.be) deze voorbeeldverhalen.

Benieuwd naar verhalen uit uw buurt? Neem een kijkje op portfolio.ovam.be en laat u inspireren. Veel leesplezier!

Nieuwe projecten

De OVAM is steeds op zoek naar nieuwe projecten. Kent u een project dat een plaats verdient op onze website? Wilt u een nieuw project realiseren in uw gemeente? Laat het ons weten via voorbeeldprojecten@ovam.be.

Zoek mee naar bodemhelden!

zoek de bodemheldenKent u de helden van de bodem? Weet u wat er woelt en krioelt onder uw voeten? En weet u wel hoe belangrijk die kriebeldiertjes zijn? In het kader van het Jaar van de Bodem nodigt de Vlaamse overheid u uit om in de maand oktober de website www.bodemhelden.be te verkennen en mee op zoek te gaan naar onze bodemhelden!

Op de website vindt u welke diertjes in de bodem wonen, hoe u ze kunt herkennen, wat ze voor ons doen en hoe u ze een handje kunt helpen. Ga samen met uw familie, klas of vereniging op zoek in een bos, tuin, park, weide of akker in uw buurt en laat via de website weten welke bodemdiertjes u gevonden hebt! Samen zoeken we uit welke bodemhelden in Vlaanderen en in uw gemeente het meest gevonden worden!

Raamcontract bodemonderzoek voor Vlaamse en lokale besturen

Met het Vlaamse bodembeleid, dat in 1996 van start ging, wil Vlaanderen alle historisch verontreinigde gronden aanpakken tegen 2036. Dat geldt ook voor de risicogronden die eigendom zijn van Vlaamse en lokale overheden. Omdat die gronden nauwelijks verkocht of overgedragen worden, is een groot aantal nog niet onderzocht. Maar de overheid heeft wel een belangrijke voorbeeldfunctie voor burgers en bedrijven. Om de uitvoering van die bodemonderzoeken te stimuleren, biedt de OVAM een raamcontract aan voor de uitvoering van oriënterende en beschrijvende bodemonderzoeken voor risicogronden van de Vlaamse overheid en lokale besturen. Een efficiënte en voordelige oplossing!

Wie komt in aanmerking?

  • Alle entiteiten van de Vlaamse overheid
  • Steden, gemeenten en provincies

Hoe voordelig is het raamcontract?

  • Administratieve besparing
  • Tijdbesparing
  • Prijsvoordeel door toepassing op grotere schaal
  • Vaste bodemsaneringsdeskundige gedurende de looptijd van het raamcontract
  • Uniformiteit (bv. formulieren).

Hoe begint u eraan?

Lees er hier alles over

Wie wint de OVAM GroeneVent Award 2015?

groeneventDe OVAM en Humo nodigen u uit op de uitreiking van de GroeneVent Awards. De uitreiking gaat door op vrijdag 23 oktober in het Zuiderpershuis.

De GroeneVent Awards worden uitgereikt aan evenementen die er met behulp van de GroeneVentscan in slagen om alle aspecten van duurzaamheid te integreren in hun beleid. Zowel festivals, culturele als sportevenementen zijn kandidaat.

 

 

 

Programma:

  • 15u30: onthaal
  • 16u00: Addie Weenk van Gemeente Schoon: Nudging op evenementen
  • 16u20: Kim Van den Heuvel van Zero Emission Solutions: Duurzame kansen voor evenementen
  • 16u40: rondetafelgesprekken met duurzame broodjes over de thema’s mobiliteit, catering en afval
  • 18u00: uitreiking Awards door Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege en uitreiking Humo’s publieksprijs
  • 19u00: optreden Nordmann (Humo’s Rock Rally-finalist 2014) en receptie
  • 20u00: afterparty tot 23u00

Schrijf u in!


Actieplan voor duurzaam beheer van biomassa(rest)stromen

De Vlaamse regering heeft op 10 juli 2015 het actieplan ‘Duurzaam beheer van biomassa(rest)stromen 2015-2020’ goedgekeurd. Met dat actieplan willen de OVAM en alle andere stakeholders inzetten op de preventie van voedselverliezen en biomassareststromen, de selectieve inzameling van biomassa(rest)stromen en het duurzame beheer ervan.

De bio-economie is een belangrijke pijler van de circulaire economie. Drie materiaalkringlopen staan daarbij centraal: de organisch-biologische reststromen uit landbouw en voeding, reststromen van groenbeheer en open ruimte, en houtreststromen van industrie en huishoudens. Dit actieplan streeft ernaar die materiaalkringlopen zo veel mogelijk te sluiten en de biomassastromen een zinvolle toepassing te geven. Daar kunnen (lokale) overheden, bedrijven, federaties en organisaties aan meewerken, zowel op Vlaams als op Europees niveau.

Op die manier kunnen we Vlaanderen minder afhankelijk maken van fossiele bronnen en primaire grondstoffen en bijdragen tot het behalen van de 2020-doelstellingen inzake hernieuwbare energie.

Werken aan lokaal duurzaam materialenbeheer - Dien uw project in vóór 1 oktober

De OVAM wil lokale besturen ondersteunen bij vernieuwende projecten op het vlak van duurzaam materialenbeheer. Daarvoor is de OVAM op zoek naar inspirerende en innovatieve projectideeën die inspelen op uitdagingen in een gemeente of een intergemeentelijk samenwerkingsverband. Centraal staat duurzaam materialenbeheer, alles wat de lokale kringloop stimuleert en groeikansen biedt. Mogelijke invalshoeken zijn: preventie van voedselverlies, duurzaam wonen en bouwen, deeleconomie, hergebruik, reparatie, selectieve inzameling, recyclage. Of nog: nieuwe doelgroepen, andere logistieke oplossingen, bepaalde technologische ontwikkelingen...

Een jury beoordeelt de projectideeën en selecteert de meest veelbelovende initiatieven. De initiatiefnemers werken daarop een volwaardig projectvoorstel uit, op basis waarvan beslist wordt in welke mate de OVAM het project ondersteunt. Jaarlijks trekt de OVAM 500.000 euro uit voor de uitwerking van enkele projecten. Het subsidiepercentage bedraagt 50% van de aanvaardbare projectkosten. Geïnteresseerd? Dien uw projectidee in vóór 1 oktober 2015. Gebruik daarvoor het sjabloon op ovam.be/subsidies-voor-lokale-besturen. U vindt er ook meer informatie.

Vlaamse overheid boekt resultaten in de strijd tegen voedselverlies

Het personeel van de Vlaamse overheid verspilt in de bedrijfsrestaurants minder voedsel dan in 2012. Dat blijkt uit een recente voedselverliesmeting van het Facilitair Bedrijf in samenwerking met het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE), Landbouw en Visserij (L&V) en de OVAM in de restaurants van het Brusselse Consciencegebouw en het Vlaams Administratief Centrum (VAC) Gent. De doelstelling om de voedselverliezen tegen 2020 met 15% te doen dalen is intussen behaald. Tegen 2025 mikt het Facilitair Bedrijf op 30% minder voedselverlies.

De cijfers spreken voor zich. In het restaurant van het Consciencegebouw wordt elk jaar 2.058 liter soep (38%) minder weggegoten omdat de catering de hoeveelheid soep die ze maakt, beter aanpast aan de verkoopcijfers. Door zo ook minder hoofdschotels en broodjes te bereiden, gaat er in de keukens 2.758 kg (18%) minder voedsel verloren. Bij de saladbar is er 28% minder verlies. De weggegoten koffie is zelfs gereduceerd tot nul, dankzij de inzet van koffieautomaten. De 87.000 liter die vroeger in alle restaurant van het Facilitair Bedrijf werd weggegoten na vergaderingen, is nu voltooid verleden tijd. Sinds de klanten in het VAC Gent hun porties zelf kunnen bepalen aan de zelfbedieningstoog, worden daar ook minder groenten en aardappelen weggegooid.

U kunt de studie hier downloaden

Bestrijd zwerfvuil en claim uw plek

kleine daad groot resultaat‘Claim uw plek’: die oproep op de vernieuwde website www.indevuilbak.be spoort burgers aan om de plaatsen waar ze mee zwerfvuil opruimen, ook zichtbaar te maken op de kaart.

Claimt u ook een plek? Of maakt u mee promotie om heel veel plekken in Vlaanderen te laten claimen en zo zichtbaar te maken hoeveel mensen zich inzetten tegen zwerfvuil?
Uw gemeente of intercommunale kan een gepersonaliseerde boodschap aan de kaart verbinden, die in een pop-up verschijnt wanneer een nieuwe opruimer een plek claimt.
Zo verneemt de claimer meteen welke ondersteuning de gemeente biedt. Een automatische mail brengt het gemeentebestuur of de intercommunale op de hoogte van de claim. Zo weten zij ook wie er helpt bij de aanpak van zwerfvuil.

Claimen kan zowel individueel als in team. U kunt ook aangeven of u zich engageert voor een eenmalige opruimactie of een langdurig project. Op de kaart wordt dat zichtbaar met een roze of geel vuilnisbakje.

Stimuleer de claims en geef zo de Vlaamse kaart tegen zwerfvuil meer kleur. Hoe meer burgers zich inzetten, hoe groter het effect. Want: kleine daad, groot resultaat’.

Lokale besturen die een boodschap op de kaart willen plaatsen, contacteren het netheidsnetwerk.

Sanering van terreinen fietsvelgenfabrikant Alesa

fabriekOp 9 juli werd de OVAM eigenaar van de terreinen van de vroegere fietsvelgenfabrikant Alesa in Schoten. Nadat de nv Alesa in 2002 failliet ging, besloot de OVAM om de site ambtshalve te saneren.. Toen vonden een beschrijvend bodemonderzoek en de nodige proefnemingen plaats. Ook werden voorzorgsmaatregelen genomen om de verspreiding van de bodemverontreiniging tegen te gaan.

De terreinen van de vroegere fietsvelgenfabrikant Alesa in Schoten zijn vandaag een brownfield. De bodem is er tot op een diepte van 40 meter verontreinigd met gechloreerde solventen. Dat is te wijten aan de vroegere activiteiten en de manier waarop toen met die producten omgegaan werd. In de ontvettingsruimte werd trichlooretheen (TCE) gebruikt. Dat trichlooretheen en de afvalolie werden buiten het gebouw opgeslagen. Tot het eind van de jaren ‘70 werd het TCE-afval niet opgehaald door een erkende afvalverwerker. Ook zou bij de ontvettingsbaden ooit een opslagvat met TCE gescheurd zijn, waardoor de inhoud op de vloer terechtkwam. De vloer in de werkhallen werd ook regelmatig gereinigd en ontvet met een mengsel dat TCE bevatte. Gechloreerde solventen zijn zwaarder dan water en daardoor zakken ze dieper in de bodem. Hierdoor en onder invloed van de grondwaterstroming werd de verontreiniging over een groot bodemvolume verspreid.

De bedoeling is nu dat het terrein op korte termijn herontwikkeld wordt. Door de ligging aan het Albertkanaal is een watergebonden bedrijfsactiviteit aangewezen. Maar eerst moeten de bodem en het grondwater gesaneerd worden.

De oude bedrijfsgebouwen zijn in slechte staat door structurele schade, grondverzakkingen en waterinsijpeling. Daarom kiest de OVAM ervoor die af te breken. Ook drie kelders, die dienden voor de ontstoffing van afgezogen luchtstromen, worden opgebroken. Daarbij streeft de OVAM naar een maximale materiaalrecuperatie. Bij de afbraak gaat bijzondere aandacht uit naar asbesthoudende materialen.

Een eerste fase van de bodemsanering omvat het plaatsen van een diepwand, ontgravingswerken met bemaling van de verontreiniging, de instandhouding van de bemaling van verontreinigd grondwater, het leveren, plaatsen en exploiteren van een grondwaterzuiveringsinstallatie, het heraanvullen van de ontgravingszone en de afwerking. De grondwaterverontreiniging zal in de volgende fase verder aangepakt worden. Ondertussen kan de herontwikkeling van de site al vorm krijgen.

Internationaal congres van gasfabrieken (8-10/11/2015)

fabriekVan 8 tot 10 november vindt het zesde ‘International Symposium and Exhibition on the Redevelopment of Manufactured Gas Plant Sites’ (MGP 2015) plaats in Gent. Het belooft een boeiende ontmoeting te worden tussen verschillende landen over alles wat voormalige gasfabrieken aangaat.

De workshops op 9 november zijn opgebouwd rond vier thema’s: bodem en gezondheid, bodem en economie, bodem en leefomgeving, bodem en innovatie. U verwerft zo een grondig inzicht in de ondergrond van gassites. Als afsluiter kunt u zich inschrijven voor een ‘blind date at a table for eight’. De mix van verschillende nationaliteiten en werkervaring staat garant voor boeiende gesprekken.

Op 10 november komt het beleid rond bodemverontreiniging van voormalige gassites in vier landen/regio’s aan bod. Eandis en zijn overzeese collega uit het Verenigd Koninkrijk, The National Grid, komen ook uitleggen hoe ze hun saneringsplicht van MGP-sites vervullen. Het afsluitende debat handelt over samenwerking of confrontatie tussen de overheid en eigenaars van gassites. Dat wordt in goede banen geleid door Dominique Darmendrail, secretaris-generaal van het Common Forum on Contaminated Land in Europa.

Het driedaagse symposium eindigt met een terreinbezoek aan de Tondelier-site in Gent. Dat project toont hoe een blackfield wordt herontwikkeld tot een woonomgeving voor jong en oud, dit met een knipoog naar het verleden, want de gashouders en een aantal waardevolle oude gebouwen worden geïntegreerd in het woonproject.

Meer informatie: mgpsymposium.com

Registreren kan op mgpsymposium.com/conference_registration/

Herbebossing voorkomt migratie in Burkina Faso

man werkt op het veldHet potentieel van een gezonde bodem is enorm. Daarom verzamelt de OVAM tijdens het Internationaal Jaar van de Bodem succesvolle bodemverhalen op haar website. Eén van die verhalen leest u in dit artikel. Meer bodemverhalen vindt u op www.bodembewust.be/soil-stories.

Duizenden mensen ontvluchten vandaag hun land door oorlog of hongersnood en gaan elders op zoek naar een beter leven. Ook in Burkina Faso is dat het geval. Door de verwoestijning van de Sahel, als gevolg van de klimaatverandering, trokken vele mensen zuidwaarts of emigreerden naar Europa, omdat hun gronden onvruchtbaar waren geworden.

Toch kan het ook anders. Dat bewijst de Belgische vzw Ondernemers zonder Grenzen. Ze plantten 4,5 miljoen bomen in Burkina Faso om die verwoestijning tegen te gaan. Daarmee wilden ze vooral de oprukkende droogte tegenhouden, maar al snel werd duidelijk dat die herbebossing ook een grote economische en sociale impact had. Niet alleen werd de bodem vruchtbaarder en konden de boeren meer gewassen telen, ook leverden de bossen en ingezaaide grassen extra inkomsten voor de lokale bevolking. De balans na enkele jaren is ronduit positief: het inkomen van de dorpen is gevoelig verhoogd en de migratie uit de dorpen is stilgevallen. Van de 50.000 bewoners is er de laatste drie jaar niemand meer vertrokken. Ook daalde het aantal conflicten in de regio en bloeide er een nieuwe economie, wat leidde tot beter onderwijs en een betere positie van de vrouwen.

Die positieve evolutie is ook de Verenigde Naties (VN) niet ontgaan. Alle Afrikaanse vluchtelingen komen immers uit ‘dry lands’, de uitdrogende gebieden van Afrika. De organisatie Ondernemers zonder Grenzen (OZG) mocht in juni bij de VN haar werking gaan toelichten.

Lees hier meer over dit bezoek van OZG aan de VN: www.ozg.be

Op www.bodembewust.be/soil-stories vindt u nog meer verhalen over hoe de bodem een oplossing kan bieden voor maatschappelijke problemen.

Kent u nog inspirerende verhalen? Mail ze ons: soilstories@ovam.be.

Agenda

29 september 2015
Studiedag Zwerfvuil
ondersteuning.indevuilbak.be

9-10 november 2015
MGP-symposium, Gent
Herontwikkeling van gassites
mgpsymposium.com

4 december 2015
Bodemcongres ikv Bodemjaar 2015
Tour & Taxis
www.bodembewust.be

10 december 2015
Agribex: Bodem & landbouw
Meer info volgt op www.bodembewust.be