Voedselverlies

 

Wat is voedselverlies?

Dit is de eetbare fractie van de voedselreststromen.
Ook valorisatie van de eetbare fractie (composteren/diervoeding) is voedselverlies.
Meer info over voedselverlies >

Voedselverlies bij huishoudens en milieu-impact

Voedselverlies bij huishoudens is niet het gevolg van één enkele actie, maar ontstaat tijdens een opeenvolging van huishoudpraktijken. Voedselverlies voorkomen is daardoor een erg complexe uitdaging.
Het Departement Omgeving van de Vlaamse overheid stelde daarom het dossier ‘Voedselverlies en consumentengedrag bij Vlaamse huishoudens' samen. Dit dossier vat de belangrijkste inzichten en de best beschikbare cijfers over voedselverlies bij Vlaamse huishoudens samen.

Facts & Figures

Het Departement Omgeving van de Vlaamse overheid bracht via een dagboekstudie, online enquête en reëel aankoopgedrag het voedselverlies van Vlaamse huishoudens en haar oorzaken in kaart.
Gemiddeld wordt 37 kg voedsel per jaar per inwoner niet opgegeten.
Samen gooien Vlaamse huishoudens jaarlijks zo’n 240.000 ton voedsel weg.

De voedselreststroom en het voedselverlies in het restafval zijn in Vlaanderen relatief laag in vergelijking met het Europees gemiddelde. De Vlaming houdt het voedselafval dus meer apart, ofwel voor gft-inzameling, voor thuiscomposteren of het voederen aan (huis)dieren. Op die manier worden Vlaamse voedselreststromen al meer gevaloriseerd dan in andere Europese landen.

Cijfers in beeld: De infografiek visualiseert de resultaten van de bevraging en het onderzoek.

Voedselverlies-Vlaamse-huishoudens-FeitenCijfers.JPG

Duurzame consumptie: consumentengedrag en bepalende factoren

Kenniswijzer educatie - huishoudpraktijken en gewoonten.JPG

Alle informatie over dit onderwerp en onderzoek >>

Hoe kan ik een bijdrage leveren?

Dit is vermijdbaar door gedrags- en mentaliteitswijziging van jongs-af-aan en blijvende aandacht door alle actoren en schakels in de keten.

Voorkomen is de beste en eerste stap – Ga ermee aan de slag op school / in uw vereniging

Voedselverlies vermijden op school en thuis

Als consument kunt u verlies en verspilling vermijden in het hele huishouden en in uw vrije tijd.
Dit begint bij de aankoop, het bewaren en klaarmaken en hoe je omgaat met restjes en overschotten.  
Dit leer je best aan van jongs-af-aan zowel op school, thuis als in de leefomgeving en wereld van de jongeren.

Met deze 6 tips kunt u op school, in de klas en thuis aan de slag :

  1. Organiseer je koelkast en voorraadkast
  2. Bewaar voeding op een correcte manier
  3. Wees een creatieve kok
  4. Kijk naar de houdbaarheidsdatum én gebruik je zintuigen
  5. Serveer juiste porties
  6. Eet restjes op

Voedselverlies vermijden lokaal en sociaal

Ook in uw eigenleefomgeving en regio zijn er heel wat initiatieven en oplossingen om voedselverlies te vermijden. Dit kan u zeker inspireren om taken, opdrachten en acties te organiseren op school en in de klas.
Zowel professionelen zoals horeca en distributie maar ook verenigingen en sociale economie zetten zich in om voedselverlies te beperken en te vermijden. De koepels en vakorganisaties trekken mee aan de kar en informeren en inspireren hun leden.

- Sociaal aan de slag

De sociale initiatieven zorgen voor gezonde voeding voor kansarmen en geven vrijwilligers en vaste krachten een zinvolle job. Dit gaat om voeding uit warenhuizen die niet meer verkoopbaar zijn maar wel nog consumeerbaar. Mits zich te houden aan regels en normen van voedselveiligheid kunnen overschotten een milieuvriendelijke en sociale bestemming krijgen.

Dit zijn een aantal sociale initiatieven:

  • Sociale kruideniers: verkopen levensmiddelen aan lage prijzen voor kansarmen, geschonken door de distributie en producenten.
  • De schenkingsbeurs: online platform om vraag en aanbod voor voeding samen te brengen met een sociaal oogmerk.
  • Sociale restaurants: maken vaak deel uit van maatwerkbedrijven en sociale organisaties. Ze bereiden maaltijden met verse producten en ook overschotten uit distributie onder de marktprijzen. Dit is een initiatief voor armoedebestrijding en sociale cohesie waarbij voedselverlies vermeden wordt.
  • Foodsavers zijn organisaties en medewerkers die sociaal aan de slag gaan met voedseloverschotten of nevenstromen. Een foodsaver is een professioneel werkende organisatie die voedseloverschotten een nieuw leven geeft en sociale tewerkstelling en maatschappelijke integratie nastreeft.

- Lokaal aan de slag:

In de Horeca, productie, distributie en verkoop werken ze ook aan het vermijden van voedselverlies. De vakorganisaties, lokale besturen en verenigingen en handelaren inspireren en informeren hun leden en klanten met tips, tools en acties.

MOS en voedselverlies

MOS Vlaanderen ondersteunt en inspireert scholen in Vlaanderen voor alle thema’s van het leefmilieu.
Tijdens de week van de afvalvermindering op 27 november 2020 organiseert MOS een actiedag voor scholen over afval, thema voedselverspilling.
 

Tips voor educatie

  • Bestudeer de resultaten van de onderzoeken en ga hiermee aan de slag op lokaal niveau en op school
  • Meet en onderzoek de situatie op school, thuis, vrije tijd, in een vereniging
  • Onderzoek en zoek verbeterpunten, nieuwe oplossingen
  • Zoek goede voorbeelden en deel ze
  • Doe een mini onderzoek op school en in de klas
  • Als lesgever, docent, leerkracht en consument kunt u zelf het goede voorbeeld geven
  • Als school kunt u een duurzaam beleid uitwerken rond voeding en voedselresten
  • In de klas en op school aan de slag met de eigen aanpak en voorbeelden
  • Lokale goede praktijken en toepassingen opzoeken en onderzoeken
  • Informeer bij en inspireer en betrek je gemeente of stad voor acties of initiatieven
  • SG’s 2 – 12 – 13 worden hierbij ingevuld.
  • VLACO informeert u over het voorkomen van voedselverlies en nuttige toepassingen bij huishoudens en scholen. Zie aparte rubriek
  • Ga op ontdekking in uw regio
  • Meet en evalueer
  • Organiseer bovenstaande initiatieven op school- en klas
  • Interview en onderzoek de lokale initiatieven
  • Hoe kun je als klas/school een bijdrage leveren?
  • Hoe is het toepasbaar in het schoolbeleid?
  • Welk engagement neemt je schooldirectie hierin?
  • Betrek je lokaal bestuur en lokale actoren
  • Betrek het gezin, de familie, vriendenkring in een actie
  • Welke actie is mogelijk met een scholengroep of meerdere scholen?
  • Leg de link met klimaat, CO2 en SDG’s
  • Sociale initiatieven dragen ook bij tot burgerzin en creatief ondernemen