Mechelen - Potterijstraat-Hanswijkstraat

De OVAM saneert en innoveert:  VOCI-sanering in Mechelen.

Waar is de site gelegen?

Het terrein is gelegen in het centrum van Mechelen, in de Potterijstraat-Hanswijkstraat. Het vaste deel van de bodem en het grondwater zijn sterk verontreinigd met vluchtige gechloreerde solventen, vluchtige aromaten (benzeen-tolueen-ethylbenzeen-xyleen), MTBE en minerale olie.

Hoe is de vervuiling ontstaan?

De verontreiniging is historisch van aard en is afkomstig van een voormalige wasserij, ververij en droogkuis in de periode van 1938 tot 1996. De activiteiten zijn al een hele tijd geleden stopgezet.

Wat gebeurde er voor de eigenlijke bodemsanering?

Er werd door de eigenaar een oriënterend en beschrijvend bodemonderzoek uitgevoerd. Aangezien de eigenaar in gebreke werd gesteld, werd in opdracht van de OVAM een bodemsaneringsproject opgesteld. De sanering zelf wordt ook ambtshalve door de OVAM uitgevoerd.

In 2011 ging de eigenaar failliet. Door de bodemverontreiniging slaagde de curator er niet in om het pand te verkopen. De saneringskost was immers veel hoger dan de waarde van het pand. Om die reden heeft de OVAM het pand gekocht voor 1 symbolische euro in het kader van het protocol curatoren. Zodoende kon de curator het faillissement afsluiten en kan de OVAM bij verkoop nog een deel van de door haar gemaakte onkosten recupereren.

Hoe pakt de OVAM de bodemsanering aan?

De bodemsanering wordt in verschillende fases uitgevoerd. In de eerste fase wordt de verontreiniging tot een diepte van 9m aangepakt. Als bodemsaneringstechniek wordt bodemluchtextractie (BLE) en hoogvacuümextractie toegepast. Hierbij wordt bodemlucht, grondwater en de drijflaag opgepompt en gezuiverd. In 2012 werden extractiefilters geplaatst ter hoogte van de Hanswijkstraat, de Potterijstraat, het bronperceel en aanpalende percelen. De onttrekking werd begin 2013 opgestart. Hoewel initieel geraamd was dat deze fase ongeveer 1 jaar in beslag zou nemen, loopt ze ondertussen al langer dan 4 jaar. Er worden nog steeds significante hoeveelheden bodemverontreiniging uit de bodem gehaald.

Het voornaamste struikelblok vormt de zone met drijflaag. De sanering van de olie in deze drijflaag gaat heel traag. Om de processen die zich in deze drijflaag afspelen beter te begrijpen, werd eind 2016 extra onderzoek uitgevoerd.

Van zodra de drijflaag met olie voldoende gesaneerd is, wordt nog een koolstofbron geïnjecteerd om de biologische afbraak van de VOCl's te stimuleren.

Ondertussen is het bodemsaneringsproject voor de diepe verontreiniging in opmaak. Bedoeling is om deze diepe verontreiniging beter in kaart te brengen. Daarbij wordt gezocht naar een eventuele zinklaag met puur product.

Hoogvacuümextractie

De Potterij - een pand als geen ander

De Potterij is met een oppervlakte van 4 are een klein pand. Door haar ligging in de binnenstad van Mechelen op een steenworp van het winkelcentrum heeft het heel wat potentieel. Bovendien is het pand vlakbij de kantoren van de OVAM gelegen. De OVAM wil meer doen met het pand dan het louter te verkopen aan de hoogste bieder. Met dat doel heeft ze een projectvoorstel ingediend bij de Vlaamse Bouwmeester in het kader van de projectomroep 'Terug in Omloop'. De OVAM werkt hiervoor samen met de stad Mechelen, Sociaal Huis Mechelen en de hogeschool Thomas More. Eind 2016 werd het projectvoorstel samen met vier andere projecten in Vlaanderen geselecteerd.

Tot op heden is er nog geen definitieve invulling voor het pand vastgelegd maar in haar projectvoorstel heeft de OVAM de ambitie gelanceerd om er een plek van te maken die draait rond circulaire economie. In afwachting van een definitieve invulling wordt de Potterij ook gebruikt als case voor verschillende workshops voor studenten die op deze manier de kans krijgen om aan de slag te gaan met een echte blackfield.

Wie is wie?

Projectleiders OVAM: Tim Caers en An Eijkelenburg
Erkend bodemsaneringsdeskundige: Antea nv
Aannemer voor tweede fase BSW: Wegrosan