Vlaams Minister van Omgeving Zuhal Demir geeft startschot voor sanering en herontwikkeling van Renault-site in Vilvoorde

  • 20 augustus 2020

Bodemsanering belangrijke hefboom voor herontwikkeling en motor voor economische activiteit en vernieuwing

Ruimte is schaars in Vlaanderen. Door vervuilde bodems te saneren, zet de OVAM in op recyclage van ruimte: elke onbenutte grond krijgt opnieuw een interessante bestemming. Het voorbije jaar voerde de OVAM tientallen ambtshalve saneringen uit in Vlaanderen, goed voor een totaalbudget van 32,4 miljoen euro.

“Dat is een flinke som”, beseft ook Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir. “Maar tegelijk is het een investering die zichzelf terug betaalt en niet alleen in de vorm van een betere bodemkwaliteit. Bodemsanering blijkt in de praktijk vaak een hefboom te zijn die nieuwe economische ontwikkelingen, nieuwe woonmogelijkheden of een herwaardering van de publieke ruimte mogelijk maakt.” Ook in 2020 staan een heleboel sanerings- en herontwikkelingsprojecten op de agenda. Op vele plaatsen zijn de werken al opgestart en zorgden ze tijdens de COVID-19-crisis voor economische continuïteit.

Vlaanderen hanteert het “vervuiler betaalt” principe en voorziet dat de saneringsplichtige of de veroorzaker van een bodemverontreiniging zelf initiatief neemt en optreedt. In een aantal situaties treedt de OVAM evenwel zelf op, dit noemen we een ambtshalve optreden. Dit kan het geval zijn wanneer de eigenaar geen schuld treft aan een historische verontreiniging op zijn grond, wanneer hij weigert op te treden (waarna uiteraard de kosten later verhaald worden) of wanneer het gaat om verwaarloosde sites waarvan de vervuiler niet meer te achterhalen is of deze bijvoorbeeld al in faling is. Bij een ambtshalve sanering gaat de OVAM steeds op zoek naar de maatschappelijk meerwaarde die gecreëerd kan worden en wordt de sanering afgestemd op de herontwikkeling.

Zo werd in Edegem een oude vliegtuigherstelplaats uit WO II gesaneerd door de OVAM en i.s.m. een projectontwikkelaar omgevormd tot een ecologische woonwijk. De site was sinds WO II verontreinigd. In totaal werd 30.000 ton verontreinigde grond afgegraven en gereinigd. De OVAM en de projectontwikkelaar sloten een overeenkomst voor een gezamenlijke aanbesteding voor het transport en de verwerking van de verontreinigde grond. De waterzuivering draaide tijdens de sanering deels op zonne-energie. In 2020 startte de projectontwikkelaar met de bouw van 350 woningen en appartementen waarbij ruime aandacht geschonken wordt aan duurzame oplossingen, zoals hergebruik van bouwmaterialen, energiezuinige woningen, een warmtenet en regenwaterrecuperatie voor drinkwater.

Ook dit jaar staan er opnieuw een negentigtal ambtshalve werven op de planning, goed voor een gebudgetteerd totaal van 32,5 miljoen euro. Op vele plaatsen zijn de werken al opgestart en zorgden ze tijdens de COVID-19-crisis voor economische continuïteit. Meer nog, door de onderbenutte ruimte te saneren en te herontwikkelen geven we nieuwe ruimte aan onze samenleving en zuurstof aan de economie. Een van de beste voorbeelden van het potentieel van dergelijke herontwikkelingsprojecten start op 20 augustus aan de achterzijde van het station van Vilvoorde op de CAT-site, beter bekend als de terreinen van Renault Vilvoorde. Het industriële verleden van de site heeft er geleid tot een ernstige bodemverontreiniging die nu in opdracht van de OVAM en in samenwerking met projectontwikkelaar MG Real Estate aangepakt wordt, goed voor een investering van 13 miljoen euro. De Vlaamse Regering maakte hiervoor in december 2018 al 10 miljoen euro extra middelen vrij.

In samenwerking met een projectontwikkelaar wordt op de site ruimte gemaakt voor nieuwe, broodnodige logistieke en industriële activiteiten en residentiële ruimte. Maar eerst gaat de bodemsanering van start. De CAT-site werd destijds gebruikt voor het transport van Renault voertuigen naar de Verenigde Staten en is een van de vier hefboomsites binnen het reconversiegebied Machelen-Vilvoorde. Om de sanering en herontwikkeling optimaal op elkaar af te stemmen sloot de OVAM een overeenkomst met Abies One (MG Real Estate Group).

Uit onderzoek van de OVAM bleek dat bodem en grondwater er dermate zwaar verontreinigd zijn dat sanering nodig is. Op de site zijn twee grote bronzones vastgesteld, een gelinkt aan een historisch huishoudelijk afvalstort en een van onbekende oorsprong met hoge concentraties aan benzeen. De sanering zal bestaan uit een ontgraving van de verontreinigde grond tot op een diepte van vier meter. Naar verwachting zal er ca 90.000 m³ verontreinigde grond ontgraven worden. Door de toepassing van de modernste technieken zal naar schatting 80% van de gronden ter plaatse gereinigd en hergebruikt worden. Na de uitvoering van de ontgraving wordt het grondwater gemonitord. De duurtijd van de ontgravingswerken werd geschat op maximaal 4 jaar.

In de nabije toekomst zullen nog twee andere locaties in het gebied gesaneerd moeten worden maar uiteindelijk zal een centraal gelegen gebied van 60 hectare haar historische erfenis kunnen afwerpen en opnieuw in gebruik genomen worden voor wonen, werken, recreatie en groen.

“De sluiting van de fabriek in 1998 en het bijhorende collectief ontslag was een sociaal drama voor de lokale gemeenschap. Vandaag, 22 jaar later, geven we de Renaultsite en de lokale gemeenschap opnieuw perspectief op economische activiteiten op de site, woonmogelijkheden en op natuur, wat in deze stedelijke omgeving zeker geen overbodige luxe is”, besluit Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir