Steenachtige kringloop

Vlaanderen heeft een ‘hoge materiaalintensiteit’: het materialengebruik omgerekend per inwoner is een van de hoogste van de Europese Unie. Tegelijk is Vlaanderen een grondstoffenarme regio. We zijn dus gevoelig voor aanbodschaarste en prijsschommelingen op de grondstoffenmarkt. Dit geldt ook voor de grondstoffen gebruikt in de bouw.

Daarom moeten we in de bouw en bij infrastructuurwerken materialen efficiënt inzetten. Maar ook bij slopen, renoveren en opbraak moeten we de vrijgekomen materialen zoveel mogelijk hergebruiken of recycleren. Zo zijn er minder groeves nodig voor delfstoffen, moet er minder worden gestort en sluiten de materialenkringlopen zich.

De kringloop van steenachtige materialen

Zuiver puin dat vrijkomt bij sloop of renovatie van gebouwen of bij de opbraak van wegen kan bewerkt worden tot gerecycleerde granulaten (betongranulaat, menggranulaat, metselwerkgranulaat, zeefzanden en asfaltgranulaat). Zo sluiten de materialenkringlopen zich en evolueren we naar een circulaire economie. Gevaarlijke afvalstoffen zoals asbest en teer worden uit de keten verwijderd. Downcycling -het gebruik in laagwaardige toepassingen zoals in funderingen of als vulmateriaal- wordt zo veel mogelijk beperkt. Er wordt gestreefd naar hoogwaardige toepassingen die de technische eigenschappen van de materialen optimaal benutten. Zo wordt de materialenkringloop gesloten en het gebruik van primaire delfstoffen gereduceerd. Een voorbeeld hiervan is betongranulaat niet langer in te zetten in (onder)funderingen, maar in dezelfde toepassing waaruit ze afkomstig waren, namelijk in betontoepassingen.

Om dit te kunnen realiseren moeten we het vertrouwen van de markt winnen en de kwaliteitsborging en de traceerbaarheid van de gerecycleerde granulaten verhogen. Dat trachten we te realiseren met het beheersysteem en de toepassing van het eenheidsreglement voor gerecycleerde granulaten.

De SuMMa-studie 'Stimuleren van het gebruik van gerecycleerde granulaten in hoogwaardige toepassingen' toont de beleidsinstrumenten waarmee we de hoogwaardige inzet van gerecycleerde granulaten kunnen bevorderen en geeft enkele mogelijke beleidsinterventies.

Naast puin van bouw- en sloopafval kunnen ook andere secundaire granulaten in de bouw ingezet worden, zoals bijvoorbeeld bodemassen of slakken … Dit is uiteraard maar mogelijk als ze hiervoor geschikt zijn en als ze milieuhygiënisch voldoen en over een grondstofverklaring beschikken.

Een lijst van de secundaire granulaten en een overzicht van mogelijke toepassingen vindt u in de studie en de catalogus. Op basis van een expertenoordeel kwam een matrix tot stand die aangeeft in welke toepassingen een bepaalde grondstof het best tot zijn recht komt.