Gent - Gentbrugse Meersen

Waar is de site gelegen?

De te saneren percelen zijn gelegen in de Noordelijke riviernatuurzone, een deelgebied van de 'Gentbrugse Meersen'. Ten zuiden grenst dit gebied aan de E17 en ten noorden en ten oosten grenst het aan de Schelde. Volgens het gewestplan wordt dit terrein een natuurgebied.

Hoe is de verontreiniging ontstaan ?

De Noordelijke Riviernatuurzone is lang enkel in gebruik geweest als landbouwgebied. De alluviale vlaktes in de nabijheid van de Schelde zijn voornamelijk gebruikt als hooi- en weilanden. Op het einde van de 19e eeuw is met de rechttrekking van de Schelde een arm van de rivier afgesneden. Deze Scheldemeander is gedurende de 20e eeuw opgevuld met stortmateriaal van diverse aard.

In de jaren 1950–1960 startte men met de winning van zand en klei in het gebied. Bij de start van de ontginning werd de bovenste grondlaag apart gehouden zodat deze, na opvulling van de putten met afval, als afdeklaag kon gebruikt worden. Tijdens de periode dat er gestort werd, brandde men het afval voortdurend op om zoveel mogelijk afval in de ontgonnen putten te krijgen.

Specifiek voor de te saneren percelen werd er industrieel afval gestort dat afkomstig is van het metaalverwerkend bedrijf Arbed, plaatselijk gekend als de "puntfabriek", een metallurgisch bedrijf dat actief was in het beitsen, galvaniseren en verkopen van metalen.

Wat gebeurde er al voor de saneringswerken?

De OVAM voerde samen met de stad Gent een bodemonderzoek uit in de Gentbrugse Meersen. Dit onderzoek werd in april 2007 conform verklaard aan bepalingen van het Bodemdecreet en toont aan dat er op diverse plaatsen in het gebied verontreinigende stoffen aanwezig zijn. Slechts één perceel, gelegen in de Noordelijke Riviernatuurzone, is in die mate verontreinigd met verschillende zware metalen dat er een sanering noodzakelijk is. Voor de andere verontreinigde percelen werd geconcludeerd dat er geen risico bestaat voor de volksgezondheid en voor de omgeving. Een sanering van deze percelen is niet nodig. Meer informatie hierover vindt u via volgende linknatuurinrichtingsproject Gentbrugse Meersen
 

Hoe pakt de OVAM de bodemsanering aan?

De sanering startte in mei 2014 en omvat het uitgraven van het materiaal tot een diepte van 1 meter onder maaiveld. Door het ontgraven van de bovenste meter en het heraanvullen met propere aanvulgrond verdwijnt het risico van de verontreiniging. Er blijft op het terrein een restverontreiniging achter die geen risico meer inhoudt voor de volksgezondheid en de omgeving.

Het materiaal werd zo selectief mogelijk ontgraven, zodat een deel van de uitgegraven bodem terug wordt ingezet als bouwstof. De overige partijen werden bij een daartoe vergunde stortplaats (Terranova) gestort. Na afgraving werd de ontgravingsput opgevuld met propere grond die qua bodemstructuur overeenkomt met de bodemstructuur van het natuurgebied, met name aanvulgrond die sterk kleihoudend is en arm aan voedingsstoffen (stikstofverbindingen en fosfaat). Een herinzaaiing of heraanplanting van het terrein is niet voorzien.
 

 

In totaal werd in 2014 reeds 6.487,1 ton grond afgegraven en afgevoerd

  • 2.450,74 ton te storten;
  • 3.797,56 ton bouwkundig gebruik;
  • 238.8 ton teerafval.

Op basis van de afperkende boringen is gebleken dat de perceelsgrenzen - niet zoals in het beschrijvend bodemonderzoek bepaald werd - de grenzen van het stort vormen: de afperking volgt in grote lijnen de perceelsgrenzen, maar niet exact. Er is dus een bijkomende afgraving rondom noodzakelijk na de bijkomende administratieve incorporatie van deze percelen. Deze tweede fase zal uitgevoerd worden in de periode september – oktober 2020.

Na verloop van tijd zal de vegetatie zich spontaan terug vestigen, zoals ook vastgesteld werd na de eerste fase van de sanering. 

Wat gebeurt er na de sanering?

De Stad Gent herontwikkelt de Noordelijke Riviernatuurzone tot een landschap dat voornamelijk gekenmerkt wordt door graslanden, ruigten en moeras. Het specifieke perceel wordt na sanering deels herontwikkeld tot droge bosrand als buffering van de E17. Een gedetailleerd ontwerp voor deze zone wordt later opgemaakt. Meer informatie over de Gentbrugse Meersen vindt u op www.gent.be/gentbrugsemeersen

 

 

Gentbrugse Meersen in Gent
Contact

Projectverantwoordelijke OVAM
Inge De Vrieze
015 284 412
ambtshalve@ovam.be

Erkend bodemsaneringsdeskundige
Abesim bvba

Gespecialiseerd aannemer
Ghent Dredging

Veiligheidscoördinator
Abesco

Terreineigenaar
Stad Gent