Asfaltpuin en asfaltgranulaten

Asfaltpuin

Asfaltpuin is afkomstig van de opbraak van wegen en verhardingen zoals parkings.

Net zoals inert puin kan ook asfaltpuin gerecycleerd worden met het oog op hergebruik. 

De recyclage dient te gebeuren in een hiervoor vergunde inrichting. In praktijk zal dit een puinbreekinstallatie zijn die ook vergund is voor het verwerken van asfaltpuin. Hier wordt het asfaltpuin gebroken en gezeefd tot een bepaald kaliber (vaak 0/40 mm) zodat het geschikt wordt voor verder transport en hergebruik.

Teerhoudend of niet?

Het onderscheid tussen teerhoudend en teervrij asfalt (of PAK-houdend en PAK-vrij) bepaalt of en welk hergebruik van het asfaltpuin nog mogelijk is.

Bij teerhoudend asfalt is het gebruikte bindmiddel een distillatieproduct van steenkool. Dit bevat PAK's of poly-aromatische koolwaterstoffen, een familie van organische verbindingen die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Bij teervrij asfalt is het bindmiddel afkomstig van de distillatie van aardolie. Dit bindmiddel bevat nauwelijks PAK's.

Het onderscheid tussen beiden kan gemaakt worden met behulp van een praktische ‘PAK-marker’ test. Deze test vereist enkel een spuitbus en een UV-lamp en kan op de werven zelf uitgevoerd worden. De testkits zijn commercieel verkrijgbaar.

Bij een onduidelijke verkleuring kan een bevestigingsproef met infraroodspectroscopie (IRS) helpen. Het asfaltgranulaat is pak-houdend als de infraroodspectroscopie duidelijke pieken vertoont voor PAK’s.  Infraroodspectroscopie mag u ook gebruiken zonder voorafgaande pak-spray-test.

Of de asfaltgranulaten niet-teerhoudend of teerhoudend zijn, bepaalt welke de mogelijkheden zijn voor hun hergebruik.

Meer informatie vindt u rechts op deze pagina.

Hergebruik van teervrije asfaltgranulaten

Asfaltgranulaten bevatten ten minste 70 % asfaltpuin. De rest bestaat dan uit inerte granulaten, afkomstig van gebroken betonpuin, baksteenpuin en/of natuursteenpuin.

Asfaltcentrales hergebruiken teervrije (of niet-PAK-houdende) asfaltgranulaten bij de productie van nieuw asfalt, bij het zogenaamde 'warm' hergebruik. Dit kan enkel als dit gebruik in de vergunning van de asfaltcentrale vermeld staat.

Juridisch is het asfaltgranulaat bij dergelijk gebruik geen afvalstof meer. Milieutechnisch is dit een hoogwaardige toepassing: het gaat over hergebruik van een materiaal in éénzelfde of een gelijkaardig product als waaruit het materiaal afkomstig is. De materiaalketen wordt zo volledig gesloten.

Teervrije asfaltgranulaten worden echter vaker als bouwstof hergebruikt, in (onder)funderingen voor wegen en verhardingen in zogenaamd 'koud' hergebruik.

Voor dergelijk verspreid hergebruik van een afvalstof zijn er voorwaarden van toepassing. De voorwaarden voor asfaltpuin vindt u bij art. 2.3.2.1 en 2.3.2.2 en bij onderafdeling 5.3.3 van het Vlarema.

Een samenvatting van deze voorwaarden:

  • het asfaltgranulaat is afkomstig van een vergunde recyclage-inrichting;
  • het voldoet aan het 'Eenheidsreglement' (dit is een soort certificeringssysteem). Dit reglement omvat ook een keuring van de aard en van de wijze waarop het asfaltgranulaat geproduceerd is. Deze keuring wordt uitgevoerd door de vzw Copro of Certipro en moet bij de bestemmeling per geleverde lading met een afleveringsbon kunnen gestaafd worden.

Het doel van dit reglement en de keuringen, is om de kwaliteit en zuiverheid van het granulaat te garanderen en zo het hergebruik ervan te stimuleren.  Meer informatie over gerecycleerde granulaten.

Het asfaltpuin moet op zijn bouwtechnische geschiktheid gekeurd worden (bijvoorbeeld Copro TRA 13) alvorens het als nieuwe grondstof voor asfalt mag gebruikt worden.

Hergebruik van teerhoudende asfaltgranulaten

De voorwaarden voor hergebuik zijn strenger omdat teerhoudende asfaltgranulaten (TAG) schadelijker zijn voor mens en milieu.

TAG mag nooit in een asfaltcentrale hergebruikt worden. Bij de verhitting in de centrale kunnen immers teveel PAK's als schadelijke dampen vrijkomen.

De overheid laat het 'koude' hergebruik van teerhoudende asfaltgranulaten (TAG) als bouwstof  niet meer toe sinds 1 mei 2019.

Vanaf 1 mei 2019 blijft voor TAG in principe enkel 'thermische reiniging' over. Het kan nog afgevoerd worden naar een verbrandingsinstallatie waar het teerhoudend bindmiddel vernietigd wordt en het overblijvende, zuivere inerte puin, hergebruikt kan worden. Enkel wanneer de concentratie aan minerale gevaarlijke afvalstoffen zoals PAK laag is, blijft de mogelijkheid om dit afval te storten.

Tot heden zijn er enkel in Nederland installaties die TAG thermisch verwerken.
Voor de uitvoer van teerhoudend afval naar Nederland is volgens de Europese wetgeving een kennisgeving aan de bevoegde overheid nodig. Voor Vlaanderen is dit de OVAM.

Voorafgaand aan het verbod tot gebruik als bouwstof legt de Administratie Wegen en Verkeer (AWV) de verplichting tot thermisch reinigen op in haar bestekken sinds begin 2018.

AWV vraagt bovendien dat de afvoer van TAG, dat vrijkomt bij werken die in haar opdracht uitgevoerd worden, gecertificeerd wordt volgens het 'Bijzonder Reglement BRS 49' van de vzw Copro (Controle Producten). Dit moet garanderen dat het TAG effectief op de eindbestemming thermisch verwerkt zal worden.