Hoe word ik asbestdeskundige?

Certificatie als asbestdeskundige inventarisatie 

Maakt u regelmatig een asbestinventaris op? Bijvoorbeeld om het aanwezige asbest in kaart te brengen in bedrijfsgebouwen in de werkzone van de werknemers of als onderdeel van een sloopopvolgingsplan of op vraag van een particulier…? Dan werkt u als asbestdeskundige, een expert in het herkennen en beoordelen van asbesthoudende materialen.  

Stelt u inventarissen op binnen de federale arbeidswetgeving? Hiervoor bestaat geen erkenning door FOD WASO. Stelt u een sloopopvolgingsplan op en de bouwheer of de aannemer kiest voor een vrijwillige sloopopvolging door de sloopbeheerorganisatie Tracimat? Dan moet u een bij Tracimat geregistreerde deskundige zijn. Stelt u een inventaris op voor een particulier in het kader van een verkoop? Dan bestaat er op dit ogenblik geen beperking of erkenning.  

In de toekomst mag enkel een gecertificeerd asbestdeskundige inventarisatie een inventarisatie voor een geldig asbestattest uitvoeren. Een sloopopvolgingsplan mag vanaf dan ook enkel opgesteld worden door een deskundige die minstens een gecertificeerd asbestdeskundige inventarisatie is. Deze wijzigingen in de Vlaamse milieuwetgeving komen er in de loop van 2022. Voor de federale arbeidswetgeving verandert dit niet.  

Een gecertificeerd asbestdeskundige zal een asbestinventaris opmaken volgens een standaard inspectieprotocol. Daarvoor voert de deskundige ter plaatse een inspectie uit, analyseert de aangeleverde bewijsdocumenten en rapporteert al de inspectiegegevens via een webapplicatie in een centrale databank van de OVAM. Op basis van deze gerapporteerde gegevens levert de OVAM een geldig asbestinventarisattest af. Het vormt een automatisch, uniek rapport van de asbestinventarisgegevens van een gebouwinspectie.  

Timing  

De regels rond het standaard inspectieprotocol, de certificatie, de opvolging ervan en de retributies zijn nog in ontwikkeling. In het voorjaar 2022 zal de timing van de invoering van het asbestattest gekend zijn.   

Wilt u op de hoogte blijven van nieuws over het asbestattest? Schrijf u dan in op de OVAM-nieuwsbrief of kijk af en toe eens op deze webpagina’s over het asbestattest. 

Voorwaarden en onverenigbaarheden 

Gecertificeerde asbestdeskundigen inventarisatie moeten onafhankelijk en onpartijdig werken. Niet elke combinatie qua taken is dan ook mogelijk. Voordat men begint met het volgen van de opleiding asbest is het dan ook nodig om te zien of er sprake is van een onverenigbaarheid waardoor men niet zou mogen optreden als persoonsgecertificeerde asbestdeskundige inventarisatie.  

Wilt u in de toekomst gecertificeerd worden als asbestdeskundige inventarisatie? Dan moet u:

  • beschikken over een diploma secundair onderwijs type ASO of TSO of een gelijkwaardig diploma of beschikken over relevante opgebouwde beroepservaring 

  • beschikken over een basiskennis asbestinventarisatie (link) 

  • een verplichte opleiding met praktijkgedeelte volgen via een erkende certificatie-instelling asbest 

  • slagen in een examen dat een door de OVAM aangestelde examenbeheerder zal organiseren 

  • een certificaat aanvragen bij een erkende certificatie-instelling asbest 

 

 

1. Basiskennis asbestinventarisatie 

Als u de verplichte opleiding wil volgen beschikt u best eerst over een goede basiskennis asbestinventarisatie. Deze basiskennis houdt meer in dan weten wat asbest is en in welke materialen het gebruikt werd. U moet ook weten hoe u een asbestinventaris kan opstellen.

Een kandidaat deskundige met basiskennis asbestinventarisatie : 

  • weet wat asbest is, wat de herkomst is en wat de belangrijkste eigenschappen zijn; 

  • heeft kennis van de relevante asbestwetgeving; 

  • kent de algemene geschiedenis en mijlpalen rond het gebruik van asbest; 

  • kan de meest voorkomende asbestverdachte materialen herkennen; 

  • weet welke gezondheidsrisico’s er zijn, wanneer deze er zijn en hoe ze te voorkomen; 

  • kent de verschillen tussen de diverse Belgische regelgevingen rond asbestinventarissen; 

  • weet hoe je een inventaris moet opstellen: deskresearch, werkvoorbereiding, gebouwinspectie, beoordeling materiaaltoestand en blootstellingsrisico; 

  • kent de principes van risicobeoordelingen en het beheersprogramma 

  • kent de verschillende verwijderingsmethoden en de principes uit de relevante wetgeving. 

Met het overzicht pdf bestandBasiskennis asbestinventarisatie.pdf (564 kB) kan u nagaan of u beschikt over de aangeraden basiskennis om op een efficiënte manier deel te nemen aan de verplichte opleiding. Het examen toetst ook deze basiskennis! Neemt u deel aan de verplichte opleiding zonder de basiskennis verworven te hebben, zal u waarschijnlijk niet kunnen volgen tijdens de verplichte opleiding en niet slagen in het examen.  

U kan deze basiskennis bekomen door zelfstudie, het volgen van een vrijwillige vooropleiding basiskennis asbestinventarisatie bij een opleidingscentrum en/of door beroepservaring.

Vrijwillige vooropleiding

De duur van de vooropleiding is verschillend naargelang je als kandidaat een volledige opleiding volgt dan wel slechts deelmodules. Een volledige vooropleiding duurt ongeveer 2 à 3 dagen. Moet je enkel een deelmodule volgen dan is de opleidingsduur beperkter. 

Diverse opleidingscentra in Vlaanderen bieden opleidingsmodules asbest aan. Op de pagina van de opleidingcentra vindt u een overzicht. Deze lijst van centra die de vooropleiding geven, wordt zuiver ter informatie gepubliceerd, de OVAM staat niet garant voor de kwaliteit of de volledigheid van de opleiding. Informeer dus naar de ervaring van de lesgever, naar de tijd die besteed wordt aan specifieke onderdelen, het maximaal aantal deelnemers tijdens de opleiding… 

Na het volgen van deze vooropleiding bent u nog geen gecertificeerd asbestdeskundige die asbestattesten mag opstellen. U kan evenmin onmiddellijk het examen afleggen. U moet eerst nog de verplichte opleiding bij een certificatie-instelling asbest volgen. 

 

2. Verplichte opleiding

Als u beschikt over de basiskennis asbestinventarisatie, kan u zonder problemen de verplichte opleiding volgen. De verplichte opleiding verdiept de basiskennis van de kandidaat asbestdeskundigen. Ze omvat vooral de uitvoering van een asbestinventarisatie volgens het standaard inspectieprotocol en de rapportage in de webapplicatie van de OVAM. Daarnaast is er ook aandacht voor de aspecten bouwkunde, aerologie en veilige monstername. De opleiding bevat ook een praktijkgedeelte, met onder meer oefeningen rond het gebruik van de databank, praktijkoefeningen voor het correct nemen van monsters, vb. van leidingisolatie, etc.

De opleiding wordt georganiseerd door de erkende certificatie-instellingen asbest. Zij kunnen hiervoor samenwerken met opleidingscentra.  

Momenteel bereiden de kandidaat certificatie-instellingen hun erkenningsdossiers voor. Daarin valt ook het organiseren van deze opleiding. Bij deze kandidaat certificatie-instellingen kan u zich nu al vrijblijvend registreren voor het volgen van de verplichte opleiding. Zij contacteren u dan van zodra zij meer informatie hebben over de data en locaties van de opleidingen die zij gaan organiseren.Vermoedelijk zullen de verplichte opleidingen begin 2022 starten. 

Ook het inspectieprotocol is momenteel nog in opmaak. We verwachten dat het goedgekeurd wordt in het voorjaar van 2022.  

 

3. Het examen

Na de verplichte opleiding, moet u een examen afleggen bij een door de OVAM aangestelde examenbeheerder. De OVAM beheert de inhoud van het examen. De examenbeheerder ontwikkelt en organiseert het eindexamen, neemt de examens af en beoordeelt ze. 

Het examen toetst de basiskennis asbestinventarisatie, maar ook de leerstof van de verplichte opleiding zoals het toepassen van het inspectieprotocol en het werken met de online databanktoepassing voor asbestinventarissen. Het examen omvat een theoretisch deel, maar ook een praktijkdeel. 

De regels rond de certificatie, met inbegrip van de examens zijn nog in ontwikkeling We verwachten dat het goedgekeurd wordt in het voorjaar van 2022. De examens worden pas vanaf dat moment georganiseerd. 

 

4. Persoonscertificaat

Bent u geslaagd voor het examen voor 'asbestdeskundige inventarisatie', dan kan u een persoonscertificaat bekomen bij een erkende certificatie-instelling asbest. Als asbestdeskundige kan u kiezen bij welke certificatie-instelling u een certificaat aanvraagt. De certificatie-instelling gaat na of u: 

  • beschikt over een diploma secundair onderwijs type ASO of TSO of een gelijkwaardig diploma of beschikt over minimaal twee jaar relevante beroepservaring, opgedaan in de afgelopen zes jaar. De relevante beroepservaring wordt aangetoond door een verklaring op erewoord. 

  • de verplichte opleiding met praktijkgedeelte doorlopen hebt bij een erkende certificatie-instelling asbest. 

  • geslaagd bent in het examen. 

  • op erewoord verklaard hebt onafhankelijk en onpartijdig te werken. 

Aan de persoonscertificaten zijn dus eisen gekoppeld over de kennis en competenties van de persoon die de asbestinventarissen opstelt. 

Persoonsgecertificeerde asbestdeskundigen inventarisatie moeten onafhankelijk en onpartijdig werken. Niet elke combinatie qua taken is dan ook mogelijk. Voordat men begint met het volgen van de opleiding asbest is het dan ook nodig om te zien of er sprake is van een onverenigbaarheid waardoor men niet zou mogen optreden als persoonsgecertificeerde asbestdeskundige inventarisatie.

 

5. Procescertificaat

Daarnaast zijn er de procescertificaten asbestdeskundigen inventarisatie waaraan eisen verbonden zijn rond verzekeringen en kwaliteitsborging. Dit procescertificaat wordt, op ondernemingsniveau, toegekend door de erkende certificatie-instellingen. Met onderneming worden zowel een vennootschap als een eenmanszaak bedoeld. Een onderneming kan een procescertificaat asbestdeskundige inventarisatie verkrijgen van een certificatie-instelling asbest als het aan al de volgende voorwaarden voldoet: 

  • beschikken over een verzekeringspolis beroepsaansprakelijkheid voor kosten die voortvloeien uit haar werking als procesgecertificeerd asbestdeskundige inventarisatie; 

  • op erewoord verklaren om: 

    • onafhankelijk en onpartijdig te werken, 

    • de persoonsgecertificeerde asbestdeskundigen inventarisatie de tijd en middelen te bieden om kwaliteitsvol asbestinventarissen te kunnen opmaken, 

    • alleen een beroep te doen op persoonsgecertificeerde asbestdeskundigen asbestinventarisatie voor de uitvoering en opmaak van asbestinventarissen; 

  • beschikken over een zaakvoerder of werknemer die beschikt over een persoonscertificaat asbestdeskundige inventarisatie; 

  • werken volgens een intern kwaliteitsbeheerssysteem. 

Als persoonsgecertificeerde asbestdeskundige moet u zich dus als werknemer of zaakvoerder (zelfstandige) van een procesgecertificeerd bedrijf aansluiten bij een erkende certificatie-instelling asbest om te kunnen starten. 

Een zelfstandige of eenmanszaak moet zowel over een persoons- als over een procescertificaat asbestdeskundige inventarisatie beschikken. Bent u een interne preventie-adviseur of interne milieucoördinator? Dan mag u voor uw bedrijf (werkgever) zelf een asbestattest opmaken. Dit kan als u beschikt over een persoonscertificaat asbestdeskundige inventarisatie en het bedrijf zelf geregistreerd is bij een erkende certificatie-instelling. 

De erkende certificatie-instelling zal via controles en audits toezien op de kwaliteitsvolle opmaak van de asbestattesten. De OVAM werkt de regels rond deze persoons- en procescertificaten en de opvolging ervan verder uit in een certificatiereglement (publicatie voorzien in het voorjaar 2022).