FAQ wetgeving cateringmateriaal

Overzicht veelgestelde vragen

 

 

 

Wie voert de handhaving uit?

De lokale overheden staan in voor de handhaving van de kleinere evenementen die doorgaan op hun grondgebied. Deze evenementen worden aangevraagd aan het lokale bestuur. Het toezicht kan uitgeoefend worden door de lokale toezichthouder.
Meer info rond handhaving van de 90% inzameling voor lokale toezichthouders op evenementen hier.

De grote evenementen die ingedeeld zijn als klasse 1 bedrijf in de indelingslijst van VLAREM worden door afdeling Handhaving van het departement Omgeving gecontroleerd. Overeenkomstig artikel 34 §1 Milieuhandhavingsbesluit heeft de lokale toezichthouder enkel maar een volledige bevoegdheid voor inrichtingen klasse 2 en 3.

Terug naar overzicht >>


Hoe de 90% inzameling van eenmalige drankverpakkingen bewijzen?

Eventorganisatoren zijn volgens artikel 5.3.12.1 van het VLAREMA verplicht om herbruikbare bekers te gebruiken. Indien organisatoren ervoor kiezen om deels of volledig met eenmalige drankrecipiënten te blijven werken moet hiervan minimaal 90% (vanaf 2022 95%) van de geserveerde verpakkingen ingezameld worden voor recyclage. De bewijslast hiervoor ligt bij de organisator.

De OVAM zet de organisator op weg met een leidraad om dit te behalen: Leidraad 90% inzameling eenmalige drankverpakkingen voor de organisator

Terug naar overzicht >>

Hoe reinig ik herbruikbaar cateringmateriaal?

a) Algemene aandachtspunten
  • Zorg steeds voor een goede scheiding tussen vuile en propere afwas;
  • Voer na het reinigen een visuele controle uit en verwijder gebarsten, verkleurd of beschadigd cateringmateriaal;
  • Berg afgewassen materiaal zo snel mogelijk op en buiten het bereik van stof, contaminatie en liefst op een koele en dampvrije plaats;
  • Ontsmettingsmiddelen, biociden, gebruiken kan (het is niet verplicht om deze te gebruiken), maar alleen als deze geschikt zijn om met levensmiddelen in contact komen, voor het specifieke materiaal en de toepassing. Lees aandachtig de voorschriften van de fabrikant.
b) Industrieel afwassen:

Industrieel afwassen door een professionele dienstverlener verdient de voorkeur boven machinaal of manueel afwassen omwille van hygiëneredenen. Er is een ruim aanbod van industriële afwasservices in Vlaanderen aanwezig. Een overzicht van aanbieders vindt u hier.

c) Machinaal afwassen:

Na industrieel, verdient machinaal afwassen de voorkeur boven manueel afwassen. In een afwasmachine:

  • Is de temperatuur van het water hoger dan de temperatuur bij het manueel afwassen;
  • Kunnen specifieke reinigings- en spoelmiddelen gebruikt worden (efficiënter maar agressiever voor de handen);
  • Wordt het gebruik van vaatdoeken, sponsjes of borsteltjes vermeden;
  • Is de contacttijd met het water langer en bent u zeker dat resten van detergenten en spoelmiddelen bij het naspoelen degelijk afgespoeld zijn;
  • Is daarentegen wel een voorwas vereist.

Meer info over machinaal afwassen in G-023 van het FAVV deel 1 op p. 39/55.

d) Indien u er toch voor kiest om manueel af te wassen:
  • Houd de temperatuur van het afwaswater zo hoog mogelijk, dit is de maximale temperatuur die nog draaglijk is voor de handen;
  • Ververs het waswater telkens wanneer nodig;
  • Gebruik (ecologische) detergent. Deze dient voedingsgeschikt te zijn en niet agressief voor de herbruikbare bekers (vraag eventueel na bij uw leverancier welke detergenten geschikt zijn);

  • Doseer het detergent op de juiste manier (volgens de aanbevelingen van de producent);

  • Gebruik zachte sponsen. Harde borstels beschadigen de herbruikbare kunststoffen materialen (zowel polycarbonaat als polypropyleen);

  • Spoel na met drinkbaar en zo heet mogelijk water (net verdraagbaar voor de handen);

  • Gebruik altijd een afwasbak met gescheiden compartimenten voor de afwas en de naspoeling;

  • Hernieuw regelmatig het afwasmateriaal zoals sponsjes, borstels, vaatdoeken,…;

  • Stel de afgewassen onderdelen zodanig, dat het uitlekken en drogen vlot kan verlopen;

  • Beperk het afdrogen met een handdoek tot een strikt minimum. Luchtdroging verdient de voorkeur. Dit kan via een ‘piramidesysteem’: stapel het schone maar nog natte cateringmateriaal op elkaar waarna het door de lucht droogt. Indien het gebruik van handdoeken niet te vermijden is, neem dan steeds propere handdoeken. Was ze na gebruik op 60°C. Laat ze niet drogen om opnieuw te gebruiken;

  • Was uw handen alvorens afgewassen herbruikbaar cateringmateriaal aan te raken en beperk het tot een minimum;

  • Garandeer dat de afgewassen bekers droog en hygiënisch zijn alvorens ze op te bergen! Opgelet: kunststof droogt moeilijker dan glas of porselein. De kans op schimmelvorming bij manuele droging is daardoor groot. Drogen in vaatwaskorven of industrieel eindreinigen is sterk aanbevolen;

Meer info over reiniging van materiaal vindt u in het Praktijkhandboek autocontrole voor de B2C-sectoren van het FAVV op p.46.
Meer info over vaatwas van klein materiaal in G-023 van het FAVV deel 1 op p. 38-40/55.

Terug naar overzicht >>

Hoe werk ik met herbruikbaar cateringmateriaal?

OVAM stelt een praktische handleiding, infofiches en stappenplannen per type event ter beschikking op zijn website.

Terug naar overzicht >>

Welke voordelen heeft de herbruikbare beker tov de wegwerpvariant?

Financieel:
Herbruikbare bekers vragen in eerste instantie een inspanning (lenen, huren, wassen), maar ze brengen ook op:

  • Lagere personeelskosten (40 tot 50% minder uren opruimwerk, minder werklast voor het ecoteam). Dit compenseert het extra werk ter plekke (bv. afwas of handling aan de toog) ten dele.
  • Lagere verwerkingskosten afval (volume afval vermindert drastisch).
  • Mogelijke opbrengst via stukje niet-recupereerbare waarborg of via waarborg van niet-teruggebrachte bekers

Bereken uw kosten en opbrengsten van herbruikbare bekers via de simulatietool.

Netheid terrein:
Bovendien neemt de netheid van het terrein toe. Op en rond het terrein blijft het properder, omdat er minder zwerfvuil van wegwerpbekers rondslingert. Het resulteert in een aangename evenementervaring en het bevordert bovendien de relaties met de buurtbewoners van het evenement en met de eigenaar van het terrein.

Kwalitatievere drinkbeleving:
Herbruikbare bekers (of echt vaatwerk) zorgen voor een kwalitatievere drinkbeleving. Er zijn stijlvolle herbruikbare bekers op de markt. De gebruikers hebben een aangenamere drinkervaring die dicht aanleunt tegen glas. Omdat de herbruikbare bekers dikker zijn, blijft koude drank langer fris.

Terug naar overzicht >>

Is de biogebaseerde beker, zoals PLA, een alternatief voor de wegwerpbeker?

Neen, biogebaseerde, composteerbare –of zogenaamde biobekers zoals PLA-bekes zijn nog altijd wegwerpmateriaal. Het voordeel is dat de bekers gemaakt zijn uit hernieuwbare grondstoffen, maar in tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, kunnen dergelijke bekers niet natuurlijk composteren. Bovendien kunnen ze niet via de reguliere kanalen voor selectieve inzameling naar recylage gebracht worden. Indien ze toch in het PMD belanden, verstoren ze het sorterings- en recyclageproces. U zal dus steeds een aparte verwerker moeten aanstellen. Zoniet, belanden deze bekers bij het restafval in de verbrandingsoven.

De verwerkingscapaciteit van deze bekers is in België erg beperkt, er zijn slechts 2 verwerkers. Afhankelijk van de locatie van het evenement kan er dus extra mobiliteitsdruk optreden. Bijgevolg is het materiaal niet geschikt voor kleine evenementen. Informeer u steeds bij de verwerkers alvorens voor dit materiaal te kiezen.

Terug naar overzicht >>

Is de kartonnen beker een alternatief voor de wegwerpbeker?

Neen, de kartonnen beker is nog altijd wegwerpmateriaal. Naast karton is er steeds een kunststoffen binnenlaag aanwezig die de recyclage bemoeilijkt. Dergelijke bekers moeten apart ingezameld worden en naar een aparte verwerker gestuurd worden.  Momenteel is er nog geen installatie in België. Vermijd deze bekers, en indien dit niet mogelijk is, verzeker u dan van een contract met een aparte verwerker. Goed ingezamelde bekers worden momenteel uitgevoerd naar het buitenland voor recyclage.

Terug naar overzicht >>

Zijn herbruikbare bekers hittebestendig?

a) voor de industriële wasmachine?

Herbruikbare bekers zijn bestand tegen warme temperaturen en kunnen dus industrieel gereinigd worden. Een standaard industriële vaatwasser wast en spoelt de bekers grondig, maar droogt ze niet. Kunststof absorbeert de warmte niet goed en kan daardoor niet snel opdrogen. Het grondig drogen, al dan niet met de hand, van de bekers na het wassen is een absoluut aandachtspunt om contaminatie te voorkomen.

b) om warme dranken in te serveren?

PC en PP-bekers zijn hittebestendig en geschikt voor allerhande warme dranken zoals koffie, thee, glühwein en chocomelk.

Indien u een keuze maakt tussen beide materialen is PP voor warme dranken beter geschikt omwille van de samenstelling van de kunststof.

Terug naar overzicht >>

Wat met stockage van herbruikbare bekers?

Sommige bekerleveranciers/afwasservices bieden stockageruimte aan.

Indien gekozen wordt om stockage zelf te organiseren, hou dan rekening met het volgende:

Extra opslag op het terrein:
Herbruikbare bekers nemen meer plaats in dan wegwerpbekers. Voorzie voldoende opslagruimte. Ter vergelijking (standaard beker 25cl):

  • Een europallet (80x120 cm) wegwerpbekers: 40.000 tot 60.000 bekers,
  • Een europallet herbruikbare bekers, in elkaar gestapeld in bakken: 6.000 tot 8.000 bekers,
  • Een europallet herbruikbare bekers, apart gestapeld in korven: +/-1.500 bekers

Herbruikbare bekers die eenmalig worden gebruikt op het evenement en dus niet worden gewassen op het terrein, vereisen zes tot 25 keer meer plaats backstage dan wegwerpbekers. Wanneer de bekers wel ter plekke worden afgewassen, zal er twee tot zes keer meer plaats nodig zijn.

Meer info vindt u in de handleiding herbruikbare bekers (BE; 2019).

Terug naar overzicht >>

Wat met veiligheid en herbruikbare bekers?

a) Zijn herbruikbare bekers breekbaar en dus mogelijk gevaarlijk?
De breekgevoeligheid van herbruikbare bekers is doorgaans beperkt en afhankelijk van de dikte en het type materiaal. Vraag op voorhand inlichtingen aan de leverancier.

Indien schade optreedt, vallen de bekers uiteen in grote brokken, niet te vergelijken met scherpe glasscherven.

Dankzij het gebruik van een waarborg worden bekers teruggebracht naar een inzamelpunt, waardoor het rondzwerven van bekers met bijbehorende risico’s bovendien minimaal is.

b) Wat als er gegooid wordt met herbruikbare bekers? Bijvoorbeeld in voetbalstadia.
Maatregelen zoals een strengere sanctionering, een camerasysteem voor vaststelling van overtredingen of een beker met het logo van de eigen club ontmoedigen de neiging tot gooien.

Daarnaast bestaan er speciaal ontworpen bekers. Bijvoorbeeld bekers die zichzelf ledigen tijdens het gooien, waardoor de kans op verwondingen daalt. Een ander voorbeeld zijn bekers die de eigenaar identificeren dankzij een chip. Het gebruik van deze gepersonaliseerde bekers ontmoedigt potentieel misbruik.

Terug naar overzicht >>

Hoe informeer ik de verenigingen in mijn gemeente?

OVAM stelt presentaties ter beschikking via de website Groen Event.

Terug naar overzicht >>

Ik ben een jeugdvereniging, waar kan ik terecht voor informatie rond bekers?

Terug naar overzicht >>

Komen er nog andere maatregelen na 2020?

Tegen midden 2021 wordt de Europese SUP-richtlijn, de wetgeving rond plastics voor eenmalig gebruik, omgezet in elke lidstaat. De richtlijn beoogt een significante reductie van niet-herbruikbare drankbekers en verbiedt plastieken bestek, bordjes, rietjes en roerstaafjes.

Voor overheden wordt het verbod op eenmalig cateringmateriaal vanaf 2022 uitgebreid naar eenmalig cateringmateriaal voor bereide voedingsmiddelen. Bereide voedingsmiddelen zijn voedingsmiddelen die ter plaatse worden klaargemaakt, samengesteld, geschikt, opgewarmd, geregenereerd of ontdooid. Eveneens voedingsmiddelen die daarmee vergelijkbaar zijn maar in een centrale locatie zijn bereid zoals broodjes, wraps, slaatjes,...  Voorverpakte etenswaren zoals een chocoladereep, een zakje chips, een ijsje,… zijn niet onderhevig aan het verbod.
De OVAM raadt organisatoren en overheden aan om nu al te anticiperen op beide maatregelen.

Terug naar overzicht >>

Ik ben een drankaanbieder op een evenement, moet ik zelf herbruikbare bekers aankopen?

Het is aan de eventorganisator om ervoor te zorgen dat de nodige afspraken zijn gemaakt met alle aanbieders van dranken die binnen een afgebakende evenementenzone zitten. De eventorganisator is de eindverantwoordelijke voor de naleving van de regels over bekers en drankverpakkingen. Om te weten te komen welke maatregelen genomen zijn, neemt u contact op met de eventorganisator.

Terug naar overzicht >>

Zijn horeca en lokale handel in evenementenzones onderhevig aan de wetgeving?

Horeca en lokale handel wiens werking in het gebied van de evenementenzone liggen, maken niet noodzakelijk deel uit van het evenement. Zij oefenen hun reguliere werking uit. Dit verandert vanaf het moment zij een buitentoog zetten waardoor ze aangeven effectief deel uit te maken van het evenement, of wanneer de lokale overheid dit anders bepaald.

Terug naar overzicht >>

Wat is een evenement?

Evenementen zijn periodieke of eenmalige gebeurtenissen op het gebied van kunst, cultuur, sport, feesten, kermis... De gebeurtenissen worden PUBLIEK aangekondigd, gaan op een welbepaald tijdstip door, zijn TIJDELIJK en IEDEREEN is er welkom, al of niet tegen betaling. Het maakt niet uit of het op publiek of privaat terrein doorgaat, in een open of afgesloten ruimte.

Uitzonderingen zijn markten die gedurende het jaar op vaste en geregelde tijdstippen doorgaan (wekelijks of maandelijks). Zij worden niet als evenementen beschouwd.

Meer info over markten, jaarmarkten, kermissen en braderijen hier.

Het artikel 5.3.12.1 is van toepassing op evenementen. Artikel 5.3.12.2 is van toepassing voor Vlaamse overheden en lokale besturen in hun eigen werking en op door hen georganiseerde evenementen.

Terug naar overzicht >>

Zijn drankaanbieders op een kermis, braderij of markt onderhevig aan de wetgeving cateringmateriaal VLAREMA-artikel 5.3.12.1?

Er zijn 2 mogelijkheden:

a) optie 1:  De kermis, markt of braderij wordt beschouwd als een evenement en is onderhevig aan VLAREMA-artikel 5.3.12.1:

Kermissen en bepaalde markten worden omschreven als een evenement indien het gaat om een activiteit die grote groepen mensen aantrekt en de mogelijkheid biedt tot een hoge consumptie van dranken ter plaatse. Aldus is er een verhoogd risico op het ontstaan van zwerfvuil of het afdanken van grote hoeveelheden recycleerbaar drankafval in restafvalrecipiënten.

Een kermis beschouwen we daarom als een evenement. Ook bepaalde markten zoals een kerstmarkt, jaarmarkt of sommige avondmarkten, die leiden tot veel en onmiddellijke drankconsumptie ter plaatse, beschouwen we daarom als een evenement en zijn onderhevig aan artikel 5.3.12.1.

b) optie 2:  De markt wordt niet beschouwd als een evenement en is niet onderhevig aan de wetgeving:

Daarentegen beschouwen we markten met een terugkerend karakter, die op vaste en geregelde tijdstippen tijdens het hele jaar doorgaan, niet als evenementen. Voorbeelden zijn de wekelijkse of maandelijkse markten. Deze markten zijn eerder functioneel en gericht op de verkoop van goederen en etenswaren die thuis worden geconsumeerd. Er worden beduidend minder dranken aangeboden voor onmiddellijke consumptie. Dit in tegenstelling tot een jaarmarkt, kerstmarkt of sommige avondmarkten.

Terug naar overzicht >>

Zijn drankaanbieders op een kermis, braderij of markt onderhevig aan het totaalverbod op wegwerp drankrecipiënten, VLAREMA-artikel 5.3.12.2 voor evenementen georganiseerd door een overheid?

Markten, braderijen en kermissen worden niet aanzien als een evenement georganiseerd door een overheid. Ze vallen dus niet onder VLAREMA-artikel 5.3.12.2 en zijn niet onderworpen aan het totaalverbod op wegwerpverpakkingen voor dranken.

Markten en kermissen worden enkel beschouwd als evenementen georganiseerd door de overheid indien de overheid de catering zelf organiseert, bijvoorbeeld door een aanbesteding of overheidsopdracht. Het Belgisch Staatsblad van 7 juni 2019 stipuleert het volgende:
“Artikel 5.3.12.2 stelt een verbod in voor het serveren van drank in recipiënten voor eenmalig gebruik in de eigen werking en op de door de Vlaamse overheden en lokale besturen georganiseerde evenementen. Het betreft de evenementen waar de overheden zelf bepalen hoe de catering verloopt, bijv. door een marktbevraging. Het betreft dus niet bijv. de handelaars die dranken en voedingsmiddelen verkopen op door de overheden georganiseerde markten en kermissen.”

Terug naar overzicht >>

Mag de cafetaria van de sporthal, het zwembad of de buitenschoolse kinderopvang nog wegwerp aanbieden tijdens de dagdagelijkse werking?

a)    De uitbater is een lokale of Vlaamse overheid

Lokale en Vlaamse overheden mogen vanaf 1 januari 2020 op eigen evenementen en in de interne werking geen dranken meer serveren in wegwerpbekers of in eenmalige drankverpakkingen.

Het begrip "interne werking" interpreteert OVAM als 'de administratieve werking (bureaus, personeel,...)'. In geval van overheidsdiensten, zoals een zwembad, sporthal of buitenschoolse kinderopvang waar zowel internen als externen drank consumeren, moet bekeken worden wie het hoofdaandeel in de cateringafname op zich neemt. Indien het merendeel externen: éénmalige drankverpakkingen  mogen nog aangeboden worden. Indien het merendeel internen: geen éénmalige drankverpakkingen  meer."
In geval van een sporthal, zwembad of buitenschoolse kinderopvang komt het er in de praktijk dus meestal op neer dat éénmalige drankverpakkingen nog aangeboden mogen worden op voorwaarde dat voldoende pmd-vuilnisbakken een goede sortering garanderen.

Daarentegen, wanneer er een evenement georganiseerd wordt, wordt de uitbater als eventorganisator beschouwd, en is de wetgeving voor “evenementen, georganiseerd door overheden” van toepassing.

b)    De uitbater is geen lokale of Vlaamse overheid

Ja, petflesjes of blikjes mogen hier nog aangeboden worden op voorwaarde dat voldoende pmd-vuilnisbakken een goede sortering garanderen.

Daarentegen, wanneer er een evenement georganiseerd wordt, wordt de uitbater als eventorganisator beschouwd, en is de wetgeving voor “evenementen, niet georganiseerd door overheden” van toepassing.

Terug naar overzicht >>
 

De wetgeving (artikel 5.3.12.3) laat toe dat de minister uitzonderingen kan maken. Wie kan zo’n een uitzondering aanvragen?

Indien het verbod in kwestie voor bepaalde types cateringmateriaal in bepaalde toepassingen niet zal leiden tot milieuwinst, kan een uitzondering aangevraagd worden.

Alle evenementorganisatoren of de sector die drankverpakkingen op de markt brengt kunnen dit aanvragen. De procedure hiervoor is niet bepaald in de wetgeving. Indien een uitzondering wordt toegestaan, moet deze gevolgd worden door de lokale besturen.

Terug naar overzicht >>