Veelgestelde vragen over het registreren en rapporteren van afvalstoffen en materialen

Hoe stelt de OVAM de identificatienummers van bedrijven ter beschikking?

Op de website van de OVAM vindt u een aantal lijsten en registers waarbij telkens het identificatienummer vermeld wordt.

In kader van het Integraal Milieujaarverslag (IMJV, zie verder) worden de identificatienummers van inzamelaars, afvalstoffenhandelaars of -makelaars en verwerkers ook ter beschikking gesteld op de website van het IMJV.

U kan het identificatienummer ook opvragen bij het bedrijf zelf.

Wat is het verschil tussen basisgegevens en gevalideerde gegevens?

Basisgegevens zijn de ruwe gegevens die door de bedrijven aangeleverd worden. Ze dragen geen informatie tenzij individuele gegevens over het specifieke bedrijf. Deze gegevens zijn vertrouwelijk, met inachtneming van de bepalingen van openbaarheid van bestuur en openbaarheid van milieugegevens.

Gevalideerde gegevens zijn gecontroleerd en statistisch behandeld. Om zinvolle en betrouwbare gegevens te bekomen volstaat het immers niet om de ruwe basisgegevens bij elkaar op te tellen, maar moeten ze kwaliteitscontrole ondergaan en moeten fouten onderzocht worden. Deze gevalideerde gegevens worden actief of passief (op vraag) gecommuniceerd aan eenieder die er nood aan heeft.

Wat is het verschil tussen een materiaal en een afvalstof?

Een materiaal is elke stof die ontgonnen, gewonnen, geteeld, verwerkt, geproduceerd, verdeeld, in gebruik genomen, afgedankt of opnieuw verwerkt wordt, evenals alle voorwerpen die uit die stoffen zijn vervaardigd. Materialen kunnen primaire grondstoffen zijn, half afgewerkte of afgewerkte producten, of producten die al geruime tijd in gebruik zijn. Ze kunnen zowel hernieuwbaar als niet-hernieuwbaar zijn.

Een afvalstof is elke stof of elk voorwerp waarvan de houder zich ontdoet, zich voorneemt om te ontdoen of zich moet ontdoen.

Alle afvalstoffen zijn materialen, maar niet alle materialen zijn afvalstoffen.

ga naar boven

Welke afvalstoffenregisters bestaan er?

Er bestaan 5 afvalstoffenregisters:

  • de afvalstoffenproducent van bedrijfsafvalstoffen houdt een register bij van de geproduceerde afvalstoffen
  • de inzamelaar, afvalstoffenhandelaar of -makelaar houdt een register bij van de afvalstoffen die ingezameld of verhandeld zijn of waarin zij gemakeld hebben
  • de gemeentelijke overheid of de vereniging van gemeenten, belast met het afvalstoffenbeheer, houdt een register bij van de door de gemeente of in opdracht van de gemeente ingezamelde afvalstoffen
  • de verwerker van afvalstoffen houdt een register bij van de door hem verwerkte afvalstoffen.
  • De eindverkoper, de tussenhandelaar en de producent die, in het kader van de aanvaardingsplicht, afvalstoffen aanvaarden, houden een register.

Wat houdt een register voor een afvalstoffenproducent van bedrijfsafvalstoffen in?

De afvalstoffenproducent van bedrijfsafvalstoffen houdt een register bij van de geproduceerde afvalstoffen. Dit bevat de volgende gegevens:

  • de hoeveelheid afvalstoffen in ton, kubieke meter, liter of kilogram
  • de aard en de samenstelling van de afvalstoffen, met vermelding van de EURAL-code
  • de verwerkings- of toepassingswijze van de afval stoffen: storten, verbranden met energierecuperatie (R1), andere afvalverbranding (D10), hergebruik, composteren, recyclage, sorteren, andere voorbehandeling
  • indien van toepassing, naam, adres en identificatienummer van de inzamelaar, afvalstoffenhandelaar of –makelaar, van Belgische inzamelaars, afvalstoffenhandelaars of -makelaars het ondernemingsnummer en van buitenlandse het btw-nummer
  • naam, adres en identificatienummer van de verwerker van de afvalstoffen, van Belgische verwerkers het ondernemingsnummer en van buitenlandse het btw-nummer.

Als register van geproduceerde afvalstoffen kan een verzameling van identificatieformulieren gebruikt worden, aangevuld met de gegevens over de afvalbewegingen waarvoor geen identificatieformulier vereist is of waarvoor de afvalstoffenproducent zelf regelingen treft. Het register van geproduceerde afvalstoffen wordt ten minste elke maand aangevuld met de meest recente gegevens. Het register wordt gedurende vijf jaar door de registerplichtige bijgehouden. Het register ligt ter inzage op de exploitatiezetel en voor binnenschippers op het schip.

Wat houdt een register voor een inzamelaar, afvalstoffenhandelaar of -makelaar in?

De inzamelaars, afvalstoffenhandelaars of -makelaars houden een register bij van de afvalstoffen die ingezameld of verhandeld zijn of waarin zij gemakeld hebben. Het register bevat de volgende gegevens:

  • de datum van het inzamelen, handelen of makelen
  • de datum van het effectieve vervoer van de afval stoffen
  • het ondernemingsnummer en de naam en het adres van de afvalstoffenproducent of de naam en het identificatienummer van het schip waar de afvalstoffen werden ingezameld, alsook de vermelding van de ligplaats
  • de hoeveelheid afvalstoffen in ton, kubieke meter, liter of kilogram
  • de aard en samenstelling van de afvalstoffen, met vermelding van de EURAL-code
  • indien van toepassing, naam, adres en identificatienummer van de vervoerder van de afvalstoffen, van Belgische vervoerders het ondernemingsnummer en van buitenlandse het btw-nummer
  • de verwerkings- of toepassingswijze van de afvalstoffen: storten, verbranden met energierecuperatie (R1), andere afvalverbranding (D10), hergebruik, composteren, recyclage, sorteren, andere voorbehandeling
  • naam, adres en identificatienummer van de verwerker van de afvalstoffen, van Belgische verwerkers het ondernemingsnummer en van buitenlandse het BTW-nummer.

Het register van ingezamelde, verhandelde of gemakelde afvalstoffen wordt ten minste elke werkdag aangevuld met de meest recente gegevens. Het register wordt gedurende vijf jaar door de registerplichtige bijgehouden. Het register ligt ter inzage op de exploitatiezetel en voor binnenschippers op het schip.

ga naar boven

Wat houdt een register voor de verwerker van afvalstoffen in?

De verwerker van afvalstoffen houdt een register bij van de door hem verwerkte afvalstoffen, dat de volgende gegevens bevat:

  • datum en uur van de aanvoer van de te verwerken afvalstoffen
  • de hoeveelheid aangevoerde afvalstoffen in ton, kubieke meter, liter of kilogram
  • de aard en de samenstelling van de afvalstoffen, met vermelding van de EURAL-code
  • naam, adres, met inbegrip van het land, en, indien gekend het identificatienummer van de afvalstoffenproducent, voor Belgische afvalstoffenproducenten het ondernemingsnummer en voor buitenlandse het btw-nummer
  • indien van toepassing, naam, adres en identificatienummer van de inzamelaar, afvalstoffenhandelaar of -makelaar
  • de verwerkings- of toepassingswijze van de afvalstoffen, met vermelding van de betreffende R- of D-code, en ten minste met de volgende categorieën: storten, verbranden met energierecuperatie (R1), andere afvalverbranding (D10), hergebruik, composteren, recyclage, sorteren, andere voorbehandeling
  • indien van toepassing, de vermelding dat de aangevoerde afvalstoffen geweigerd zijn, met de reden van de weigering
  • in geval van storten, het nummer van het stortvak, met in het geval van gevaarlijk afval de nauwkeurige ligging op de stortplaats
  • in geval van opslag, de lokalisatie van de opslag in de inrichting
  • opmerkingen over de afvalstof en de aanvoer, de ondervonden moeilijkheden en storingen, waarnemingen, metingen en andere inlichtingen over de uitbating van de inrichting.

In de milieuvergunning kan afgeweken worden van de inhoudsvoorschriften van het register. Het register wordt ten minste elke werkdag of na elke aanvoer aangevuld met de meest recente gegevens. Het register wordt gedurende vijf jaar door de registerplichtige bijgehouden en ligt ter inzage op de exploitatiezetel.

Wat houdt een register van de door de gemeente of in opdracht van de gemeente ingezamelde afvalstoffen in?

De gemeentelijke overheid of de vereniging van gemeenten, belast met het afvalstoffenbeheer, houdt een register bij van de door de gemeente of in opdracht van de gemeente ingezamelde afvalstoffen. Dat register bevat per gemeente de volgende gegevens over de afvalstoffen:

  • de hoeveelheid afvalstoffen in liter of kilogram
  • de aard en de samenstelling van de afvalstoffen, met vermelding van de afvalstoffencode
  • indien van toepassing, naam, adres en identificatienummer van de inzamelaar, afvalstoffenhandelaar of –makelaar, van Belgische inzamelaars, afvalstoffenhandelaars of -makelaars het ondernemingsnummer en van buitenlandse het btw-nummer
  • de verwerkings- of toepassingswijze van de afvalstoffen: hergebruik, verbranden met energierecuperatie (R1), andere afvalverbranding (D10), drogenscheiden, recyclage, compostering, tijdelijke opslag, storten of andere verwerking
  • naam, adres en identificatienummer van de verwerker van de afvalstoffen, van Belgische verwerkers het ondernemingsnummer en van buitenlandse het btwnummer
  • gegevens over de initiatiefnemer voor de inzameling, de oorsprong van de afvalstof, de inzamelwijze en de ophaalwijze.

Het register wordt ten minste elke maand aangevuld met de meest recente gegevens. Als afvalstoffenregister kan een verzameling van identificatieformulieren gebruikt worden. Het register wordt gedurende vijf jaar door de registerplichtige bijgehouden. Het register ligt ter inzage op de exploitatiezetel.

Wat houdt een register in kader van de aanvaardingsplicht in?

De eindverkoper, de tussenhandelaar en de producent, die in het kader van de aanvaardingsplicht afvalstoffen aanvaarden, houden een register bij dat de volgende gegevens met betrekking tot de aanvaarde afvalstoffen bevat:

  • de hoeveelheid afgevoerde afvalstoffen;
  • de datum van de afvoer;
  • de aard van de afvalstoffen;
  • indien van toepassing, de naam en het adres van de inzamelaar, afvalstoffenhandelaar of -makelaar van de afgevoerde afvalstoffen; 
  • de naam en het adres van de ontvanger van de afvalstoffen.

Het register wordt ten minste elke maand aangevuld met de meest recente gegevens.

Als afvalstoffenregister kan een verzameling van identificatieformulieren gebruikt worden, aangevuld met de gegevens, wanneer geen identificatieformulier vereist is.

Van de plicht tot het bijhouden van een register door de eindverkoper, de tussenhandelaar en de producent kan worden afgeweken in de milieubeleidsovereenkomst of in het individuele afvalpreventie- en afvalbeheerplan als de inzamelaar, afvalstoffenhandelaar of -makelaar van de afgevoerde afvalstoffen aan de OVAM online-inzagerecht geeft in zijn register, op voorwaarde dat de bepalingen van het online-inzagerecht zijn goedgekeurd door de OVAM.

Volstaat een afvalstoffenregister op papier?

Niet altijd.

De afvalstoffenregisters van geproduceerde afvalstoffen en afvalstoffen die ingezameld worden door of in opdracht van de gemeenten mogen op papier worden bijgehouden.

De afvalstoffenregisters van de inzamelaars, afvalstoffenhandelaars of -makelaars en de verwerkers moeten (ook) op elektronische drager beschikbaar zijn voor een eenvoudigere uitwisseling van de gegevens. Het model hiervoor is niet vastgesteld.

ga naar boven

Welke registers van materialen die geen afvalstoffen zijn bestaan er?

Er bestaan 2 registers van materialen die geen afvalstoffen zijn:

  • materialenregisters van grondstoffenproducenten
  • materialenregisters van grondstoffengebruikers

Wie moet een register van materialen die geen afvalstoffen zijn bijhouden?

Grondstoffenproducenten moeten een materialenregister van geproduceerde grondstoffen bijhouden.

Volgende grondstoffengebruikers houden een materialenregister bij: de grondstoffengebruikers die non-ferro metalen winnen en raffineren met pyrometallurgische, hydrometallurgische of elektrolytische procedés. De minister kan de grondstoffengebruikers aanwijzen die een materialenregister moeten bijhouden.

Wat houdt een materialenregister van grondstoffenproducenten in?

De grondstoffenproducent houdt een register bij van de geproduceerde grondstoffen die volgens de materiaalcodelijst opgenomen moeten worden in het materialenregister. Voorlopig gaat het om de materialen die voorheen geclassificeerd werden als secundaire grondstof en de materialen die gevat zijn door de Europese einde-afval-verordeningen. De grondstoffen die gebruikt worden in de inrichting waar ze zijn ontstaan hoeven niet te worden opgenomen in het register.

Het materialenregister bevat de volgende gegevens over de geproduceerde grondstoffen:

  • de hoeveelheid grondstoffen in ton, kubieke meter, liter of kilogram
  • de aard en de samenstelling van de grondstoffen, met vermelding van de materiaalcode
  • de beoogde toepassingswijze van de grondstoffen: dispers gebruik, gebruik als brandstof of ander gebruik in een ingedeelde inrichting
  • indien van toepassing, naam en adres van de gebruiker en voor Belgische ondernemingen het ondernemingsnummer, voor buitenlandse het btw-nummer.

Het materialenregister wordt ten minste elke dag aangevuld met de meest recente gegevens. Het register wordt gedurende vijf jaar door de registerplichtige bijgehouden. Het register ligt ter inzage op de exploitatiezetel.

ga naar boven

Wat houdt een materialenregister van grondstoffengebruikers in?

De grondstoffengebruiker houdt een register bij van de door hem gebruikte grondstoffen die volgens de materiaalcodelijst opgenomen moeten worden in het materialenregister. De grondstoffen die gebruikt worden in de inrichting waar ze zijn ontstaan, hoeven niet te worden opgenomen in het register.

Het materialenregister bevat de volgende gegevens over de gebruikte grondstoffen:

  • datum en uur van de aanvoer van de te gebruiken grondstoffen
  • de hoeveelheid aangevoerde grondstoffen in liter of kg
  • de aard en de samenstelling van de grondstoffen, met vermelding van de materiaalcode
  • indien van toepassing, naam, adres, met inbegrip van het land, en, indien gekend het identificatienummer van de grondstoffenproducent, voor Belgische grondstoffenproducenten het ondernemingsnummer en voor buitenlandse het btwnummer
  • de beoogde toepassingswijze van de grondstoffen: dispers gebruik, gebruik als brandstof of ander gebruik in een ingedeelde inrichting
  • korte omschrijving van de toepassingswijze
  • indien van toepassing, de vermelding dat de aangevoerde grondstoffen geweigerd zijn, met de reden van de weigering.

Het register wordt ten minste elke werkdag of na elke aanvoer aangevuld met de meest recente gegevens. Het register wordt gedurende vijf jaar door de registerplichtige bijgehouden. Het register ligt ter inzage op de exploitatiezetel.

Volstaat een materialenregister op papier?

Neen. De materialenregisters moeten ook steeds op elektronische drager beschikbaar zijn voor een eenvoudigere uitwisseling van de gegevens. Het model hiervoor is niet vastgesteld.

Welke afvalstoffenproducenten en grondstoffenproducenten moeten rapporteren?

De OVAM maakt jaarlijks een selectie van afvalstoffenproducenten van bedrijfsafvalstoffen en van grondstoffenproducenten die verslag moeten uitbrengen over hun gegevens. De OVAM publiceert de lijst van de selectie op haar website uiterlijk op 31 december van het jaar dat voorafgaat aan het jaar waarin de rapporteringsplicht van toepassing is. Een statistische verantwoording voor de samenstelling van selectie wordt eveneens gepubliceerd.

De afvalstoffenproducenten en grondstoffenproducenten die zijn opgenomen in de selectie, alsook de afvalstoffenproducenten van bedrijfsafvalstoffen, vermeld in de lijst van hinderlijke inrichtingen, opgenomen als bijlage I bij titel I van het VLAREM, met de letter R in de zevende kolom, brengen verslag uit over de in het vorige kalenderjaar geproduceerde afvalstoffen en grondstoffen.

ga naar boven

Wat zijn de verslaggevingsplichten van afvalstoffenproducenten en grondstoffenproducenten?

De verslaggeving van de afvalstoffenproducenten heeft betrekking op alle bedrijfsafvalstoffen, met uitzondering van de met huishoudelijke afvalstoffen vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen die door of in opdracht van de gemeente zijn ingezameld of opgehaald.

De verslaggeving van de grondstoffenproducenten heeft betrekking op alle geproduceerde grondstoffen. De verslaggeving gebeurt via het Integraal Milieujaarverslag (IMJV) op gepersonaliseerde deelformulieren die hiervoor ter beschikking worden gesteld in het IMJV-loket. Meer informatie over het IMJV vindt u op de IMJV-website.

Welke afvalstoffenverwerkers en grondstoffengebruikers moeten rapporteren?

De OVAM maakt jaarlijks een gemotiveerde selectie van Vlaamse afvalstoffenverwerkers en grondstoffengebruikers en de afvalstoffen en grondstoffen waarover zij moeten rapporteren.

De afvalstoffenverwerkers en grondstoffengebruikers die zijn opgenomen in de selectie brengen respectievelijk verslag uit over de in het vorige kalenderjaar verwerkte afvalstoffen en gebruikte grondstoffen.

De OVAM publiceert de lijsten van de selectie op haar website uiterlijk op 31 december van het jaar dat voorafgaat aan het jaar waarin de rapporteringsplicht van toepassing is. Een statistische verantwoording voor de samenstelling van selectie wordt eveneens gepubliceerd.

Welke zijn de verslaggevingsplichten van afvalstoffenverwerkers en grondstoffengebruikers?

De verwerkers van afvalstoffen die opgenomen is in de selectie brengt verslag uit over de in het vorige kalenderjaar door hem verwerkte afvalstoffen waarvoor rapportering wordt gevraagd. Voor zover het in Vlaanderen ingevoerde afvalstoffen betreft, verloopt de verslaggeving via het Integraal Milieujaarverslag (IMJV) op de gepersonaliseerde deelformulieren die hiervoor ter beschikking worden gesteld in het IMJV-loket. Meer informatie over het IMJV vindt u op de IMJV-website.

Wat houdt de rapporteerplicht van de gemeenten in van de door hen of in hun opdracht ingezamelde afvalstoffen?

De gemeentelijke overheden bezorgen jaarlijks voor 1 april aan de OVAM een jaarrapport over de in het vorige kalenderjaar door hen of in hun opdracht ingezamelde afvalstoffen.

Het jaarrapport heeft betrekking op huishoudelijke afvalstoffen en met huishoudelijke afvalstoffen vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen die door of in opdracht van de gemeente zijn ingezameld of opgehaald.

De OVAM bepaalt de inhoud van het jaarrapport en de vorm waarin het wordt opgemaakt en bezorgd, met inbegrip van de technische specificaties voor het elektronisch indienen van het rapport.

Wat houdt de rapporteringsplicht voor (afgedankte) elektrische en elektronische apparaten in?

De aangepaste Europese richtlijn voor AEEA werd in 2014 omgezet in het VLAREMA. Hierin werden nieuwe rapporteringsverplichtingen opgenomen voor (afgedankte) elektrische en elektronische apparaten waaronder ook (afgedankte) fotovoltaïsche zonnepanelen.

Iedereen die AEEA inzamelt, verhandelt, makelt, uitvoert naar het buitenland, verwerkt of hergebruikt, is verplicht hierover te rapporteren aan de OVAM. Deze verplichting geldt ook voor afvalstromen die buiten het Recupel-systeem of PV-Cycle-systeem ingezameld en verwerkt worden. Distributeurs van EEA die niet samenwerken met een contractant van Recupel zijn eveneens verplicht om hierover te rapporteren.

Daarnaast is elke producent (inclusief invoerder) van EEA verplicht om te rapporteren over de hoeveelheden EEA die op de markt werden gebracht en AEEA die ontvangen werden in het kader van de aanvaardingsplicht.

Voor deze rapporteringsverplichting werd de online registratie- en rapporteringstool BeWeee ontwikkeld (www.BeWeee.be). Vanaf eind mei 2015 kan u aan uw rapporteringsverplichtingen voldoen door via dit instrument te rapporteren over het kalenderjaar 2014.

ga naar boven