Herbruikbare bekers: nieuw rapport

  • 20 april 2020

Sinds 1 januari 2020 mogen organisatoren van evenementen geen drank meer serveren in eenmalige recipiënten. Wegwerpbekers, blikjes of petflesjes zijn enkel toegelaten als de organisator 90 procent van de verpakkingen inzamelt voor recyclage (95 procent vanaf 2022). Voor overheden geldt de 90 procent-maatregel niet.

De OVAM biedt organisatoren en lokale overheden de nodige praktische handvatten in de vorm van een nieuwe handleiding, een stappenplan, infofiches en een kostensimulatie: allemaal te vinden op www.groenevent.be. Intussen werd er ook een update van de studie uit 2017 uitgevoerd om de milieu-impact van eenmalige en herbruikbare bekers en flesjes te vergelijken. Wij zetten de belangrijkste bevindingen op een rij.

Gebruikscycli, materiaal en gewicht

Vanaf tien gebruikscycli heeft de herbruikbare beker de potentie om de laagste milieu-impact te hebben. Dat heeft te maken met het feit dat het gewicht en het materiaal van een beker de grootste invloed hebben. Hoe vaker een beker gebruikt wordt, hoe meer de impact van materiaal en gewicht wordt gespreid over het aantal consumpties. Zo ligt de impact van grondstoffen en productieproces op het totale milieuplaatje van een beker na dertien consumpties al 85 procent lager dan na twee consumpties.

Dat geldt ook voor wegwerpbekers en -flesjes: het productieproces en grondstoffengebruik wegen het meest door in het totale milieuplaatje. Dus hoe lager het gewicht, hoe beter. Het gebruik van gerecycleerd materiaal doet de milieu-impact ook dalen. Een rPET-beker heeft de laagste impact, een petflesje scoort het slechtst.

Transport en afwas

In tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt, blijkt dat transport bij herbruikbare bekers slechts een geringe bijdrage levert aan de totale milieu-impact. In het geval van een polypropyleen-beker is dat gemiddeld 2 procent. De voetafdruk van het wassen blijkt eveneens beperkt.

Inzameling en recyclage

Hoe hoger de inzameling van eenmalige drankverpakkingen, hoe beter het recyclagecijfer. Nochtans blijkt uit de resultaten dat een verhoogde inzameling de milieu-impact van eenmalige drankverpakkingen slechts beperkt doet zakken. Zo daalt bij een toename van 50 naar 90 procent inzameling de impact gemiddeld met 10 procent. De invloed van grondstoffen en productieproces blijft vele malen groter, met een aandeel van meer dan 50 procent in het totale milieuplaatje.

Een andere factor die de recyclage van wegwerpdrankverpakkingen negatief beïnvloedt, is verontreiniging (vocht, etiketten, sigarettenpeuken …), waardoor een deel van de materialen niet gerecycleerd kan worden. Ook de verwerkingsmethode speelt een rol. Momenteel zijn er in  België geen closed-loop recyclagemogelijkheden, waarbij materiaal opnieuw in drankverpakkingen verwerkt wordt. Polypropyleenbekers worden verwerkt in andere toepassingen, zoals bloempotten en autobumpers. Materialen die wel in aanmerking komen voor hoogwaardige verwerking, zoals pet, kunnen tot op heden enkel in het buitenland verwerkt worden.

Conclusies: in de praktijk

Of u nu voor herbruikbare of eenmalige bekers of flesjes kiest, wat vaststaat is dat het gewicht en het materiaal per type drankverpakking doorslaggevend zijn. Geef de voorkeur aan lichtgewicht verpakkingen en bekijk op voorhand hoe het gekozen materiaal gerecycleerd zal worden. Onthoud dat petflesjes op het vlak van milieuvriendelijkheid af te raden zijn, vanwege hun zware stukgewicht.

Een hoog inzamelingspercentage is ook cruciaal. Voorzie een waarborgsysteem met ecocoins, cash(less) of jetons en maak geldteruggave mogelijk. Vermijd bij herbruikbare bekers verlies door bekers te bedrukken (mensen nemen ze dan mee als souvenir).

Variabelen zoals de opruimkost en de impact van drankverpakkingen die achterblijven in het milieu (zwerfvuil), werden in deze studie niet onderzocht. Bedenk dat ook hier naast de milieukost een grote financiële besparing tegenover kan staan.

De volledige studie lees je hier.