Kleinschalige systemen om keukenafval en etensresten te be- en verwerken

Kleinschalige systemen om keukenafval en etensresten te be- en verwerken

De kleinschalige be- en verwerking van keukenafval en etensresten staat de laatste tijd volop in de belangstelling. Er verschijnen steeds meer nieuwe apparaten op de markt die composteren, drogen of vermalen. Het doel van deze apparaten is in de meestal het keukenafval en etensresten om te zetten in een bodemverbeterend middel, te lozen in de riolering, of te converteren tot een geurloze droge fractie om geurhinder te vermijden.

Helaas blijkt dat de meeste kleinschalige verwerkingsmethoden er niet in slagen om een stabiele en veilige compost te produceren en ook relatief veel energie verbruiken. Ze mogen ook geen risico vormen voor volksgezondheid en milieu.

Gebruik toegestaan in Vlaanderen?

Of het gebruik is toegelaten hangt af van het beoogde doel van elk systeem. Hieronder worden de vier belangrijkste categorieën van systemen weergegeven.

1. Kleinschalige systemen die enkel drogen

Deze systemen hebben enkel tot doel het keukenafval te drogen om een lager volume/gewicht te realiseren. Dit heeft tot gevolg dat dergelijke systemen een voorbehandeling van het keukenafval inhouden. Het eindproduct zal dan nog steeds selectief moeten worden ingezameld met het oog op materiaalrecyclage. Dit is een onnodige tussenstap die veel energie en hulpstoffen vraagt. Momenteel is er geen informatie beschikbaar die aantoont dat de materiaal- en energie impact van de productie en gebruik van deze toestellen (grond- en hulpstoffen, verbruik van materialen en elektriciteit) opweegt tegen de geclaimde voordelen.

Daarom raadt de OVAM het gebruik van deze kleinschalige installaties af.

2. Kleinschalige systemen die een biologische behandeling uitvoeren (composteren, fermenteren…)

Bij deze kleinschalige installaties stellen we vast dat het eindproduct niet stabiel is. Hier is er geen sprake van verwerking tot een bodemverbeterend middel. Het eindproduct moet dan ook nog worden gecomposteerd/vergist voor het gebruikt kan worden. Dit is een onnodige tussenstap die veel energie en hulpstoffen vraagt. Momenteel is er geen informatie beschikbaar die aantoont dat de materiaal- en energie impact van de productie en gebruik van deze toestellen (grond- en hulpstoffen, verbruik van materialen en elektriciteit) opweegt tegen de geclaimde voordelen.

Daarom raadt de OVAM het gebruik van deze kleinschalige installaties af.

3. Kleinschalige systemen die vermalen om daarna te lozen

Deze systemen zijn bij wet verboden. Meer informatie vindt u hier.

4. Kleinschalige systemen die enkel vermalen met het oog op de selectieve inzameling van het vermalen keukenafval

Systemen die het keukenafval enkel vermalen en het behandelde keukenafval tijdelijk opslaan in afwachting van regelmatige inzameling door een afvalinzamelaar zijn wel toegelaten. Het gaat hier in regel om systemen die gekoppeld zijn aan een opslagtank waarin het vermalen keukenafval wordt bewaard tot de inzameling. Zij bieden een duidelijke meerwaarde voor een efficiënte, gebruiksvriendelijke en hygiënische opslag van het keukenafval bij de producent.

Voor dergelijke toestellen is geen omgevingsvergunning vereist.

Relevante milieu- en sanitaire regelgeving

Bij een biologische behandeling van het keukenafval en etensresten moet het eindproduct van deze apparaten beschikken over een keuringsattest wanneer het als bodemverbeteraar wordt toegepast..

Kleinschalige systemen om keukenafval en etensresten te verwerken voldoen meestal niet aan de vereisten van het Algemeen Reglement van de certificering waardoor het eindproduct niet in aanmerking komt voor een keuringsattest. Hierdoor blijft het eindproduct een afvalstof.

Keukenafval en etensresten worden beschouwd volgens de verordening dierlijke bijproducten als categorie 3 materiaal. Voor de biologische behandeling van dierlijke bijproducten moet er ook een erkenning worden afgeleverd conform de Verordening dierlijke bijproducten (VO 1069/2009). De vereisten van een dergelijke erkenning zijn niet haalbaar voor deze kleine installaties.