Selectief slopen & ontmantelen

Het grootste deel van het afval dat de komende jaren zal ontstaan, is steenachtig puin. Het puin uit de gebouwen die de komende decennia gesloopt zullen worden, zal waarschijnlijk ook materialen bevatten die het selectief slopen en de verwerking bemoeilijken. De voorbije decennia werden bv. steeds meer materialen verlijmd en ook het gebruik van spuitisolatie en composietmaterialen is fors toegenomen. Aanpassingswerken maken bovendien vaak de constructie complexer, ook dat heeft gevolgen voor de ontmanteling. Door straks in te zetten op aangepaste bouwtechnieken en consequent te kiezen voor milieuverantwoorde materialen zullen volgende generaties de materialenkringlopen in de bouw beter kunnen sluiten.

Selectief slopen is het gescheiden inzamelen van de verschillende afvalstromen bij het slopen van een gebouw. We spreken ook van het demonteren, het selectief ontmantelen of strippen van een gebouw. Het gescheiden inzamelen van gevaarlijke afvalstoffen zoals asbesthoudende afvalstoffen is trouwens wettelijk verplicht. Bij een selectieve sloop verwijdert de sloper eerst ramen, deuren, hout- en dakwerk, leidingen, verlichting en nutsinstallaties en niet dragende, niet-inerte structuren (zoals binnenmuren van gips of karton) alvorens hij het karkas zelf sloopt.

Omdat selectief slopen nog onvoldoende ingeburgerd is heeft de OVAM het opstellen van een sloopinventaris verplicht voor het slopen van gebouwen met een volume > 1 000 m³ en die geheel of gedeeltelijk een andere functie dan wonen hadden.

Als gebouwen, infrastructuur of wegen worden afgebroken, ontstaan materialen die in aanmerking komen voor hergebruik of recyclage, rechtstreeks of na verwerking. De kwaliteit van die materialen bepaalt of ze nadien gebruikt kunnen worden voor de constructie van nieuwe gebouwen of in andere toepassingen. De technische, bouwkundige en milieuhygiënische eigenschappen bepalen of materialen uit de bouw in nieuwe, hoogwaardige toepassingen kunnen worden ingezet. Anders gezegd: qua kwaliteit moeten de herwonnen grondstoffen vergelijkbaar zijn met de primaire grondstoffen die ze vervangen. Die kwaliteitsgarantie is noodzakelijk om de bouwsector vertrouwen te geven in die nieuwe materialen.

De kwaliteit van gerecycleerde materialen kan men maar garanderen als gebouwen en constructies selectief gesloopt worden. Daarbij worden afvalstoffen aan de bron in zuivere fracties ingezameld of achteraf goed uitgesorteerd. Gevaarlijke afvalstoffen, in het bijzonder asbest, worden voor de sloopwerken weggenomen en afgevoerd. Selectief slopen is een noodzakelijke en heel nuttige stap naar een duurzaam materialenbeheer. Het leidt tot beter gesorteerde afvalstoffen dan wanneer niet selectief gesloopt wordt. Het resultaat: meer herwonnen materialen.

Een hoogwaardig gesloten cyclus met maximaal hergebruik van bouwmaterialen start bij het selectief slopen en/of ontmantelen. Door selectief te slopen en te ontmantelen scheiden we bouwafvalstoffen op de werf, aan de bron dus. Daardoor kunnen we die afvalstromen beter beheren en recycleren. Met de sloopinventaris is de basis van die aanpak vandaag gelegd; de komende jaren wordt het beleidskader rond selectief slopen verder ontwikkeld. Het doel: selectief slopen als standaard verankeren in de bouwsector.

Zie ook Project 2 van het Uitvoeringsplan dat een stimulering van selectief slopen beoogt.

De sloopinventaris

De sloopinventaris afvalstoffen wordt opgesteld in opdracht van de houder van de stedenbouwkundige vergunning. De sloopinventaris afvalstoffen maakt deel uit van de aanbestedingsdocumenten, de prijsvraag of de contractuele documenten.

De sloopinventaris afvalstoffen omvat de identificatie van de bouwplaats en de lijst van alle afvalstoffen die zullen vrijkomen. Per afvalstof wordt de benaming, de bijhorende code uit de bijlage 2.1 van het VLAREMA (EURAL-code), de vermoedelijke hoeveelheid uitgedrukt in kubieke meter en in ton, de plaats binnen het gebouw waar de afvalstof voorkomt en de verschijningsvorm aangeduid.

De OVAM heeft een handleiding uitgewerkt voor het opstellen van een sloopinventaris. Dit omvat een leidraad met een stappenplan en aandachtspunten bij de sloopanalyse van een gebouw en bij de inventariseren van de afvalstoffen die zullen ontstaan bij de sloop of ontmanteling van een gebouw. Meer gegevens en informatie over sloopafvalstoffen en hun mogelijkheden voor hergebruik of recyclage zijn opgenomen in een achtergronddocument.

Contact

CASO vzw (Confederatie van Aannemers van Sloop- en Ontmantelingswerken)
Lombartstraat 34-42
1000 Brussel
02 545 57 49
www.confederatiebouw.be/caso

Federatie van producenten van recyclinggranulaten (FPRG)
Th. Van Rijwijckplaats 7 bus 2
2000 Antwerpen
T 03 203 44 00
F 03 232 79 37
info@fprg.be

FEBEM
Federatie van Bedrijven voor Milieubeheer
Paviljoenstraat 9
1030 Brussel
T 02 757 91 70
F 02 757 91 12
info@febem-fege.be
www.febem-fege.be

Publicaties