Dakbitumen

Dakafval ('roofing') kan teer bevatten. Dit maakt een groot verschil bij de recyclage ervan.

In het verleden was dakafval vooral teerhoudend. Dakbedekkingen op basis van teer worden al geruime tijd niet meer geproduceerd.

Teerhoudend of niet ?

Teerhoudend dakafval is gemaakt op basis van steenkooldistillatie, teervrij dakafval (ook bitumineus dakafval genoemd) op basis van aardoliedistillatie.
Teerhoudend dakafval mag niet meer hergebruikt worden. Het bevat immers polyaromatische koolwaterstoffen ('PAK's'), die bij langdurig contact schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid.

In praktijk zal het onderscheid niet altijd zwart-wit zijn. Bij dakwerken wordt immers vaak een nieuwe laag bovenop een oudere geplaatst. Vroeg of laat moet toch het geheel verwijderd worden wat dan een mengsel is van meerdere, vaak verkleefde lagen met verschillende samenstellingen. Deze lagen zijn vaak moeilijk van elkaar te scheiden. Vooral de oudere lagen kunnen teerhoudend zijn.

Ook andere residu's zoals hout- en isolatieresten, schroeven e.d. bemoeilijken de recyclage.
De economische haalbaarheid van recyclage hangt ook af van de aardolieprijs en dus de prijs voor nieuw dakbitumen.

Teerhoudend herkennen

Teerhoudend dakafval kan men als volgt onderscheiden van teervrij:

  • teerhoudend is vaak broos, teervrij is taaier en is dan ook moeilijker te snijden;
  • teerhoudend is vaak glimmend en bevat vaak moeilijk te verwijderen grind;
  • teervrij is vaak verkleefd aan isolatieresten, teerhoudend zal eerder los op het dak liggen;
  • teerhoudend heeft een indringende geur, teervrij ruikt 'zoeter';
  • teervrij werd gebruikt vanaf 1975, teerhoudend tot ongeveer 1980;
  • het stof van teerhoudend dakafval irriteert de huid.

Het onderscheid tussen teervrij en teerhoudend dakafval kan ook gebeuren via een spuitbusteertest of PAK-test, een zogenaamde "PAK-marker".

Inzamelsysteem

Een aantal afvalverwerkers zamelt dakbitumenafval in. Dit dakbitumenafval wordt in Nederland verwerkt tot herbruikbare granulaten.

Op sommige containerparken kunt u dakbitumenafval afgeven.
Indien dit niet mogelijk is kan u voor beperkte hoeveelheden best een containerdienst contacteren om de afvalstoffen te laten ophalen of af te geven.

Een Belgisch producent van dakbitumen (Derbigum) investeerde de laatste jaren in het opzetten van een recyclagelijn voor dakbitumenafval. Vanaf 2010 is het bedrijf uitgegroeid tot een volledig recyclagesysteem met buiten intern productieafval nu ook extern ingezameld materiaal. Het bedrijf is daarbij continu op zoek naar voornamelijk dakbitumafval dat zo veel mogelijk aan de bron kan ingezameld worden. Hiervoor kan rechtstreeks contact opgenomen worden via recyclage@derbigum.com

De sector voerde samen met de Vlaamse overheid in 2011 een haalbaarheidsstudie uit voor de uitbouw van een Vlaams inzamel- en verwerkingssysteem.
Recyclage en hergebruik blijken mogelijk maar er zijn een aantal knelpunten zoals de nood aan een meer rendabele selectieve sloop van oud dakbitumen.
Ook zijn de kosten en baten voor recylage niet optimaal verdeeld over de keten (producent - dakdekker - gebruiker - afvalinzamelaar en -verwerker - producent).
 

Verbranding in een vergunde wervelbed- of draaitrommeloven is een voorlopig alternatief voor recyclage.

Gebruiksmogelijkheden

Dakbitumenafval (teervrij dakafval) kan gebruikt worden bij de productie van nieuwe bitumineuze dakbedekkingen of bij de productie van asfalt voor de wegenbouw.
Niet meer recycleerbaar dakbitumenafval kan verbrand worden in een vergunde installatie.

Teerhoudend dakafval mag niet meer hergebruikt worden.
Het afval moet verbrand of eventueel gestort worden.

Materiaaleisen voor recyclage

Het dakbitumenafval:

  • moet volledig teervrij en asbestvrij zijn;
  • is bij voorkeur reeds grof vermalen (stukken van max.1 m²);
  • is vrij van hout, stenen, kunststoffen zoals PVC (behalve fijne wapeningsvezels) en andere organische resten;
  • is vrij van aanklevende isolatie;
  • bevat zo weinig mogelijk metalen.

Toekomst

Er zijn technische oplossingen voor het gebruik van dakbitumenafval in nieuw dakbitumen.

Er zijn nog inspanningen nodig voor een meer selectieve sloop van dakbitumenafval en voor de verdere uitbouw van inzamelsystemen en eventueel van een verwerkingscentrum voor dakbitumenafval in Vlaanderen.

De inzameling van dakbitumenafval komt in Vlaanderen op gang waarbij een klein deel op de Belgische markt wordt gerecycleerd. Een ander deel van het afval zou eveneens naar Nederland worden afgevoerd voor verdere recyclage.

Acties binnen beleidskader

De producenten van dakbitumen kunnen dakbitumenafval terug opwerken tot grondstof voor nieuw dakbitumen indien het afval zuiver genoeg en teervrij is. Dakbitumenafval bestaat vaak uit verschillende, soms verkleefde lagen met een variërende samenstelling. De inzameling en opwerking ervan blijft dus een (milieu)technische en economische uitdaging.

In 2010 werd onder de koepel van MIP-2 onderzoek gedaan naar de recyclage van dakbitumen voor hergebruik in hoogwaardige toepassingen waarbij eveneens productspecificaties, logistieke en economische aspecten werden bekeken (eindrapport)

Links