FAQ Nieuwe sorteerverplichting bedrijven: keukenafval en etensresten

Wat is de nieuwe sorteerverplichting?

Voor wie geldt deze verplichting?

Moet ik als bedrijf ook nog andere afvalstromen inzamelen?

Welk afval mag er in mijn container voor keukenafval en etenresten?

Wat mag er NIET in mijn container voor keukenafval en etensresten?

Voor wie is de wetgeving bedoeld?

Hoe organiseer ik best de inzameling van keukenafval en etensresten in mijn bedrijf?

Op wie kan ik beroep doen voor de inzameling van keukenafval en etensresten?

Hoe verschilt keukenafval en etensresten dan van GFT?

De verplichting is geldig voor scholen met meer dan 300 leerlingen, zijn dit de leerlingen die blijven ineten?

Dient een bedrijf dat geen warme catering aanbiedt aan de verplichting te voldoen?

Wat is het concrete verschil tussen keukenafval en etensresten en levensmiddelenafval?

We baten assistentiewoningen uit. Is de maatregel tevens voor deze locaties van toepassing?

Vallen de dagverzorgingscentra, lokale dienstencentra, maaltijdbedeling aan huis, enz. ook onder de nieuwe regels?

Valt een horecazaak hieronder als men dagelijks minder dan 50 maaltijden heeft?

Gaat deze nieuwe verplichting niet veel geld kosten?

Waarom moeten etensresten apart worden ingezameld?

 


Wat is de nieuwe sorteerverplichting?
Vanaf 1 januari 2021, komt er voor bedrijven een verplichting bij. Naast de reeds 21 soorten verplicht te scheiden afval, komen er nog 2 bij: keukenafval en etensresten (1) en levensmiddelenafval (2).

Keukenafval en etensresten (1) duidt op alle voedingsafval dat vrijkomt in de keuken of de geproduceerde resten van (bereide) voeding. Het gaat over voedingsmiddelen zonder verpakking.

Levensmiddelenafval (2) duidt op verpakte voedingsmiddelen. Indien voedingswaren nog verpakt zijn tijdens de afvalfase, moeten deze in een aparte container ingezameld worden.

De nieuwe verplichting is als volgt opgenomen in het VLAREMA: in artikel 4.3.2 werden de volgende wijzigingen aangebracht:

  • 23° keukenafval en etensresten,
  • 24° levensmiddelenafval.

Voor wie geldt deze verplichting?
Deze verplichting geldt vanaf 01/01/2021 voor:

  • Bedrijven en instellingen waar regelmatig en minstens éénmaal per week warme maaltijden worden geserveerd en bereid
  • Super- en hypermarkten met een netto verkoopsoppervlakte van 400 m³

Welke sectoren stappen mee in de selectieve inzameling vanaf 2021?

  • Onderwijsinstellingen met meer dan 300 leerlingen
  • Ziekenhuizen en psychiatrische ziekenhuizen met meer dan 25 erkende bedden
  • Woonzorgcentra met een erkende capaciteit van meer dan 30 bedden
  • Penitentiaire inrichtingen
  • Kazernes van de strijdmachten met meer dan 100 werknemers
  • Bedrijven en instellingen met meer dan 100 werknemers
  • Retaurants, brasserieën en hotels met meer dan 50 maaltijden per dag
  • Feestzalen en polyvalente zalen met een capaciteit van meer dan 250 zitplaatsen
  • Cateringbedrijven

Randopmerking medische sector:
Etensresten van patiënten worden niet als medisch afval beschouwd omdat zij niet voorkomen uit een geneeskundige behandeling zoals omschreven in art. 1.2.1, 26° van het Vlarema.
Een uitzondering  hierop zijn bordresten afkomstig van patiënten die omwille van de bepalingen vermeld in punt 1.1 van bijlage 5.2.3.A in quarantaine verblijven om medische redenen mogen niet met het OBA worden ingezameld.

Moet ik als bedrijf ook nog andere afvalstromen inzamelen?
Ja, u bent als bedrijf verplicht om 21 afvalstromen aan de bron te scheiden.

Informeer bij uw inzamelaar of gemeente naar een geschikte oplossing voor uw selectieve afvalstromen.
Vind meer sorteertips of raadpleeg de veelgestelde vragen.

Welk afval mag er in mijn container voor keukenafval en etenresten?
Kijk in de sorteerwijzer wat bij keukenafval mag of niet en raadpleeg de brochure.

  • Schillen, resten en overschotten van groenten en fruit;
  • Gekookte, gefrituurde… etensresten;
  • Groenten-, vlees-, visresten van soep opgevangen via zeef;
  • Koffiedik;
  • Brood(resten);
  • Eierschalen;
  • Keukenrolpapier, door etensresten vervuilde papier- en kartonnen voedingsverpakkingen;
  • Papieren servetten;
  • Verwelkte snijbloemen;
  • Resten van vlees en vis (vetresten …);
  • Ontpakte voedingswaren (voor verpakte voedingswaren moet een aparte container worden voorzien. Informeer bij uw inzamelaar).

De frequentie voor selectieve inzameling van deze fractie bij de bedrijven die onder de inzamelverplichting vallen, bedraagt meestal 1 of 2 keer per week, afhankelijk van de sector. Deze frequentie is nodig om geurhinder te beperken en de kwaliteit van het keukenafval zoveel mogelijk te behouden.

Indien u verpakt voedselafval hebt, mag dit enkel bij het keukenafval en etensresten indien u dit ontpakt en enkel de voedingswaren deponeert in de container.

Voor grotere hoeveelheden verpakt voedselafval voorziet u een aparte container.
Meer afvaltips

Wat mag er NIET in mijn container voor keukenafval en etensresten?

  • Vloeistoffen (bv. soep, melk, koffie,…)
  • Sauzen, vet en oliën (uitgezonderd gerechten waar een klein aandeel saus in zit)
  • Theezakjes en koffiepads
  • Behandeld hout (met verf, vernis, impregneermiddel)
  • Beenderen en dierlijk (slacht)afval*
  • Dierenkrengen*
  • Schelpen van mosselen, oesters …
  • Kattenbakvulling en vogelkooizand
  • Mest van grote huisdieren of in grote hoeveelheden
  • Stof uit de stofzuiger
  • Wegwerpluiers en ander hygiëne-afval
  • Aarde en zand
  • Kurk
  • Asresten, houtskool
  • Plastiek, glas, metalen
  • Grof ongesnipperd snoeihout, dikke takken
  • Sigarettenpeuken
  • Verpakte voedingswaren*

* voor deze stromen bestaat een afzonderlijke inzamelronde. Informeer bij uw inzamelaar.

Voor voedingsbedrijven, voedingswinkels en supermarkten is er een onderscheid in regelgeving tussen dierlijke en plantaardige voedingsmiddelen.

Verpakte voedingsmiddelen worden daarnaast ofwel ter plaatse ontpakt of in een aparte container ingezameld voor verdere ontpakking.

Etensresten van patiënten die in quarantaine verblijven vanwege besmettelijke ziektes mogen ook niet worden opgenomen in de container voor keukenafval en etensresten.
Meer afvaltips

Voor wie is de wetgeving bedoeld?
Vanaf 1 januari 2021 geldt deze verplichting voor bedrijven die regelmatig en minstens éénmaal per week warme maaltijden serveren én actief zijn in één van de volgende sectoren:

  • Onderwijsinstellingen met meer dan 300 leerlingen
  • Ziekenhuizen en psychiatrische ziekenhuizen met meer dan 25 erkende bedden
  • Woonzorgcentra met een erkende capaciteit van meer dan 30 bedden
  • Penitentiaire inrichtingen
  • Kazernes van de strijdmachten met meer dan 100 werknemers
  • Bedrijven en instellingen met meer dan 100 werknemers
  • Retaurants, brasserieën en hotels met meer dan 50 maaltijden per dag
  • Feestzalen en polyvalente zalen met een capaciteit van meer dan 250 zitplaatsen
  • Cateringbedrijven

Daarnaast geldt de verplichting ook voor super-en hypermarkten met een netto verkoopsoppervlakte vanaf 400 m².

Vanaf 2023 is deze selectieve inzameling van keukenafval en etensresten verplicht voor alle bedrijven ongeacht de geproduceerde hoeveelheid. Bereid u daarom goed voor en neem contact op met uw gemeente of uw private inzamelaar om de inzameling van keukenafval en etensresten te bespreken.
Meer afvaltips

Hoe organiseer ik best de inzameling van keukenafval en etensresten in mijn bedrijf?
Wanneer u als bedrijf wil starten met het inzamelen van uw keukenafval en etensresten is het belangrijk dat u verschillende stappen onderneemt.

1.    Voorzie een afzet-of rolcontainer voor uw etensresten en keukenafval
Neem contact op met uw gemeente en/of private inzamelaar en vraag naar een geschikt inzamelrecipiënt voor uw keukenafval en etensresten.

  • Bij <80 kg/week kan u beroep doen op de GFT-ronde of een private inzamelaar
  • Bij >80 kg/week moet u beroep doen op een private inzamelaar.

2.    Zorg voor goede afvalbakken op de werkplek, eetplaats en de keuken
Zorg dat u op verschillende plekken in uw bedrijf afvalbakken zet waarin het voedselafval en etensresten in gegooid kunnen worden. Bespreek met uw inzamelaar of gemeente mogelijke oplossingen hiervoor. U kan natuurlijk ook zelf afvalbakken hiervoor aankopen. Kijk hiervoor op de lijst van aanbieders.

3.    Informeer en communiceer naar personeel
Zorg ervoor dat u duidelijk uitlegt aan het personeel waarom u start met dit sorteerproject (verplichting maar ook voedselverlies tegengaan en nuttige toepassing van voedselafval) en geef bij de containers duidelijk aan wat er al dan niet in de container past. U kan hiervoor de sorteerposters gebruiken.
U kan daarnaast heel wat communicatiemateriaal terugvinden bij Fost Plus en bij Valipac.

4.    Informeer en communiceer naar de afvalverantwoordelijke
Het is ook belangrijk dat de verantwoordelijke voor het leegmaken van de afvalbakken op de hoogte is van de veranderingen inzake afval sorteren. Bespreek deze verandering met de betrokken medewerkers en zorg ervoor dat hij/zij zeer goed weet in welke container de zakken/bakken met etensresten en keukenafval mogen.

Als uw schoonmaakpersoneel of facilitair personeel verantwoordelijk is voor het beheer van de afvalstoffen, kan u hen deze online vorming laten volgen.

Om sorteerfouten (en boetes) te vermijden neemt u dit best op als een evaluatiepunt bij het functioneringsgesprek.

Op wie kan ik beroep doen voor de inzameling van keukenafval en etensresten?
Afhankelijk van de hoeveelheid van uw wekelijks geproduceerde keukenafval en etensresten kan u beroep doen op 2 kanalen voor de inzameling van het keukenafval en etensresten in uw bedrijf:

1.    U heeft minder dan 80 kg keukenafval en etensresten per week. U kan uw afval meegeven met de huishoudelijke GFT-ronde. Heeft uw gemeente geen GFT-ronde? Dan doet u beroep op een private inzamelaar.
2.    U heeft meer dan 80 kg keukenafval en etensresten per week. U moet uw afval meegeven met een private inzamelaar.

Opgelet: er bestaan verschillende benamingen voor keukenafval en etensresten bij private inzamelaar. Zo spreken sommige inzamelaars over voedselafval, andere weer over swill, terwijl nog anderen over organisch-biologisch afval spreken. Deze afvalstromen duiden op hetzelfde als keukenafval en etensresten. Uw inzamelaar bezorgt u hierbij ook de nodige sorteerinstructies.

Meer sorteertips

Hoe verschilt keukenafval en etensresten dan van GFT?
Volgens het Vlaams Reglement voor Materiaalkringlopen (VLAREMA) duidt keukenafval en etensresten op het organisch-biologisch afval van bedrijven, met inbegrip van keukenafval en etensresten en levensmiddelenafval.

Voor bedrijven is het volgens de sorteerplicht nu al verplicht om groenafval in te zamelen. Dit geldt niet voor voedingsafval (keukenafval en etensresten). Vanaf 1/01/2021 zullen bepaalde bedrijfssectoren (zie andere vragen) verplicht zijn om hun keukenafval en etensresten en/of verpakte voedingswaren (vooral voor supermarkten en grootkeukens) gescheiden in te zamelen.

GFT staat voor Groente-Fruit en Tuinafval. Dit is een gemengde stroom van groenafval en etensresten van particulieren die wordt ingezameld door de intercommunales via een huis-aan-huis inzameling of afgifte op een recyclagepark. Bedrijven kunnen in principe beroep doen op de gemeentelijke ophaling va GFT om te voldoen aan de nieuwe verplichting wanneer zij in de praktijk minder dan 80 kg keukenafval en etensresten per week produceren én ze gelegen zijn langs een huishoudelijke inzamelronde.

Bedrijven die meer dan 80 kg keukenafval en etensresten produceren per week (of waar geen gemeentelijke GFT-inzameling bestaat), doen best beroep op een private inzamelaar (kijk op de lijst van mogelijke inzamelaars).

Meer afvaltips

De verplichting is geldig voor scholen met meer dan 300 leerlingen, zijn dit de leerlingen die blijven ineten?
Wanneer een school minstens éénmaal per week warme maaltijden serveert én meer dan 300 ingeschreven leerlingen telt, moet de school aan deze verplichting voldoen. De verplichting geldt zowel voor gebruik van interne als externe catering. De criteria van het aantal leerlingen wordt bepaald door het aantal leerlingen dat is ingeschreven. Ook hier zullen alle scholen vanaf 2023 onder de verplichting vallen. Best is om u nu al te informeren bij uw lokaal bestuur en/of uw private inzamelaar.

Meer afvaltips

Dient een bedrijf dat geen warme catering aanbiedt aan de verplichting te voldoen?
De verplichting geldt voor bedrijven met meer dan 100 werknemers waar regelmatig en minstens éénmaal per week warme maaltijden worden geserveerd of bereid. Eigen meegebrachte maaltijden door personeel vallen hier niet onder. Indien er beroep gedaan wordt op interne/externe cateraars of keukenpersoneel voor het bereiden van warme maaltijden (bv. ook soep) én het bedrijf valt onder één van de volgende sectoren:

  • Onderwijsinstellingen met meer dan 300 leerlingen
  • Ziekenhuizen en psychiatrische ziekenhuizen met meer dan 25 erkende bedden
  • Woonzorgcentra met een erkende capaciteit van meer dan 30 bedden
  • Penitentiaire inrichtingen
  • Kazernes van de strijdmachten met meer dan 100 werknemers
  • Bedrijven en instellingen met meer dan 100 werknemers
  • Retaurants, brasserieën en hotels met meer dan 50 maaltijden per dag
  • Feestzalen en polyvalente zalen met een capaciteit van meer dan 250 zitplaatsen
  • Cateringbedrijven

Daarnaast geldt de verplichting ook voor super-en hypermarkten met een netto verkoopsoppervlakte vanaf 400 m² (ongeacht het serveren van maaltijden).

Dan is het bedrijf verplicht om keukenafval selectief in te zamelen.
Het serveren of bereiden geldt voor zowel interne als externe cateraars.

Ook hier zullen alle bedrijven vanaf 31/12/2023 onder de verplichting vallen (ongeacht het serveren van maaltijden). Het is daarom belangrijk om nu al afspraken te maken met uw gemeente en/of private inzamelaar.

Meer afvaltips

Wat is het concrete verschil tussen keukenafval en etensresten en levensmiddelenafval?

Wat de inzameling van deze stromen betreft mogen deze allemaal in de container voor oba (organisch biologisch afval). Er moet dus geen onderscheid tussen deze stromen gemaakt worden.
Keukenafval en etensresten zijn eerder afkomstig uit de horeca terwijl levensmiddelenafval eerder afkomstig zijn uit de voedingsindustrie. Wel is het belangrijk om voor verpakt voedingsafval een apart inzamelrecipiënt te voorzien.

We baten assistentiewoningen uit. Is de maatregel tevens voor deze locaties van toepassing?
Ja deze maatregel is vanaf 1/01/2021 van toepassing op de rust-en verzorgingstehuizen en woonzorgcentra. Assistentiewoningen moeten hier ook aan voldoen. Het keukenafval en etensresten van de bewoners kan opgehaald worden via de huishoudelijke ronde en/of een private inzamelaar. Informeer hiervoor bij uw gemeente of uw inzamelaar.

Assistentiewoningen vallen ook onder de categorie woonzorgcentra aangezien die onder beheer van een koepel (vzw,zorgbedrijf, ...) vallen.

Het criterium waar alles op gebaseerd is, is een haalbare selectieve inzameling van organisch afval:

  • inzameling via de private sector: een container/week (80 kg)
  • indien minder dan 80 kg/week  zou het een optie kunnen zijn om in gft-regio's aan te sluiten op de gft-inzameling van de gemeente/intercommunale.

We zien dat selectieve inzameling van keukenafval minder restafval oplevert en meer bewustzijn om preventief aan voedselverlies te doen.

Inzamelaars die in de private sector actief zijn op dit gebied kan je terugvinden op ons webloket.

Bij Eural code in uw afvalstoffenregister dient u volgende code in te vullen:
20 01 08 biologisch afbreekbaar keuken- en kantineafval.

Vallen de dagverzorgingscentra, lokale dienstencentra, maaltijdbedeling aan huis, enz. ook onder de nieuwe regels?
Dagverzorgingscentra maken meestal deel uit van woonzorgcentra, dan vallen ze er automatisch onder.

Maaltijdbedeling en dag-/dienstencentra die niet gelinkt zijn aan woonzorgcentra en die warme maaltijden voorzien, aanbieden (incl. afhalen,..) vallen onder de ruime noemer van catering, en die vallen ook onder de nieuwe regels. De nieuwe regels gaan in vanaf 2021.

Meer informatie over keukenafval of cirkeltips

Valt een horecazaak hieronder als men dagelijks minder dan 50 maaltijden heeft?
Je valt onder de verplichting wanneer je regelmatig en minstens éénmaal per week warme maaltijden serveert en ressorteert onder een bepaalde sector. Voor de horeca is de verplichting bijgesteld naar minstens 50 maaltijden per dag. Dit is een inschatting van het aantal borden van een normaal rendabel restaurant/hotel.
Het criterium waar alles op gebaseerd is, is een haalbare selectieve inzameling

  • in de private sector: een container/week (80 kg)
  • bij minder dan 80 kg kan men aansluiten op de huishoudelijke gft-inzameling,

Alle horeca-en cateringbedrijven (die minder dan 50 maaltijden per dag produceren) zullen vanaf 31/12/2023 hun keukenafval en etensresten selectief moeten aanbieden. Bespreek daarom nu al met uw lokaal bestuur en/of private inzamelaar de mogelijkheden.
Deze verplichting levert een bijdrage tot de circulaire economie op, minder restafval en meer bewustzijn om preventief aan voedselverlies te doen! Zorg er als horecabedrijf vooral voor dat u zo weinig mogelijk etensresten heeft. Benieuwd hoe u dat kan doen? Kijk dan even bij cirkeltips of onderteken het Chef’s Charter van Horeca Vlaanderen.

Gaat deze nieuwe verplichting niet veel geld kosten?
Het is vooral belangrijk dat u in uw onderneming op een bewuste manier leert omgaan met etensresten en keukenafval. Veel van dit afval verdwijnt nu in het bedrijfsrestafval en wordt jammer genoeg verbrand. Dit draagt bij tot de CO2-uitstoot terwijl er nog veel waarde zit in dit type van afval (bv. voor de productie van digestaat of biogas).

U voert in uw onderneming best een doordacht afvalbeleid waarbij u uw restafval zoveel mogelijk probeert te reduceren (door zoveel mogelijk te scheiden). Restafval is de duurste afvalsoort en zal in de toekomst waarschijnlijk nog duurder worden. Het sorteren van uw keukenafval en etensresten (en andere stromen zoals papier, karton en PMD) kan u op termijn dus heel wat geld besparen.

Daarnaast kan u ook initiatieven nemen om zoveel mogelijk etensresten en keukenafval te vermijden. Voor handigeg tips en tricks, kijk op voedselverlies of nofoodtowaste.

Meer sorteertips

Waarom moeten etensresten apart worden ingezameld?
Eetensresten worden apart ingezameld omdat deze nog een nuttige toepassing kunnen krijgen voor de productie van compost, digestaat en biogas. Zo werken we allemaal samen aan een sterke circulaire economie.

Gaat de container voor keukenafval en etensresten geen geurhinder veroorzaken?

In de warme zomermaanden bestaat de kans dat uw container voor keukenafval en etensresten geurhinder veroorzaakt. Zorg daarom voor een goed afgedekte container en zorg voor een regelmatige afvoer van uw keukenafval en etensresten.

  • Wanneer u meer dan 80 kg etensresten en keukenafval per week heeft, laat u dit best 1 à 2 maal per week afvoeren door uw private inzamelaar.
  • Wanneer u minder dan 80 kg etensresten en keukenafval heeft per week, laat u dit best inzamelen met de huishoudelijke GFT-ronde. Is er in uw gemeente geen GFT-ronde? Dan dient u beroep te doen op een private inzamelaar

Overzicht van private inzamelaars